Brak informacji o liczbie członków związku zawodowego = brak konsultacji związkowych

Anna Trochimiuk

Anna Trochimiuk

Prawnik, redaktor i autor publikacji dotyczących spraw kadrowych w placówkach oświatowych
Data publikacji: 2 stycznia 2013 r.
Poleć znajomemu

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów rozstrzygnął zagadnienie prawne i orzekł, że nieprzedstawienie przez zakładową organizację związkową informacji, o której mowa w art. 251 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych powoduje, że nie są wadliwe czynności podjęte przez pracodawcę bez wymaganego współdziałania z tą organizacją, aż do dnia przedstawienia tej informacji (uchwała 7 sędziów SN z 20 grudnia 2012 r., III PZP 7/12).

Organizacje związkowe muszą przedstawiać co kwartał informację i liczbie swoich członków

Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji zrzeszającej co najmniej 10. członków będących m.in. pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji (art. 251 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych). Organizacja związkowa przedstawia co kwartał - według stanu na ostatni dzień kwartału - w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po tym kwartale pracodawcy informację o łącznej liczbie członków tej organizacji, w tym liczbie członków zatrudnionych u danego pracodawcy (art. 251 ust. 2 ww. ustawy).

Skutki braku informacji - rozbieżne orzeczenia SN

1. Związek zawodowy może później wykazać, że miał uprawnienia zakładowej organizacji związkowej

Dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazywało, że jeżeli pracodawca w zakreślonym terminie (10 dni po zakończeniu kwartału) nie uzyskał wymaganych informacji, ma prawo przyjąć, że od tej daty zakładowej organizacji związkowej nie przysługują już ustawowe uprawnienia. Nie wyłącza to jednak możliwości wykazania przez organizację związkową, że pomimo nieprzedstawienia pracodawcy wymaganych informacji w ustawowym terminie zrzeszała ona co najmniej 10. członków. (por. wyrok SN z 15 grudnia 2008 r., I PK 98/08, wyrok SN z 15 listopada 2006 r., I PK 135/06, wyrok SN z 19 kwietnia 2010 r., II PK 311/09).

2. Późniejsze wykazanie statusu zakładowej organizacji związkowej nie czyni czynności pracodawcy wadliwymi

W wyroku z 2011 r. Sądu Najwyższy uznał, że nieprzekazanie ww. informacji we wskazanym terminie uprawnia pracodawcę do przyjęcia wniosku, iż istniejąca u niego organizacja związkowa nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 2511 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, a zatem że nie ma obowiązku współdziałania z nią przy rozwiązywaniu z pracownikami stosunku pracy (wyrok SN z 6 października 2011 r., III PK 17/11).

Zdaniem SN, omawiana informacja przekazana przez zakładową organizację związkową już po złożeniu przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi nie ma znaczenia dla prawidłowości tego wypowiedzenia, także wtedy, gdy ta organizacja jest w stanie udowodnić, że zrzesza odpowiednią liczbę członków.
RPO wniósł o ujednolicenie interpretacji przepisów

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego: Jaki skutek wywołuje nieprzekazanie przez organizację związkową w terminie określonym art. 251 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych pracodawcy informacji o łącznej liczbie członków tej organizacji? Rzecznik przychylił się do najnowszego orzecznictwa SN w tej sprawie stwierdzając, że „organizacja związkowa nie korzysta z uprawnień przysługujących zakładowej organizacji związkowej do czasu przedstawienia wymaganej informacji. Opieszałość organizacji związkowej, powodująca tym samym naruszenie przepisu art. 251 ust. 2 ustawy, nie może bowiem w żadnym stopniu skutkować ujemnymi konsekwencjami wobec pracodawcy, polegającymi na przerzucaniu na niego nieprzewidzianego prawem ryzyka zachowania organizacji związkowej w sposób sprzeczny z ustawą” (Wniosek RPO z 24 października 2012 r., RPO-714575-III/12/JP).

Bez informacji o składzie związków zawodowych - można zwalniać pracowników bez konsultacji związkowych

Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 20 grudnia 2012 r. przychylił się do zdania Rzecznika Praw Obywatelskich oraz wyroku SN z 2011 r. i uznał, że pracodawca nie może ponosić negatywnych skutków niedopełnienia swoich obowiązków przez organizację związkową. W konsekwencji,  nie są wadliwe czynności podjęte przez pracodawcę bez wymaganego współdziałania z organizacją związkową, aż do dnia przedstawienia informacji o liczebności związku.

Informacja o łącznej liczbie członków organizacji związkowej oraz liczbie członków zatrudnionych u danego pracodawcy, złożona w poprzednim kwartale wiąże najpóźniej do 10. dnia kolejnego kwartału. 11. dnia następnego kwartału, w przypadku braku złożenia aktualnej informacji, pracodawca może zwolnić pracownika bez konsultacji związkowej, gdyż uznaje się, że nie posiada już ona uprawnień zakładowej organizacji związkowej. W dniu spóźnionego złożenia ww. informacji, organizacja ponownie nabywa uprawnienia zakładowej organizacji związkowej.
Anna Trochimiuk

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel