Nowy nadzór pedagogiczny - najważniejsze zmiany

Data publikacji: 13 października 2009 r.
Poleć znajomemu

Dnia 7 października 2009 roku zostało podpisane nowe rozporządzenie o nadzorze pedagogicznym. Jego zmiana jest kontynuacją ostatnich nowelizacji prawa oświatowego. Zakres nadzoru tak, jak poprzednio, wyznacza art. 33 ustawy o systemie oświaty, który nie uległ zmianie. Nowe rozporządzenie ustala nowe szczegółowe warunki, tryb sprawowania oraz formy nadzoru.

Nadzór pedagogiczny kuratora

Realizacja nadzoru będzie następowała w trybie planowych lub doraźnych działań:

  1. planowe działania prowadzone przez kuratorów oświaty - według ustaleń ministra;
  2. doraźne działania prowadzone przez organy sprawujące nadzór pedagogiczny (kuratora oświaty lub inny) - gdy zaistnieje potrzeba podjęcia działań nieujętych w planie nadzoru pedagogicznego tego organu;
  3. planowe i doraźne działania prowadzone przez dyrektorów szkół i placówek - wynikają z potrzeb szkoły lub placówki.
W szkołach i placówkach niepublicznych będą uwzględniane odpowiednio: organizacja i zakres zadań organów szkoły lub placówki, określone w jej statucie.

Nowe rozporządzenie o nadzorze gwarantuje w tym zakresie:

  1. jawność wymagań,
  2. współdziałanie organu sprawującego nadzór z organem prowadzącym, dyrektorem i nauczycielami,
  3. tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi szkół i placówek,
  4. pozyskiwanie informacji zapewniających obiektywną i pełną ocenę działalności dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńczej i innej statutowej.

Formy nadzoru

Nowy nadzór wprowadza 3 formy nadzoru:

  1. Ewaluacja - 2 rodzaje:
  • zewnętrzna (całościowa lub problemowa) - przeprowadzana przez organ nadzoru pedagogicznego, powinna uwzględniać wyniki ewaluacji wewnętrznej - jest to badanie oceniające pracę szkoły/placówki;
  • wewnętrzna - przeprowadzana przez dyrektora szkoły/placówki.
  1. Kontrola - przeprowadzana przez organ nadzoru pedagogicznego - to ocena stanu przestrzegania przepisów prawa przez szkołę/placówkę.
  2. Wspomaganie - działania organu nadzoru pedagogicznego na rzecz poprawy i doskonalenia pracy szkół/placówek.

I. EWALUACJA ZEWNĘTRZNA

Do obszarów ewaluacji zewnętrznej należą:

  1. Efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki.
  2. Procesy zachodzące w szkole/placówce.
  3. Funkcjonowanie szkoły/placówki w środowisku lokalnym, w szczególności w zakresie współpracy z rodzicami uczniów.
  4. Zarządzanie szkołą/placówką.
Obejmuje ona:
  1. zbieranie i analizowanie informacji o obszarach poddanych ewaluacji zewnętrznej (wymienione wyżej);
  2. ustalanie poziomu spełniania wymagań przez szkołę/placówkę w poszczególnych obszarach (wymienione niżej).
Poziomy spełniania wymagań

Spełnienie wymagań będzie oceniane na 5 poziomach:

  1. poziom A - bardzo wysoki stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - ten poziom ustala się, jeżeli szkoła/placówka spełnia dane wymaganie na poziomie wyższym niż poziom B;
  2. poziom B - wysoki stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - wymagania określa załącznik do rozporządzenia;
  3. poziom C - średni stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - ten poziom ustala się, jeżeli szkoła/placówka spełnia dane wymaganie na poziomie wyższym niż poziom D, ale niższym niż poziom B;
  4. poziom D - podstawowy stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - wymagania określa załącznik do rozporządzenia;
  5. poziom E - niski stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - ustala się, jeżeli szkoła/placówka nie spełnia danego wymagania na poziomie D.
Wymagania określa załącznik do rozporządzenia - podaje charakterystykę wymagań na poziomie D i B w poszczególnych obszarach, odrębnie dla różnych typów szkół i placówek. Ewaluatorzy zewnętrzni będą mieli obowiązek uwzględnić także zadania wynikające ze statutu szkoły/placówki.

Standardy dla szkół w poszczególnych obszarach

Standardy dla szkół i placówek:

  1. W obszarze efekty działalności dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńczej i statutowej:
  • osiąga cele zgodne z polityką oświatową państwa;
  • doskonali efekty swojej pracy.
  1. W obszarze procesy zachodzące w szkole/placówce:
  • procesy służą realizacji przyjętej koncepcji pracy;
  • dba się o prawidłowy przebieg i doskonalenie procesów edukacyjnych.
  1. W obszarze funkcjonowanie szkoły/placówki w środowisku lokalnym:
  • jest integralnym elementem środowiska, w którym działa;
  • współpracuje ze środowiskiem na rzecz rozwoju własnego i lokalnego;
  • racjonalnie wykorzystuje warunki, w których działa.
  1. W obszarze zarządzanie szkołą/placówką:
  • zarządzanie zapewnia sprawne funkcjonowanie szkoły/placówki.
Zadania ewaluatora zewnętrznego

Ewaluację przeprowadza osoba lub zespół na podstawie imiennego upoważnienia. Ewaluator:

  1. przedstawia radzie pedagogicznej zakres i harmonogram ewaluacji (przed rozpoczęciem ewaluacji),
  2. przeprowadza w szkole/placówce czynności związane z ewaluacją (max. 5 dni roboczych w ciągu kolejnych 2 tygodni),
  3. przedstawia na zebraniu rady pedagogicznej wyniki i wnioski z ewaluacji (w terminie 7 dni od dnia zakończenia ewaluacji),
  4. sporządza raport z ewaluacji (w terminie 7 dni od zebrania rady pedagogicznej).

Raport z ewaluacji

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny przekazuje raport dyrektorowi szkoły/placówki, w której przeprowadzono ewaluację, oraz jej organowi prowadzącemu.

Elementy raportu:

  1. wyniki ewaluacji,
  2. określenie poziomu spełniania wymagań, o których mowa wyżej,
  3. wnioski z ewaluacji.
Dyrektor szkoły/placówki może zgłosić do organu sprawującego nadzór pedagogiczny pisemne, umotywowane zastrzeżenia dotyczące raportu (w terminie 7 dni od dnia otrzymania raportu).

Organ nadzoru pedagogicznego zajmuje stanowisko wobec tych zastrzeżeń i przekazuje je dyrektorowi szkoły/placówki oraz jej organowi prowadzącemu (w terminie 14 dni od dnia otrzymania zastrzeżenia).

W przypadku stwierdzenia zasadności zgłoszonych zastrzeżeń organ nadzoru pedagogicznego dokonuje zmian w raporcie przez zamieszczenie odpowiednich adnotacji i przekazuje go dyrektorowi szkoły/placówki oraz jej organowi prowadzącemu.

Postępowanie w przypadku ustalenia poziomu E

Jeżeli w wyniku ewaluacji zewnętrznej ustalono szkole/placówce poziom E w odniesieniu do choćby jednego z wymagań:

  1. w obszarze efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki - wówczas organ sprawujący nadzór pedagogiczny:
  • wobec szkoły/placówki publicznej poleca dyrektorowi opracowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o systemie oświaty,
  • wobec szkoły/placówki niepublicznej wydaje polecenie zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty;
  1. w pozostałych obszarach szkoła/placówka wdraża działania mające na celu poprawę stanu spełniania danego wymagania.
II. KONTROLA PLANOWA KURATORA

Kontrola planowana:

  1. nie powinna trwać dłużej niż 2 dni robocze,
  2. nie może zakłócać pracy szkoły/placówki,
  3. jest przeprowadzana z wykorzystaniem arkuszy kontroli zatwierdzonych przez ministra oświaty.
Kontrolę przeprowadza osoba lub zespół na podstawie imiennego upoważnienia.

Kontroler:

  1. ustala stan faktyczny (rzetelnie i obiektywnie),
  2. zbiera niezbędne dowody stanowiące podstawę ustaleń kontroli,
  3. zapewnia dyrektorowi szkoły/placówki czynny  udział w kontroli,
  4. dokumentuje czynności kontrolne,
  5. sporządza protokół kontroli (w terminie 7 dni od dnia zakończenia kontroli),
  6. przekazuje jeden egzemplarz dyrektorowi szkoły/placówki (za poświadczeniem odbioru) - drugi egzemplarz będzie włączony do akt kontroli.
Dyrektor szkoły/placówki może odmówić podpisania protokołu kontroli. W takiej sytuacji musi złożyć wyjaśnienia dotyczące przyczyn tej odmowy (w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu). Odmowa ta nie stanowi przeszkody do podpisania protokołu przez kontrolującego.
Dyrektor szkoły/placówki może zgłosić do organu nadzoru pedagogicznego pisemne, umotywowane zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole kontroli (w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli).

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny:

  1. może zarządzić przeprowadzenie  dodatkowych czynności kontrolnych na skutek zgłoszonego zastrzeżenia,
  2. jeżeli stwierdzi zasadność zastrzeżenia - dokonuje zmian w protokole kontroli przez zamieszczenie odpowiednich adnotacji i przekazuje go dyrektorowi szkoły/placówki;
  3. jeżeli nie uwzględni zastrzeżenia (w całości lub w części) - sporządza pisemne stanowisko wobec zastrzeżeń i przekazuje je dyrektorowi szkoły/placówki (w terminie 14 dni od dnia otrzymania zastrzeżenia).

Plan nadzoru pedagogicznego kuratora

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny opracowuje na każdy rok szkolny plan nadzoru  pedagogicznego w terminie do 31 sierpnia roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym ma być przeprowadzona ewaluacja lub kontrola i podaje go do publicznej wiadomości.

Plan kuratora zawiera:

  1. zakres ewaluacji problemowej planowanej w szkołach i placówkach,
  2. tematykę kontroli planowanych w szkołach i placówkach.
Jeżeli minister wprowadzi zmiany w podstawowych kierunkach polityki oświatowej, wytycznych lub poleceniach - kurator niezwłocznie dostosowuje plan nadzoru do tych zmian i podaje go do publicznej wiadomości.

Organ nadzoru pedagogicznego zawiadamia dyrektora szkoły/placówki oraz jej organ prowadzący o zamiarze przeprowadzenia:

  1. planowej ewaluacji zewnętrznej i jej zakresie - w terminie 30 dni przed planowanym rozpoczęciem ewaluacji,
  2. planowej kontroli i jej tematyce - w terminie 7 dni przed planowanym rozpoczęciem kontroli.
III. WSPOMAGANIE

Formy wspomagania realizowane przez kuratora to:

  1. przygotowywanie i podawanie do publicznej wiadomości na stronie internetowej organu analiz wyników sprawowanego nadzoru pedagogicznego (w tym wniosków z ewaluacji zewnętrznych i kontroli),
  2. upowszechnianie przykładów dobrych praktyk,
  3. promowanie wykorzystania ewaluacji w procesie doskonalenia jakości działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki,
  4. organizowanie konferencji i narad dla dyrektorów szkół i placówek.
Nadzór pedagogiczny dyrektora
Rozporządzenie ustala wyłącznie zasady nadzoru pedagogicznego obowiązujące dyrektora szkoły/placówki publicznej. O nadzorze wewnętrznym szkoły/placówki niepublicznej rozstrzyga jej statut.

Formy nadzoru wewnętrznego to:

  1. ewaluacja wewnętrzna - przeprowadza ją dyrektor we współpracy z innymi nauczycielami zajmującymi stanowiska kierownicze, a wyniki ewaluacji wykorzystuje do doskonalenia jakości pracy szkoły/placówki (może odnosić się do wszystkich lub wybranych wymagań lub do innych zagadnień uznanych w szkole/placówce za istotne w jej działalności);
  2. kontrola przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki;
  3. wspomaganie nauczycieli w realizacji ich zadań, w szczególności przez:
  • organizowanie szkoleń i narad,
  • motywowanie do doskonalenia i rozwoju zawodowego,
  • przedstawianie nauczycielom wniosków wynikających ze sprawowanego przez siebie nadzoru pedagogicznego.
W celu realizacji zadań wynikających z wymienionych form nadzoru wewnętrznego dyrektor w szczególności obserwuje prowadzone przez nauczycieli zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze oraz inne zajęcia i czynności wynikające z działalności statutowej szkoły/placówki.

Plan nadzoru pedagogicznego dyrektora

Dyrektor szkoły/placówki publicznej opracowuje na każdy rok szkolny plan nadzoru pedagogicznego, który przedstawia radzie pedagogicznej w terminie do 15 września roku szkolnego, którego dotyczy plan.

Elementy planu nadzoru dyrektora:

  1. cele, przedmiot ewaluacji wewętrznej oraz jej harmonogram,
  2. tematyka i terminy przeprowadzania kontroli przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki,
  3. tematyka szkoleń i narad dla nauczycieli.
Do 31 sierpnia każdego roku dyrektor szkoły/placówki publicznej przedstawia radzie pedagogicznej wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 października 2009 r. o nadzorze pedagogicznym (Dz.U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1324).
Wanda Pakulniewicz

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel