W okresie zimowym dyrektorzy szkół mają obowiązek zapewnienia uczniom i pracownikom odpowiednich warunków pracy i nauki. Szczególna uwaga dotyczy pracy na mrozie, która wiąże się z ryzykiem dla zdrowia, zwłaszcza u osób starszych, młodocianych, kobiet w ciąży i osób z problemami krążeniowymi. Poniżej przedstawiamy najważniejsze rekomendacje PIP dotyczące pracy w niskich temperaturach w kontekście placówek oświatowych.
Minimalna temperatura w pomieszczeniach pracy i nauki
Zgodnie z przepisami BHP:
- temperatura w pomieszczeniach pracy nie może być niższa niż 14°C (chyba że wymagają tego procesy technologiczne, np. chłodnie),
- w przypadku lekkiej pracy fizycznej lub prac biurowych (np. sekretariat szkolny, pokój nauczycielski) minimalna temperatura to 18°C.
Jeśli warunki w szkole nie spełniają tych wymagań pracownicy mają prawo powstrzymać się od pracy – z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Praca na zewnątrz i zabezpieczenie stanowisk
Niektórzy pracownicy niepedagogiczni np. konserwatorzy, woźni lub inni pracownicy odpowiedzialni za odśnieżanie wykonujący pracę na zewnątrz zimą powinni mieć zapewnione:
- ciepłochronną odzież roboczą,
- dostęp do ogrzewanych pomieszczeń, w których mogą się ogrzać, przebrać i spożyć posiłek – temperatura w takich miejscach nie powinna być niższa niż 16°C.
Jeśli nie ma możliwości zapewnienia pomieszczenia, konieczne jest udostępnienie źródła ciepła w pobliżu miejsca pracy – przy zachowaniu zasad ochrony przeciwpożarowej.
Szczególna ochrona kobiet w ciąży i młodocianych
Dyrektor szkoły ma także obowiązek przestrzegania szczególnych przepisów dotyczących niektórych grup pracowniczych:
- kobiety w ciąży i karmiące piersią nie mogą pracować w środowisku o zimnym mikroklimacie (PMV mniejszy niż -1),
- młodociani pracownicy nie mogą wykonywać pracy przy temperaturze niższej niż 14°C i wilgotności przekraczającej 65%.
Wentylacja, przeciągi i izolacja termiczna
Dyrektor powinien zadbać o:
- ograniczenie napływu zimnego powietrza z zewnątrz do pomieszczeń,
- odpowiednie działanie wentylacji i klimatyzacji, która nie może powodować przeciągów ani wyziębienia pracowników,
- kontrolę nawiewów – strumień powietrza nie powinien być kierowany bezpośrednio na stanowiska pracy.
Możliwość przerw i skrócenia czasu pracy
W skrajnie niskich temperaturach możliwe jest:
- wprowadzenie dodatkowych przerw,
- skrócenie dnia pracy,
bez utraty prawa do wynagrodzenia.
Podsumowanie
Praca na mrozie w szkołach wymaga szczególnego nadzoru ze strony dyrektora placówki. Główny Inspektor Pracy przypomina, że: „Wyziębienie pracownika niesie bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia i życia. Zapewnienie właściwej temperatury w miejscu pracy to obowiązek pracodawców – niezależnie od pory roku.”
W przypadku szkół oznacza to konieczność:
- stałego monitorowania warunków w budynkach i na zewnątrz,
- reagowania na sygnały pracowników o dyskomforcie (np. dreszcze, zgrabiałe ręce),
- wdrażania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, zgodnych z przepisami BHP.