Co oznaczają zmiany w charakterze opłat za przedszkole – z cywilnoprawnych na publicznoprawne

Data publikacji: 23 lutego 2018 r.
Poleć znajomemu
Co oznaczają zmiany w charakterze opłat za przedszkole – z cywilnoprawnych na publicznoprawne

Przepis art. 52 ust. 15 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wprowadza zmiany w opłatach za przedszkola. Opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego stały się należnościami o charakterze publicznoprawnym. Sprawdzamy, co to oznacza dla placówek.

Zmienione przepisy od 2018 r.

Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa o finansowaniu zadań oświatowych. Z tym dniem utracił moc przepis art. 14 ustawy o systemie oświaty, dający radzie gminy upoważnienie do określenia wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego dzieci w wieku do lat 5. Obecnie delegacja do podjęcia przez radę gminy uchwały w sprawie określenia wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego uczniów objętych wychowaniem przedszkolnym wynika z art. 52 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Zmiana podstawy prawnej do podjęcia uchwały rady gminy powoduje konieczność podjęcia uchwały na nowej podstawie prawnej, chociażby zakres delegacji nie uległ zmianie.

Jednocześnie ustawodawca na mocy art. 106 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych postanowił o czasowym zachowaniu w mocy uchwał podjętych przed 1 stycznia 2018 r. na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Dotychczasowe uchwały zachowują moc obowiązującą do dnia wejścia w życie uchwał podjętych na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Zatem rada gminy zobowiązana jest do podjęcia uchwały w sprawie określenia wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego uczniów objętych wychowaniem przedszkolnym.

Nowy charakter opłat

Opłaty za przedszkola po 1 stycznia 2018 r. mają już inny charakter prawny od dotychczasowych opłat. Powyższe wynika bowiem z art. 52 ust. 15 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Zgodnie z tym przepisem „opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w publicznych placówkach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz opłaty za korzystanie z wyżywienia w takich placówkach stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych”.

Do niepodatkowych należności budżetowych przepis art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych zalicza dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Taką odrębną ustawą jest właśnie ustawa o finansowaniu zadań oświatowych, o czym wprost stanowi art. 52 ust. 15 tej ustawy.

Do tej pory należności z tytułu opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienia w publicznych przedszkolach stanowiły świadczenia pieniężne będące przedmiotem stosunków cywilnoprawnych. Natomiast obecnie są to już świadczenia pieniężne wynikające ze stosunków publicznoprawnych.
Różnice pomiędzy należnościami o charakterze cywilnoprawnym a publicznoprawnym

Wskazać można na następujące różnice pomiędzy należnościami o charakterze cywilnoprawnym a publicznoprawnym:

1)  Podstawowym kryterium rozróżnienia cywilnoprawnego od publicznoprawnego charakteru roszczenia jest pozycja stron w ramach stosunku prawnego, a w konsekwencji także w razie ewentualnego sporu. Nie mają charakteru cywilnoprawnego stosunki prawne, w których pozycja jednej ze stron jest nadrzędna w stosunku do drugiej.

2)  Publicznoprawny charakter należności pieniężnej należy wiązać ze sferą działań władzy publicznej. W doktrynie przyjmuje się, że działania władcze polegają na jednostronnym rozstrzyganiu o pozycji prawnej drugiej strony stosunku prawnego (obywatela, innego podmiotu). Z normy kompetencyjnej wynika obowiązek drugiej strony do podporządkowania się woli organu. Zatem "publicznoprawny" znaczy tyle, ile "obejmujący działania władcze", a działania władcze obejmują wydawanie aktów normatywnych i aktów administracyjnych. Oznacza to, że należnościami o charakterze publicznoprawnym są to należności wynikające z aktu normatywnego lub aktu administracyjnego, a w szczególności decyzji administracyjnej.

3)  Należność o charakterze publicznoprawnym zawsze ma swoje źródło w akcie normatywnym, przy czym w niektórych przypadkach obowiązek jej uiszczenia na rzecz określonego podmiotu w określonej wysokości konkretyzuje się z chwilą wystąpienia określonych w tym akcie przesłanek, w innych zaś – z chwilą wydania odpowiedniego aktu administracyjnego i jego doręczenia zobowiązanemu.

Oczywiście różnic jest o wiele więcej, ale powyższe są tymi najistotniejszymi.

Skoro opłaty te są należnościami publicznoprawnymi – to nie ma już podstaw do określania tych opłat w umowach cywilnoprawnych zawieranych z rodzicami.
Joanna Swadźba 

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel