Nowy nadzór pedagogiczny - najważniejsze zmiany

Wanda Pakulniewicz

Wanda Pakulniewicz

Data publikacji: 13 października 2009 r.
Poleć znajomemu
Dokument archiwalny

Dnia 7 października 2009 roku zostało podpisane nowe rozporządzenie o nadzorze pedagogicznym. Jego zmiana jest kontynuacją ostatnich nowelizacji prawa oświatowego. Zakres nadzoru tak, jak poprzednio, wyznacza art. 33 ustawy o systemie oświaty, który nie uległ zmianie. Nowe rozporządzenie ustala nowe szczegółowe warunki, tryb sprawowania oraz formy nadzoru.

Nadzór pedagogiczny kuratora

Realizacja nadzoru będzie następowała w trybie planowych lub doraźnych działań:

  1. planowe działania prowadzone przez kuratorów oświaty - według ustaleń ministra;
  2. doraźne działania prowadzone przez organy sprawujące nadzór pedagogiczny (kuratora oświaty lub inny) - gdy zaistnieje potrzeba podjęcia działań nieujętych w planie nadzoru pedagogicznego tego organu;
  3. planowe i doraźne działania prowadzone przez dyrektorów szkół i placówek - wynikają z potrzeb szkoły lub placówki.
W szkołach i placówkach niepublicznych będą uwzględniane odpowiednio: organizacja i zakres zadań organów szkoły lub placówki, określone w jej statucie.

Nowe rozporządzenie o nadzorze gwarantuje w tym zakresie:

  1. jawność wymagań,
  2. współdziałanie organu sprawującego nadzór z organem prowadzącym, dyrektorem i nauczycielami,
  3. tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi szkół i placówek,
  4. pozyskiwanie informacji zapewniających obiektywną i pełną ocenę działalności dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńczej i innej statutowej.

Formy nadzoru

Nowy nadzór wprowadza 3 formy nadzoru:

  1. Ewaluacja - 2 rodzaje:
  • zewnętrzna (całościowa lub problemowa) - przeprowadzana przez organ nadzoru pedagogicznego, powinna uwzględniać wyniki ewaluacji wewnętrznej - jest to badanie oceniające pracę szkoły/placówki;
  • wewnętrzna - przeprowadzana przez dyrektora szkoły/placówki.
  1. Kontrola - przeprowadzana przez organ nadzoru pedagogicznego - to ocena stanu przestrzegania przepisów prawa przez szkołę/placówkę.
  2. Wspomaganie - działania organu nadzoru pedagogicznego na rzecz poprawy i doskonalenia pracy szkół/placówek.

I. EWALUACJA ZEWNĘTRZNA

Do obszarów ewaluacji zewnętrznej należą:

  1. Efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki.
  2. Procesy zachodzące w szkole/placówce.
  3. Funkcjonowanie szkoły/placówki w środowisku lokalnym, w szczególności w zakresie współpracy z rodzicami uczniów.
  4. Zarządzanie szkołą/placówką.
Obejmuje ona:
  1. zbieranie i analizowanie informacji o obszarach poddanych ewaluacji zewnętrznej (wymienione wyżej);
  2. ustalanie poziomu spełniania wymagań przez szkołę/placówkę w poszczególnych obszarach (wymienione niżej).
Poziomy spełniania wymagań

Spełnienie wymagań będzie oceniane na 5 poziomach:

  1. poziom A - bardzo wysoki stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - ten poziom ustala się, jeżeli szkoła/placówka spełnia dane wymaganie na poziomie wyższym niż poziom B;
  2. poziom B - wysoki stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - wymagania określa załącznik do rozporządzenia;
  3. poziom C - średni stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - ten poziom ustala się, jeżeli szkoła/placówka spełnia dane wymaganie na poziomie wyższym niż poziom D, ale niższym niż poziom B;
  4. poziom D - podstawowy stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - wymagania określa załącznik do rozporządzenia;
  5. poziom E - niski stopień wypełniania wymagania przez szkołę/placówkę - ustala się, jeżeli szkoła/placówka nie spełnia danego wymagania na poziomie D.
Wymagania określa załącznik do rozporządzenia - podaje charakterystykę wymagań na poziomie D i B w poszczególnych obszarach, odrębnie dla różnych typów szkół i placówek. Ewaluatorzy zewnętrzni będą mieli obowiązek uwzględnić także zadania wynikające ze statutu szkoły/placówki.

Standardy dla szkół w poszczególnych obszarach

Standardy dla szkół i placówek:

  1. W obszarze efekty działalności dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńczej i statutowej:
  • osiąga cele zgodne z polityką oświatową państwa;
  • doskonali efekty swojej pracy.
  1. W obszarze procesy zachodzące w szkole/placówce:
  • procesy służą realizacji przyjętej koncepcji pracy;
  • dba się o prawidłowy przebieg i doskonalenie procesów edukacyjnych.
  1. W obszarze funkcjonowanie szkoły/placówki w środowisku lokalnym:
  • jest integralnym elementem środowiska, w którym działa;
  • współpracuje ze środowiskiem na rzecz rozwoju własnego i lokalnego;
  • racjonalnie wykorzystuje warunki, w których działa.
  1. W obszarze zarządzanie szkołą/placówką:
  • zarządzanie zapewnia sprawne funkcjonowanie szkoły/placówki.
Zadania ewaluatora zewnętrznego

Ewaluację przeprowadza osoba lub zespół na podstawie imiennego upoważnienia. Ewaluator:

  1. przedstawia radzie pedagogicznej zakres i harmonogram ewaluacji (przed rozpoczęciem ewaluacji),
  2. przeprowadza w szkole/placówce czynności związane z ewaluacją (max. 5 dni roboczych w ciągu kolejnych 2 tygodni),
  3. przedstawia na zebraniu rady pedagogicznej wyniki i wnioski z ewaluacji (w terminie 7 dni od dnia zakończenia ewaluacji),
  4. sporządza raport z ewaluacji (w terminie 7 dni od zebrania rady pedagogicznej).

Raport z ewaluacji

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny przekazuje raport dyrektorowi szkoły/placówki, w której przeprowadzono ewaluację, oraz jej organowi prowadzącemu.

Elementy raportu:

  1. wyniki ewaluacji,
  2. określenie poziomu spełniania wymagań, o których mowa wyżej,
  3. wnioski z ewaluacji.
Dyrektor szkoły/placówki może zgłosić do organu sprawującego nadzór pedagogiczny pisemne, umotywowane zastrzeżenia dotyczące raportu (w terminie 7 dni od dnia otrzymania raportu).

Organ nadzoru pedagogicznego zajmuje stanowisko wobec tych zastrzeżeń i przekazuje je dyrektorowi szkoły/placówki oraz jej organowi prowadzącemu (w terminie 14 dni od dnia otrzymania zastrzeżenia).

W przypadku stwierdzenia zasadności zgłoszonych zastrzeżeń organ nadzoru pedagogicznego dokonuje zmian w raporcie przez zamieszczenie odpowiednich adnotacji i przekazuje go dyrektorowi szkoły/placówki oraz jej organowi prowadzącemu.

Postępowanie w przypadku ustalenia poziomu E

Jeżeli w wyniku ewaluacji zewnętrznej ustalono szkole/placówce poziom E w odniesieniu do choćby jednego z wymagań:

  1. w obszarze efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki - wówczas organ sprawujący nadzór pedagogiczny:
  • wobec szkoły/placówki publicznej poleca dyrektorowi opracowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o systemie oświaty,
  • wobec szkoły/placówki niepublicznej wydaje polecenie zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty;
  1. w pozostałych obszarach szkoła/placówka wdraża działania mające na celu poprawę stanu spełniania danego wymagania.
II. KONTROLA PLANOWA KURATORA

Kontrola planowana:

  1. nie powinna trwać dłużej niż 2 dni robocze,
  2. nie może zakłócać pracy szkoły/placówki,
  3. jest przeprowadzana z wykorzystaniem arkuszy kontroli zatwierdzonych przez ministra oświaty.
Kontrolę przeprowadza osoba lub zespół na podstawie imiennego upoważnienia.

Kontroler:

  1. ustala stan faktyczny (rzetelnie i obiektywnie),
  2. zbiera niezbędne dowody stanowiące podstawę ustaleń kontroli,
  3. zapewnia dyrektorowi szkoły/placówki czynny  udział w kontroli,
  4. dokumentuje czynności kontrolne,
  5. sporządza protokół kontroli (w terminie 7 dni od dnia zakończenia kontroli),
  6. przekazuje jeden egzemplarz dyrektorowi szkoły/placówki (za poświadczeniem odbioru) - drugi egzemplarz będzie włączony do akt kontroli.
Dyrektor szkoły/placówki może odmówić podpisania protokołu kontroli. W takiej sytuacji musi złożyć wyjaśnienia dotyczące przyczyn tej odmowy (w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu). Odmowa ta nie stanowi przeszkody do podpisania protokołu przez kontrolującego.
Dyrektor szkoły/placówki może zgłosić do organu nadzoru pedagogicznego pisemne, umotywowane zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole kontroli (w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli).

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny:

  1. może zarządzić przeprowadzenie  dodatkowych czynności kontrolnych na skutek zgłoszonego zastrzeżenia,
  2. jeżeli stwierdzi zasadność zastrzeżenia - dokonuje zmian w protokole kontroli przez zamieszczenie odpowiednich adnotacji i przekazuje go dyrektorowi szkoły/placówki;
  3. jeżeli nie uwzględni zastrzeżenia (w całości lub w części) - sporządza pisemne stanowisko wobec zastrzeżeń i przekazuje je dyrektorowi szkoły/placówki (w terminie 14 dni od dnia otrzymania zastrzeżenia).

Plan nadzoru pedagogicznego kuratora

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny opracowuje na każdy rok szkolny plan nadzoru  pedagogicznego w terminie do 31 sierpnia roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym ma być przeprowadzona ewaluacja lub kontrola i podaje go do publicznej wiadomości.

Plan kuratora zawiera:

  1. zakres ewaluacji problemowej planowanej w szkołach i placówkach,
  2. tematykę kontroli planowanych w szkołach i placówkach.
Jeżeli minister wprowadzi zmiany w podstawowych kierunkach polityki oświatowej, wytycznych lub poleceniach - kurator niezwłocznie dostosowuje plan nadzoru do tych zmian i podaje go do publicznej wiadomości.

Organ nadzoru pedagogicznego zawiadamia dyrektora szkoły/placówki oraz jej organ prowadzący o zamiarze przeprowadzenia:

  1. planowej ewaluacji zewnętrznej i jej zakresie - w terminie 30 dni przed planowanym rozpoczęciem ewaluacji,
  2. planowej kontroli i jej tematyce - w terminie 7 dni przed planowanym rozpoczęciem kontroli.
III. WSPOMAGANIE

Formy wspomagania realizowane przez kuratora to:

  1. przygotowywanie i podawanie do publicznej wiadomości na stronie internetowej organu analiz wyników sprawowanego nadzoru pedagogicznego (w tym wniosków z ewaluacji zewnętrznych i kontroli),
  2. upowszechnianie przykładów dobrych praktyk,
  3. promowanie wykorzystania ewaluacji w procesie doskonalenia jakości działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki,
  4. organizowanie konferencji i narad dla dyrektorów szkół i placówek.
Nadzór pedagogiczny dyrektora
Rozporządzenie ustala wyłącznie zasady nadzoru pedagogicznego obowiązujące dyrektora szkoły/placówki publicznej. O nadzorze wewnętrznym szkoły/placówki niepublicznej rozstrzyga jej statut.

Formy nadzoru wewnętrznego to:

  1. ewaluacja wewnętrzna - przeprowadza ją dyrektor we współpracy z innymi nauczycielami zajmującymi stanowiska kierownicze, a wyniki ewaluacji wykorzystuje do doskonalenia jakości pracy szkoły/placówki (może odnosić się do wszystkich lub wybranych wymagań lub do innych zagadnień uznanych w szkole/placówce za istotne w jej działalności);
  2. kontrola przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki;
  3. wspomaganie nauczycieli w realizacji ich zadań, w szczególności przez:
  • organizowanie szkoleń i narad,
  • motywowanie do doskonalenia i rozwoju zawodowego,
  • przedstawianie nauczycielom wniosków wynikających ze sprawowanego przez siebie nadzoru pedagogicznego.
W celu realizacji zadań wynikających z wymienionych form nadzoru wewnętrznego dyrektor w szczególności obserwuje prowadzone przez nauczycieli zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze oraz inne zajęcia i czynności wynikające z działalności statutowej szkoły/placówki.

Plan nadzoru pedagogicznego dyrektora

Dyrektor szkoły/placówki publicznej opracowuje na każdy rok szkolny plan nadzoru pedagogicznego, który przedstawia radzie pedagogicznej w terminie do 15 września roku szkolnego, którego dotyczy plan.

Elementy planu nadzoru dyrektora:

  1. cele, przedmiot ewaluacji wewętrznej oraz jej harmonogram,
  2. tematyka i terminy przeprowadzania kontroli przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły/placówki,
  3. tematyka szkoleń i narad dla nauczycieli.
Do 31 sierpnia każdego roku dyrektor szkoły/placówki publicznej przedstawia radzie pedagogicznej wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 października 2009 r. o nadzorze pedagogicznym (Dz.U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1324).
Wanda Pakulniewicz

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

wiper-pixel