Świetlice szkolne skontrolowane przez NIK

Monika Fidler

Monika Fidler

Redaktor Portalu Oświatowego
Data publikacji: 15 września 2017 r.
Poleć znajomemu
Świetlice szkolne skontrolowane przez NIK

Najwyższa Izba Kontroli wzięła pod lupę świetlice szkolne. Jak się okazuje, ponad 40% uczniów szkół podstawowych korzysta po lekcjach ze świetlic, ale dla większości z nich nie są dostosowane zajęcia ani brane pod uwagę potrzeby edukacyjne. Przedstawiamy wnioski z raportu NIK!

Właściwa opieka nad uczniami, ale brak uwzględnienia indywidualnych potrzeb

Jeden z pierwszych wniosków, jaki wysuwa się po kontroli świetlic szkolnych przez NIK, to mimo właściwej opieki nad dziećmi, brakuje indywidualnego podejścia do ucznia i dostosowania pracy do jego potrzeb. Okazuje się, że po zmianie przepisów Ustawy o systemie oświaty w 2014 r. i wprowadzeniu nowych wymagań, jak np. aby podczas zajęć, pod opieką jednego nauczyciela nie pozostawało więcej niż 25 uczniów oraz wymagania dotyczące dostosowania zajęć świetlicowych do potrzeb edukacyjnych i rozwojowych uczniów, a także ich zainteresowań – szkoły nadal mają problemy ze stosowaniem przepisów.

Ustalenia kontroli NIK wskazują, że dyrektorzy szkół uznali zmianę przepisów jedynie za doprecyzowanie dotychczasowego modelu działania świetlic. Dla większości szkół zmiany w ustawie nie miały większego wpływu na ich działalność.
Co działa, a co trzeba poprawić w świetlicach

Plusy i minusy, jakie wykazał NIK:

1) W świetlicach zatrudnia się wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną, a na potrzeby świetlic wykorzystuje odrębne pomieszczenia, które wyposażone są w pomoce dydaktyczne i sprzęt umożliwiający prowadzenie zróżnicowanych zajęć.

2) W 90% kontrolowanych szkół kryteriami przy organizacji grup dzieci były przede wszystkim godziny rozpoczęcia i zakończenia lekcji lub dojazdu uczniów autobusem szkolnym. Tylko w trzech spośród 32 skontrolowanych placówek zorganizowano grupy wychowawcze składające się z uczniów o rozpoznanych indywidulanie potrzebach edukacyjnych i zainteresowaniach oraz dostosowano do nich propozycję zajęć w świetlicy.

3) W większości (28 z 32) szkół zajęcia w świetlicy były corocznie prowadzone w oparciu o takie same plany. Dodatkowo sposób prowadzenia zajęć uwzględniał przede wszystkim potrzeby uczniów klas I–III.

4) Wychowawcy świetlic często poświęcali dużo czasu formalnej stronie zajęć, np. wypełnianiu dzienników. Z kolei brak prawnej możliwości zapisania w dzienniku informacji np. o sposobie kontaktu z rodzicami lub o stanie zdrowia ucznia może utrudniać podjęcie przez wychowawców decyzji w nagłych przypadkach.

5) Częste zmiany wśród wychowawców świetlic prowadzących zajęcia.

6) W kilku szkołach przekroczono maksymalną liczbę 25 uczniów pozostających pod opieką jednego nauczyciela, a w innych dwóch nie przyjęto do świetlicy wszystkich uprawnionych uczniów.

7) W kilku placówkach wprowadzono regulacje wewnętrzne, które mogły ograniczyć możliwość zapisania dzieci do świetlicy, np. w niektórych szkołach przy naborze do świetlic obowiązywało pierwszeństwo uczniów z klas I–III lub w ogóle nie przywidziano możliwości przyjęcia dzieci z klas IV–VI.  

8) Brak uregulowań dotyczących sposobu informowania wychowawców świetlicy o nieobecności ucznia na zajęciach.

9)  Szkoły podstawowe po zmianie przepisów dotyczących działalności świetlic nie uzyskały wsparcia Ministra Edukacji Narodowej, który nie określił np. w formie standardów, wytycznych lub zaleceń sposobu realizacji ustawowych postanowień.

10)  Szkoły nie otrzymały także pomocy ze strony kuratorów oświaty – prowadzony przez nie nadzór pedagogiczny nie obejmował treści i sposobu prowadzenia zajęć w świetlicy.

11)  Organy prowadzące szkoły nie kontrolowały warunków, w jakich realizowano zajęcia świetlicowe, nie sprawdzano też ich wyposażenia.  

Wnioski do MEN o podjęcie działań i zmianę przepisów

NIK wskazuje na konieczność podjęcia działań przez Ministra Edukacji Narodowej mających w szczególności na celu:

  • określenie sposobów realizacji przez dyrektorów szkół wymogu uwzględniania w zajęciach w świetlicy, prowadzonych w grupach wychowawczych, potrzeb edukacyjnych, rozwojowych, możliwości psychofizycznych oraz zainteresowań uczniów,
  • modyfikację stosowanych narzędzi nadzoru pedagogicznego, w celu sprawdzania jakości zajęć prowadzonych w świetlicy.

Sformułowane zostały także wnioski o podjęcie działań przez MEN w celu zmiany obowiązującego prawa:

  • doprecyzowania ustawy Prawo oświatowe, poprzez wskazanie, że po dobrowolnym przekazaniu szkole przez rodziców wrażliwych danych osobowych ucznia (w szczególności o stanie jego zdrowia) wraz z dołączoną zgodą na ich przetwarzanie, zamieszczanie tego rodzaju informacji w wewnętrznej dokumentacji szkoły, do której uczęszcza dziecko, nie wymagałoby uzyskania przez szkołę wyraźnej, dodatkowej pisemnej zgody rodzica,
  • zmianę rozporządzenia w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, tak, aby katalog informacji o uczniu, które mogą być ujęte w dzienniku zajęć w świetlicy, był otwarty oraz aby przepisy dopuszczały dogodniejsze formy zapisywania godziny przyjścia i wyjścia ucznia.

Źródło:

Monika Fidler

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel