Ewaluacja zewnętrzna - jak się do niej przygotować

Wanda Pakulniewicz

Wanda Pakulniewicz

Data publikacji: 1 września 2015 r.
Poleć znajomemu
Dokument archiwalny

Rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego nie wskazuje jak często w danej szkole powinna być przeprowadzana ewaluacja. Dyrektor dostaje jednak z 30-dniowym uprzedzeniem informację, o tym że jego placówkę odwiedzą wizytatorzy. Dlatego warto wiedzieć, jakie obszary będą poddane ocenie podczas ewaluacji oraz jak się do niej przygotować, aby placówka wypadła pozytywnie w raporcie wizytatorów.

Ewaluacja zewnętrzna może być całościowa lub problemowa.

Ewaluacja całościowa

Ewaluacja problemowa

Obejmuje wszystkie wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 6 sierpnia 2015 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek (Dz.U. z 2015 r. poz. 1214). Odnosi się do działań znanych, już wykonywanych lub będących w trakcie wykonywania. Jest przeprowadzana zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu - zatem jawnie. Ustalanie poziomu spełniania poszczególnych wymagań jest jawne. Szkoły są oceniane według jednolitych kryteriów.

Jak obok, z tą różnicą, że odnosi się do wybranych problemów z obszarów działalności szkoły lub placówki (obejmuje wybrane wymagania określone w rozporządzeniu).

Ewaluacja zewnętrzna obejmuje:
  • zbieranie i analizowanie informacji o obszarach poddanych ewaluacji zewnętrznej - czyli obowiązek odniesienia się do wymagań ma wyłącznie kurator (dyrektor może, ale nie musi), i może tego dokonać tylko w toku ewaluacji zewnętrznej,
  • opisanie działań szkoły lub placówki w zakresie badanych wymagań,
  • ustalenie, czy szkoła spełnia badane wymagania. Spełnienie wymagań może być na poziomie podstawowym lub wysokim  (art. 21a ust. 3 pkt 1 i 2 UoSO), przygotowanie raportu z ewaluacji zewnętrznej.
Na 30 dni przed planową ewaluacją zewnętrzną dyrektor zostaje o niej uprzedzony. Ewaluacji zewnętrznej dokonuje zespół wizytatorów, z imiennymi upoważnieniami, powołany przez kuratora. Wizytatorzy posługują się narzędziami znanymi dyrektorowi, a informacje mogą pozyskiwać przed rozpoczęciem ewaluacji.

Imienne upoważnienie - nie ma wzoru

Przepisy nie określają wzoru upoważnienia, ale wskazują jakie elementy powinno ono zawierać:

  • datę wydania i numer upoważnienia,
  • podstawę prawną przeprowadzenia ewaluacji,
  • imię i nazwisko osoby przeprowadzającej ewaluację,
  • nazwę i siedzibę szkoły lub placówki,
  • zakres ewaluacji,
  • terminy rozpoczęcia i zakończenia ewaluacji,
  • pieczęć i podpis organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
Zespół ewaluacyjny ma określone zadania i musi postępować według konkretnych kroków:

Krok 1: Przed rozpoczęciem ewaluacji: przedstawia zakres i harmonogram ewaluacji radzie pedagogicznej.

Czynności tych nie wlicza się do czasu trwania ewaluacji zewnętrznej.

Krok 2 Przez maksymalnie 5 dni roboczych w ciągu kolejnych 2 tygodni przeprowadza w szkole/placówce czynności związane z ewaluacją.

Jeżeli ze względu na organizację pracy szkoły nie jest możliwe przeprowadzenie czynności ewaluacji zewnętrznej w tym terminie, to przeprowadza się je w terminie 5 dni w ciągu kolejnych 3 tygodni.

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny może przerwać ewaluację zewnętrzną w przypadku powzięcia informacji o działaniach szkoły mających wpływ na wiarygodność wyników ewaluacji.

Krok 3: Przed sporządzeniem raportu: przedstawia wyniki i wnioski z ewaluacji na zebraniu rady pedagogicznej, w celu umożliwienia temu organowi odniesienia się do jej wyników.

Krok 4: W terminie 25 dni roboczych, licząc od dnia rozpoczęcia czynności ewaluacji: sporządza raport z ewaluacji, po zapoznaniu się z opiniami zgłoszonymi na zebraniu.

Przeprowadzenie czynności związanych z ewaluacją zewnętrzną nie może zakłócać pracy szkoły/placówki.

W raporcie z ewaluacji zewnętrznej wyniki i wnioski

Raport z ewaluacji zawiera:

  1. wyniki ewaluacji obejmujące:
    1. opis działań szkoły w zakresie badanych wymagań,
    2. ustalenie, czy szkoła lub placówka spełnia badane wymagania;
  2. wnioski z ewaluacji - dyrektor powinien je uwzględnić w ewaluacji wewnętrznej, nie będą zawierały zaleceń i poleceń, jeśli spełnienie wymagań będzie co najmniej na poziomie podstawowym.
Kurator przekazuje raport dyrektorowi szkoły oraz organowi prowadzącemu szkołę/placówkę w terminie 7 dni roboczych od dnia sporządzenia raportu.

Zastrzeżenie do raportu w formie pisemnej

Dyrektor może zgłosić do organu sprawującego nadzór pedagogiczny, pisemne, umotywowane zastrzeżenia dotyczące raportu. Ma na to 7 dni od dnia otrzymania raportu. Kurator ma obowiązek zająć stanowisko w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń. W przypadku stwierdzenia zasadności zgłoszonych przez dyrektora zastrzeżeń, kurator dokonuje zmian w raporcie i przekazuje go dyrektorowi oraz organowi prowadzącemu.

Postępowanie w przypadku ustalenia, że szkoła (placówka) nie spełnia wymagań określonych w przepisach

W przypadku ustalenia w wyniku ewaluacji zewnętrznej, że szkoła lub placówka nie spełnia wybranych wymagań spośród określonych w rozporządzeniu z 6 sierpnia 2015 r., organ sprawujący nadzór pedagogiczny poleca dyrektorowi opracowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania, zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy, i wyznacza termin realizacji tego polecenia. Wobec szkół i placówki niepublicznych nie określono odrębnych konsekwencji.

Zagadnienie

Szkoła/placówka publiczna

Szkoła/placówka niepubliczna

Zadania kuratora

Poleca dyrektorowi opracowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o systemie oświaty i wyznacza termin realizacji polecenia (§ 13 rozporządzenia o nadzorze z 27 sierpnia 2015 r.).

Wobec szkół i placówek niepublicznych nie określono odrębnych konsekwencji.

Konsekwencje

Jeżeli dyrektor nie opracuje i nie wdroży tego programu i harmonogramu lub nie usunie uchybień wskazanych w raporcie, może się liczyć z wnioskiem do organu prowadzącego o odwołanie go z funkcji (art. 34 ust 2 i 3 ustawy o systemie oświaty). Wniosek jest wiążący dla organu prowadzącego.

Ponadto, w przypadku niespełniania przez szkołę lub placówkę na poziomie podstawowym wymagań określonych w rozporządzeniu MEN z 6 sierpnia 2015 r., dotyczących efektów w zakresie kształcenia, wychowania i opieki oraz realizacji celów i zadań statutowych, organ sprawujący nadzór pedagogiczny przeprowadza w szkole (placówce) ponowne badanie spełniania wymagań, nie później niż w terminie 3 lat od dnia przekazania dyrektorowi szkoły (placówki) wyników nadzoru pedagogicznego, w którym stwierdzono niespełnianie tych wymagań.

Dotyczy szkół i placówek niepublicznych.

Wykaz wymagań, w podziale na typy szkół i placówek, których niespełnienie wywołuje powyższe konsekwencje określa § 13 rozporządzenia z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1270).
Wanda Pakulniewicz

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

wiper-pixel