Inżynier w pieluchach – zabawki STEM, które bawią mądrzej

Program Pracownie Kompas Jutra jest powiązany ze zmianą sposobu pracy w szkole: większy nacisk ma być położony na obserwację, eksperyment, projektowanie i pracę praktyczną. Dofinansowanie ma wspierać nie sam zakup sprzętu, ale prowadzenie zajęć zgodnych z nową podstawą programową. W praktyce pytanie „reforma Kompas Jutra – na czym polega?” dotyczy tego, jak szkoła przygotuje przestrzeń do nauki przez doświadczenie. 

W ramach reformy w klasach IV–VI przewidziano 3 godziny przyrody oraz 2 godziny zajęć praktyczno-technicznych tygodniowo. Nowa podstawa programowa jest wdrażana stopniowo – od roku szkolnego 2026/2027 nowe zajęcia rozpoczynają uczniowie klasy IV.

O wsparcie mogą starać się przede wszystkim szkoły podstawowe, ale formalny wniosek do wojewody składa organ prowadzący, czyli podmiot odpowiedzialny za funkcjonowanie danej szkoły. W przypadku publicznych szkół podstawowych najczęściej jest to gmina lub miasto. Dyrektor przygotowuje dokumentację dla szkoły, a organ prowadzący agreguje wnioski i zabezpiecza wkład własny.

Role warto uporządkować już na początku, bo błąd proceduralny może zatrzymać cały proces. Nauczyciele przygotowują diagnozę potrzeb, dyrektor kompletuje dokumenty, a organ prowadzący składa oficjalny wniosek. 

Do najważniejszych grup uprawnionych należą placówki wskazane w programie:

• publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe,

• szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej,

• wybrane szkoły podstawowe w placówkach resocjalizacyjnych,

• publiczne placówki doskonalenia nauczycieli, przy czym zgodnie z zasadami programu dotyczy to roku 2026.

Program przewiduje też preferencje dla szkół funkcjonujących w jednostkach samorządu o niższym wskaźniku zamożności. To nie zwalnia jednak placówki z przygotowania konkretnej diagnozy i dobrze opisanej listy potrzeb.

Dotacja może pokryć maksymalnie 80% wartości całego zadania, zgodnie z zasadami programu. Wkład własny liczy się od całej wartości zadania, a nie od samej kwoty dotacji.

To częsty punkt pomyłki przy planowaniu budżetu. Jeśli szkoła zakłada dotację 30 000 zł, to przy limicie 80% całe zadanie ma wartość 37 500 zł, a minimalny wkład własny wynosi 7 500 zł. Wkład może być finansowy albo rzeczowy, ale musi być ujęty w kalkulacji kosztów.

Najprościej sprawdzić to na trzech wariantach wyliczonych według limitu 80% z zasad programu:

• dotacja 10 000 zł oznacza wkład minimum 2 500 zł i wartość zadania 12 500 zł,

• dotacja 20 000 zł oznacza wkład minimum 5 000 zł i wartość zadania 25 000 zł,

• dotacja 30 000 zł oznacza wkład minimum 7 500 zł i wartość zadania 37 500 zł.

Warto dodać, że wymóg wkładu własnego nie dotyczy wszystkich kategorii organów prowadzących w identyczny sposób.

Najpierw trzeba zestawić plan zakupów z diagnozą potrzeb i celami nowych zajęć, a dopiero później porównywać katalog sprzętu. Wyposażenie powinno być fabrycznie nowe, wyprodukowane nie wcześniej niż rok przed dostawą, mieć deklarację CE, instrukcję w języku polskim i wspierać zajęcia przyrodnicze lub praktyczno-techniczne.

Przykładowy wykaz sprzętu nie zamyka szkołom drogi do innych zakupów. Jeśli placówka wybiera wyposażenie spoza listy, powinna przygotować uzasadnienie dydaktyczne: do jakich aktywności sprzęt będzie używany, z jakimi treściami podstawy programowej się łączy i jak odpowiada na diagnozę potrzeb.

W pracowni przyrodniczej mogą to być mikroskopy, czujniki, stacje pogody, szkło laboratoryjne, modele, mapy i środki ochronne. W pracowni praktyczno-technicznej częściej pojawią się stoły warsztatowe, narzędzia, stanowiska do elektroniki, stacje lutownicze, maszyny do szycia oraz wyposażenie BHP. 

Szukasz inspiracji albo wiesz już czego potrzebuje Twoja szkoła? Sprawdź asortyment sklepu Reha Zakupy – znajdziesz tu dedykowaną ofertę dla placówek kompletujących wyposażenie w ramach programu Pracownie Kompas Jutra, obejmującą między innymi meble, pomoce dydaktyczne i sprzęt dopasowany do zastosowań edukacyjnych: https://rehazakupy.pl/kompas-jutra. Reha Zakupy to renomowany sklep specjalizujący się w wyposażeniu placówek edukacyjnych, gabinetów terapeutycznych i przestrzeni wspierających rozwój dzieci. W ofercie znajdują się m.in. meble, pomoce dydaktyczne, sprzęt edukacyjny i specjalistyczne wyposażenie dopasowane do potrzeb szkół oraz innych placówek.

Najbezpieczniej zacząć od diagnozy potrzeb, potem przygotować listę wyposażenia, kalkulację kosztów i uzasadnienie, a następnie przekazać dokumenty organowi prowadzącemu. 

Diagnoza nie musi mieć jednego narzuconego wzoru, ale powinna być konkretna. Trzeba opisać obecny stan pracowni, braki, planowane działania dydaktyczne i sposób wykorzystania sprzętu. W 2026 roku terminy składania wniosków różnią się w zależności od województwa i daty ogłoszenia naboru. Dlatego szkoły zainteresowane dofinansowaniem powinny sprawdzić aktualny harmonogram dla swojego województwa i odpowiednio wcześnie przygotować diagnozę potrzeb, listę planowanego wyposażenia oraz kalkulację kosztów. W kolejnych latach realizacji programu również warto na bieżąco śledzić komunikaty dotyczące naboru i obowiązujących terminów.

Oto proces w kilku krokach:

1. Przygotowanie diagnozy potrzeb przez nauczycieli.

2. Wybór wyposażenia i opis konkretnych zastosowań dydaktycznych.

3. Przygotowanie kalkulacji kosztów oraz wkładu własnego.

4. Przekazanie dokumentów do organu prowadzącego.

5. Złożenie przez organ prowadzący wniosku o udzielenie wsparcia finansowego do właściwego organu.

Najczęstsze błędy to zbyt ogólna diagnoza, złe liczenie wkładu własnego, brak zabezpieczenia środków oraz wybór sprzętu bez wymaganych dokumentów.

Pracownie Kompas Jutra może być realnym wsparciem dla szkół, ale wymaga dobrego przygotowania: diagnozy potrzeb, poprawnej kalkulacji wkładu własnego i wyboru wyposażenia, które da się uzasadnić dydaktycznie. Najważniejsze jest, aby zakupy wynikały z planu pracy pracowni, a nie z przypadkowej listy produktów.

Artykuł sponsorowany