Czy dyplom zawodowy pomaga młodym na rynku pracy? Co mówią na ten temat dane z monitoringu karier absolwentów?

Monitoring karier absolwentów szkół ponadpodstawowych to narzędzie, które wykorzystuje dane z rejestrów publicznych, takich jak Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) czy System Informacji Oświatowej (SIO). Powstało ono we współpracy Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN), Instytutu Badań Edukacyjnych (IBE) oraz Centrum Informatycznego Edukacji (CIE). Rozwój systemu wspierają fundusze Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 i Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027. 

Wśród wielu opracowań danych monitoringu, przygotowywanych przez IBE, najważniejszymi są raporty szkolne. Szkoły i placówki otrzymują je co roku za pośrednictwem SIO. Raporty opisują sytuację absolwentów danej szkoły po roku od jej ukończenia na tle grupy innych absolwentów szkół z najbliższego otoczenia.

Monitoring karier pozwala też zobaczyć, jak kształtują się kariery absolwentów w dłuższym okresie, na przestrzeni do kilku lat od ukończenia nauki. W łatwy sposób możemy dowiedzieć się, ilu z nich pracuje, kontynuuje naukę, łączy pracę z nauką, a ilu pozostaje bez aktywności lub rejestruje się w urzędach pracy. Poza tym dane z monitoringu są wykorzystywane do rozmaitych analiz, w tym np. badania roli dyplomów zawodowych w przebiegu kariery absolwentów.

Dane z monitoringu pokazują, że w przypadku absolwentów branżowych szkół I stopnia (BS I) z 2021 roku posiadanie dyplomu zawodowego zwiększało szansę na zatrudnienie. Pół roku po ukończeniu szkoły wśród tych, którzy nie kontynuowali nauki, pracowało 48% absolwentów BS I z dyplomem – wobec 43% osób nieposiadających dyplomu. Po 18 miesiącach ta różnica wzrosła do 8 pp. W przypadku absolwentów techników, którzy nie zdecydowali się na dalszą edukację, w pół roku po zakończeniu nauki szkolnej pracowało 60% osób z dyplomem w porównaniu do 53% bez dyplomu; różnica 7 pp. utrzymywała się także po 18 miesiącach.

Co jeszcze wiemy? Wiemy, że absolwenci techników z dyplomem zarabiają średnio o 7% więcej od swoich kolegów bez takiego dokumentu. W przypadku mężczyzn różnica ta sięga nawet 11%. Dla absolwentów BS I premia płacowa wynosi ok.10%.

Posiadanie dyplomu przekłada się również na przeciętnie krótszy okres poszukiwania zatrudnienia przy wsparciu urzędów pracy. Okazuje się, że wśród absolwentów techników osoby z dyplomem były bezrobotne średnio przez 1,7 miesiąca, podczas gdy te bez żadnego certyfikatu pozostawały bez pracy nieco dłużej – średnio przez 2,1 miesiąca w okresie do dwóch lat od ukończenia szkoły.

Wyniki analiz pokazują, że pozytywne skutki posiadania dyplomu są tym większe, im dłuższy czas upłynął od ukończenia szkoły. Choć kobiety kończące szkoły branżowe i technika napotykają na większe trudności na rynku pracy niż ich koledzy/rówieśnicy, to jednak zdobywając dyplom zawodowy, są one w stanie znacznie poprawić swoją sytuację.

Monitoring karier działa od 4 lat, ale dzięki środkom z Funduszy Europejskich nieustannie go rozwijamy. Zależy nam na tym, aby wyniki badań losów absolwentów stały się szeroko dostępne – powstanie serwis internetowy, który pozwoli w przystępny sposób przyglądać się dalszym losom różnych grup absolwentów. W przyszłości system pozwoli nam analizować sytuację szczególnych grup absolwentów, np. cudzoziemców czy osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, jak również tych, które przedwcześnie zakończyły swoją edukację. Monitoring pozwoli nam odpowiedzieć na pytania związane m.in. z funkcjonowaniem szkolnictwa ponadpodstawowego i wskaże obszary wymagające wsparcia w ramach polityk publicznych.

Artykuł powstał dzięki środkom z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027.

Artykuł sponsorowany