Dobre wyniki kontroli warunków sanitarnych w szkołach

Anna Trochimiuk

Anna Trochimiuk

Prawnik, redaktor i autor publikacji dotyczących spraw kadrowych w placówkach oświatowych
Data publikacji: 8 kwietnia 2013 r.
Poleć znajomemu

W porównaniu z rokiem 2011 poprawiły się warunki do utrzymania higieny osobistej w szkołach i przedszkolach. Z 84% do 90,2% wzrósł odsetek szkół, które zapewniły uczniom właściwe warunki do utrzymania higieny osobistej. To wyniki kontroli warunków higieniczno-sanitarnych w szkołach i przedszkolach przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w 2012 roku.

Ciepła bieżąca woda już prawie w każdej szkole

W zeszłym roku większość skontrolowanych szkół zapewniła uczniom właściwe, czyli bezpieczne i higieniczne warunki do nauki. Podobnie, jak w latach poprzednich, tylko niewielki odsetek budynków szkół (0,5%) był w złym stanie techniczno-sanitarnym oraz higienicznym.

Mniej szkół (313 w porównaniu z 704 w ubiegłym roku) nie zapewniło dostępu do ciepłej bieżącej wody we wszystkich sanitariatach dla uczniów. Sanitariaty w szkołach były również znacznie lepiej wyposażone w przybory higieniczne.
Szkoły zapewniają odpowiednie zaplecza sportowe i higieniczne warunki nauki

Istotnie, bo z 57% do 74% zwiększył się odsetek szkół posiadających odpowiednią infrastrukturę do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego. Z 1 606 w roku 2011 do 1 441 w 2012 r. zmniejszyła się liczba szkół, w których niezależnie od zaplecza sportowego zajęcia WF odbywały się na korytarzach.

Przeważająca większość szkół zapewnia higieniczny rozkład zajęć. Jedynie w 7% placówek stwierdzono nieprawidłowości dotyczące higieny procesu nauczania.
77% szkół skontrolowanych

W roku 2012 pracownicy pionu Higieny Dzieci i Młodzieży (HDiM) Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) skontrolowali, spośród figurujących w ewidencji 41 679 placówek oświatowo-wychowawczych, 31 667 (77,7%).

  • Kontrola objęła 9 948 przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego (9479 w ubiegłym roku), w których sprawowano opiekę nad 729 772 dziećmi oraz 11 441 szkół (16 331 w ubiegłym roku),w których uczyło się łącznie 3 740 468 uczniów, w tym: 7 553 szkoły podstawowe, 2 296 gimnazjów, 460 liceów, 124 szkoły zawodowe, 97 szkół specjalnych, 267 szkół policealnych, 4 900 zespołów szkół i 256 placówek kształcenia ustawicznego.
  • Ponadto kontrolą objęto, 355 uczelni oraz 275 placówek rekreacyjnych.
Szczegóły kontroli

1. Stan techniczno-sanitarny obiektów na stałym, dobrym poziomie

Poziom stanu sanitarno-technicznego obiektów w 2012 roku był podobny jak w 2011. Bardzo zły stan higieniczno-sanitarny i techniczny budynków odnotowano w zaledwie 76 placówkach, co stanowi 0,5 % ogółu placówek.

2. Coraz lepsze warunki do utrzymania higieny

Kontrola potwierdziła systematyczną poprawę warunków do utrzymania higieny w szkołach. Większość placówek 90,2% (w 2011- 84%) stworzyła uczniom odpowiednie warunki do utrzymania higieny osobistej.

Z 16 % w roku 2011 na 7,6% w roku 2012 spadł odsetek szkół, w których stwierdzono uchybienia dotyczące zapewnienia właściwych warunków do utrzymania higieny osobistej (np. brak papieru toaletowego mydła i ręczników papierowych, brak ciepłej bieżącej wody, zaniedbania dot. utrzymania czystości i porządku).

W 2012 roku przeprowadzono modernizacje budynków, mające na celu zapewnienie dostępu do ciepłej bieżącej wody we wszystkich sanitariatach dla uczniów w 802 szkołach podstawowych, 287 gimnazjach, 106 liceach oraz 657 zespołach szkół i w 1 184 przedszkolach.

W szkołach, które nie zapewniły właściwych warunków do utrzymania higieny osobistej uczniów stwierdzono:

  • brak ciepłej wody w umywalkach - mniej o 391 placówek niż w roku 2011 (313 w 2012 r., 704 w 2011 r. ),
  • niewłaściwy stan techniczny - mniej o 113 placówek (709 w 2012 r., 822 w 2011 r.),
  • brak suszarki lub ręczników jednorazowych - mniej o 107 placówek (201 w 2012 r., 308 w 2011 r.),
  • brak mydła - mniej o 99 placówek (145 w 2012 r., 244 w 2011 r.),
  • brak papieru toaletowego w /lub przy kabinie ustępowej - mniej o 12 placówek (70 w 2012, 82 w 2011 r.),
  • zaniedbania porządku i czystości - mniej o 34 placówki (40 w 2012 r., 74 w 2011 r.),
  • zbyt mało umywalek i ustępów w odniesieniu do liczby uczniów - o 30 placówek mniej (614 w 2012 r., 644 w 2011),
  • korzystanie z ustępów zewnętrznych odnotowano w 1 przedszkolu, 5 szkołach podstawowych oraz w 2 gimnazjach.
3. Ergonomia mebli lepsza w szkołach niż w przedszkolach

Właściwe dostosowanie mebli do potrzeb uczniów stwierdzono w 90,7% szkół i 89,2% przedszkoli. W przedszkolach stwierdzono nieprawidłowości dotyczące 4 960 stanowisk, czyli o 25% więcej niż w szkołach podstawowych (3 934 stanowisk). Nieprawidłowości dotyczyły również 8,9% gimnazjów (773 stanowiska) oraz w 13,9% zespołów szkół (3 114 stanowisk).

4. Rozkład zajęć najlepszy w podstawówkach

Właściwą higienę procesu nauczania, tj. właściwy rozkład zajęć (np. równomierny rozkład zajęć) zanotowano w 93% szkół podstawowych, 92,7% gimnazjów, 90,1 liceów, 90,4% ponadgimnazjalnych szkół zawodowych i 92,5% zespołów szkół.

5. Możliwość pozostawienia podręczników w szkole, nadal nie wszędzie respektuje się prawo

81,4% szkół podstawowych zapewnia uczniom możliwość pozostawienia w szkole części podręczników i innych przyborów.

6. Duży postęp w warunki do prowadzenia zajęć WF

Aż o 16,8% wzrósł w ciągu roku odsetek szkół, które posiadają warunki wystarczające do prowadzenia zajęć WF (w roku 2011 było ich 57,2 % a obecnie 74%).

Zapleczem sportowym umożliwiającym prowadzenie zajęć wychowania fizycznego nie dysponuje 6,5% szkół.

Zmniejszyła się liczba szkół gdzie lekcje WF odbywają się na korytarzu. W roku 2012 było to normą w 1 441 szkołach (9,1%), a rok wcześniej w 1 606, niezależnie od zaplecza sportowego, jakim dysponuje szkoła. Dotyczy to 1 111 szkół podstawowych, 98 gimnazjów oraz 226 zespołów szkół.

Jedynie w 332 szkołach uczniowie po każdych zajęciach WF korzystają z natrysków. W 1 381 prysznice używane są po zajęciach wf tylko sporadycznie. 1 641 szkół jest wyposażonych w działające natryski, jednak nie są one używane.

7. Szkoły podstawowe lepiej niż przedszkola chronią infrastrukturę przed zanieczyszczeniami przez zwierzęta

Pracownicy PIS prowadzili działalność kontrolną w zakresie zabezpieczenia terenów rekreacyjnych i sportowych oraz placów zabaw przed zanieczyszczeniami przez zwierzęta.

Uchybienia dot. ochrony przed zanieczyszczeniem piaskownic stwierdzono w przypadku 460 przedszkoli.

Uchybienia dotyczące zabezpieczeń terenów sportowych, rekreacyjnych i placów zabaw odnotowano w 280 szkołach podstawowych. Takie uchybienia stwierdzono również w przypadku 69 gimnazjów, 5 liceów oraz 135 zespołów szkół.

8. Dożywianie dzieci i młodzieży w szkołach

W 2012 roku w szkołach prowadzono dożywianie uczniów w różnych formach. 638 241 (73,9%) dzieci uczęszczających do 11 574 placówek objętych zostało pomocą w formie ciepłych posiłków składających się z minimum z jednego dania. 94 561 uczniów z 2085 szkół otrzymywało śniadania, natomiast 990 272 uczniom z 6 824 placówek wydawano napoje. 43 854 uczniów korzystało z dofinansowania posiłków w szkole.

9. Wypoczynek dzieci i młodzieży

Do bazy wypoczynku zgłoszono w sumie 18 527 turnusów (14 665 letniego oraz 3 862 zimowego wypoczynku). W czasie ferii i wakacji ze zorganizowanych form wypoczynku skorzystało 519 437 osób.

Skontrolowano 9 829 (54,6%) turnusów. Na 10 062 kontroli 108 miało charakter interwencyjny. Nieprawidłowości dotyczące warunków sanitarnych (niezapewnienie właściwych warunków sanitarno-higienicznych wypoczynku) stwierdzono w czasie 281 (2,7%) turnusów, w tym 222 letnich oraz 59 zimowych. Ogółem miało miejsce 50 uzasadnionych interwencji, wszystkie w czasie wypoczynku letniego. Łącznie nałożono 109 mandatów oraz 73 decyzje administracyjne.

10. Oddziały "zerowe" w szkołach i przedszkolach

Przepisy prawa nie zawierają oddzielnych szczegółowych regulacji dla oddziałów zerowych. Dlatego przy ocenie stanu sanitarnego „zerówek" organy inspekcji sanitarnej opierają się na zaleceniach posiadających swoje umocowanie w przepisach prawa (zasada dostosowanie sprzętu i wyposażenia do zasad ergonomii), zaleceniach eksperckich i przepisach ogólnobudowlanych, czyli np. powierzchnię minimum 2,5 m2 na dziecko, wydzieloną częścią rekreacyjną i edukacyjną, odpowiednie zabawki i pomoce dydaktyczne, sanitariaty dostosowane do wysokości dzieci, z zapewnioną bieżącą ciepłą wodą i środkami higieny, zapewnione warunki do spożywania posiłków.

W 2012 roku spośród 14 389 (66,3%) skontrolowanych placówek, w których funkcjonują oddziały zerowe 9 425 (65,5%) nie budziło żadnych zastrzeżeń i posiadało odpowiednią infrastrukturę.

W 4 717 (32,8%) placówkach, w których działają „zerówki" nadal potrzebne są działania przystosowawcze.

Najczęstsze obszary wymagające poprawy to:

  • brak wydzielonego placu rekreacyjnego dla młodszych dzieci - 1 742 (36,9% spośród wszystkich placówek prowadzących „zerówki", w których stwierdzono uchybienia),
  • urządzenia sanitarne niedostosowane do wzrostu dzieci - 1 419 (30,1% jw.),
  • meble bez certyfikatów - 1 375 (29,1% jw.),
  • zbył mała powierzchnia sal - 860 (18,2% jw.),
  • brak możliwości prowadzenia dożywiania - 615 (13%).
11. Działania pokontrolne

W związku z kontrolami przeprowadzonymi w placówkach oświatowo-wychowawczych w 2012 roku pracownicy pionu Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydali ogółem 3 880 decyzji administracyjnych nakazujących poprawę stwierdzonych uchybień lub podjęcie działań dostosowujących placówki do wymagań prawa. Nałożono 248 mandatów karnych na łączną kwotę 43 800 złotych.

Źródło:

  • Strona internetowa Ministerstwa Edukacji Narodowej (www.men.gov.pl)
Opracowanie: Anna Trochimiuk

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel