Limit wydatków na egzaminy w 2026 r. okazał się za niski o 17 mln zł – zabrakło pieniędzy m.in. na wynagrodzenia egzaminatorów, bo do egzaminu ósmoklasisty i matury przystąpiło o ponad 40 tys. osób więcej. Przedstawiony właśnie projekt nowelizacji podnosi limity na lata 2026–2034, zapowiada nową OKE w Szczecinie, dodatkowe zabezpieczenia arkuszy i wyższe dofinansowanie egzaminów zawodowych z Funduszu Pracy. Sprawdzamy, co to oznacza dla szkół.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

o ile wzrośnie limit wydatków na egzaminy w 2026 r.,
jakie czynniki podniosą koszty egzaminów w latach 2027–2034,
na czym polega nowy mechanizm korygujący i jaki obowiązek zyska dyrektor CKE,
kiedy powstanie OKE w Szczecinie,
jak zmieni się dofinansowanie egzaminów zawodowych z Funduszu Pracy od 2028 r.

Większy limit wydatków na egzaminy 2026 r. m.in. na wynagrodzenia egzaminatorów

Limit wydatków na egzaminy na 2026 r. zostanie podniesiony o 17 mln zł – z 365 mln zł do 382 mln zł. Pieniądze mają pokryć wynagrodzenia egzaminatorów, egzaminatorów-weryfikatorów, przewodniczących zespołów egzaminatorów, asystentów technicznych, operatorów pracowni informatycznej i nauczycieli akademickich biorących udział w ustnej części matury.

Szacując limit w 2024 r., zakładano, że do egzaminu ósmoklasisty i matury w 2026 r. przystąpi 747 tys. zdających. Faktycznie było ich 787 421. Do matury poprawkowej przystąpiło ponad 48 tys. osób. Więcej absolwentów wybrało też dwa lub trzy przedmioty dodatkowe, co oznaczało więcej arkuszy do sprawdzenia. Największy skok dotyczy jednak procedury wglądów. Do połowy sierpnia 2026 r. maturzyści złożyli 126 256 wniosków o wgląd do pracy (wzrost o ponad 200% wobec 2023 r.) i 32 294 wnioski o weryfikację sumy punktów (wzrost o prawie 170%).

Ryzykowne obniżenie stawek egzaminatorów

Obowiązujący mechanizm korygujący pozwala ministrowi obniżyć wynagrodzenia egzaminatorów, gdy grozi przekroczenie limitu. Resort uznał to jednak za zbyt ryzykowne. Zainteresowanie pracą egzaminatora systematycznie spada, a sami egzaminatorzy wskazują, że stawki za sprawdzenie jednej pracy nie odpowiadają odpowiedzialności. W roku, w którym zdających jest wyjątkowo dużo – a tak będzie również w 2027 i 2028 r. – obniżka stawek mogłaby sprawić, że część egzaminatorów odmówi pracy.

Lata 2027–2034 – co podniesie koszty egzaminów

Limity określone w 2024 r. uwzględniały tylko koszty zmian wprowadzanych ówczesną nowelizacją (np. funkcję operatora pracowni informatycznej). Nie wzięto pod uwagę skumulowanej inflacji z lat 2018–2024. Do tego dochodzi kilka zjawisk, które podnoszą liczbę zdających i arkuszy:

Wyż z lat 2014/2015 i 2015/2016. W 2027 i 2028 r. do matury i egzaminu zawodowego przystąpią roczniki, które rozpoczynały naukę w klasie I jako 6- i 7-latki.
Uczniowie z Ukrainy. Do egzaminu ósmoklasisty przystępuje ok. 104,5% osób względem liczby urodzeń w danym roku.
Ostatnia matura w Formule 2015. W latach 2027–2029 po raz ostatni będą mogli do niej przystąpić absolwenci 3-letnich liceów, 4-letnich techników i branżowych szkół II stopnia na podbudowie gimnazjum. Doświadczenia z lat 2019–2020 (wygaszanie Formuły 2014) wskazują, że wtedy rośnie liczba osób próbujących zdać maturę po raz kolejny.
Więcej przedmiotów i poziom rozszerzony. Wybór poziomu rozszerzonego wzrósł średnio o ok. 27% rok do roku, a w biologii, chemii i języku angielskim – o 46–53%.
Wglądy i weryfikacje. Liczba wniosków o weryfikację sumy punktów (ósmoklasista i matura łącznie) wzrosła z 2 894 w 2021 r. do 27 474 w 2025 r.
Egzaminy eksternistyczne. Liczba zgłoszeń wzrosła z 9 802 w 2021 r. do prawie 21 400 w 2025 r.

Nowością ma być mechanizm monitorowania bezpieczeństwa arkuszy maturalnych w odpowiedzi na nasilające się od 2021 r. publikowanie zdjęć stron arkuszy po rozpoczęciu egzaminu. CKE co roku zgłasza takie sprawy organom ścigania, ale są one umarzane – stąd potrzeba rozwiązań technologicznych.

OKE w Szczecinie od 2030 r.

Z OKE w Poznaniu, która obejmuje trzy województwa, ma zostać wydzielona OKE w Szczecinie, odpowiedzialna za województwa zachodniopomorskie i lubuskie. Ma to usprawnić dystrybucję materiałów, organizację ośrodków sprawdzania oraz – co ważne dla zdających – wglądy i weryfikacje.

Proces rozpisano na 3 lata; pełne przejęcie zadań planowane jest w 2030 r.

Nowy mechanizm korygujący i obowiązek dyrektora CKE

Projekt rozszerza mechanizm korygujący. Gdy zagrożenie przekroczenia limitu dotyczy niewielkich kwot, w pierwszej kolejności mają być ograniczane wydatki na przygotowanie egzaminów, np. szkolenia egzaminatorów i dyrektorów szkół prowadzone zdalnie zamiast stacjonarnie czy rezygnacja z wynajmu pomieszczeń do sprawdzania prac. Decyzje w tym zakresie będą mogli podejmować dyrektorzy CKE i OKE, bez zmiany rozporządzenia płacowego przez ministra.

Dyrektor CKE zyska obowiązek poinformowania ministra do 31 marca każdego roku o szacowanych wydatkach i ewentualnym ryzyku przekroczenia limitu. Termin nie jest przypadkowy – deklaracje maturalne i zawodowe są znane do końca lutego, a umowy z egzaminatorami zawierane są do końca kwietnia.

Fundusz Pracy: 65 mln zł na egzaminy zawodowe od 2028 r.

Od 2028 r. roczny limit środków Funduszu Pracy na dofinansowanie egzaminu zawodowego i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie wzrośnie z 50 mln zł do 65 mln zł. Spadki związane z niżem demograficznym (od rocznika 2023) zaczną się dopiero od 2040 r. Kwota 65 mln zł to maksimum – faktyczne dofinansowanie zależy od rzeczywistej liczby egzaminów i udokumentowanych kosztów, a niewykorzystane środki nie są wydatkiem Funduszu.

Zmiany dotyczące limitów i mechanizmu korygującego mają wejść w życie dzień po ogłoszeniu ustawy. Zwiększenie środków Funduszu Pracy zacznie obowiązywać 1 stycznia 2028 r.

Ustawa zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia (projekt z 8 października 2026 r.).