Wsparcie poradni psychologiczno-pedagogicznych w ramach edukacji dostępnej dla każdego dziecka

Zjawiskiem, które możemy zaobserwować w szkołach i przedszkolach, jest rosnące zróżnicowanie potrzeb dzieci i młodzieży. Potrzeby te zmieniają się w procesie edukacji, co oznacza, że powinno się je możliwie szybko i trafnie identyfikować, a także nieustannie dostosowywać sposoby i środki wspierające rozwój i uczenie się młodych ludzi. Dlatego tak ważne jest przygotowanie każdej szkoły do efektywnego uczenia w klasach zróżnicowanych, poprzez wykorzystywanie nowoczesnych metod nauczania o potwierdzonej skuteczności. Podstawą jest projektowanie uniwersalne, czyli takie planowanie działań związanych z nauczaniem, aby jak największa grupa uczniów, z różnymi potrzebami, mogła z nich korzystać, bez tworzenia niepotrzebnych barier. W sytuacji, gdy takie rozwiązania nie są wystarczające, wprowadza się racjonalne usprawnienia (np. poprzez zastosowanie specjalistycznego sprzętu czy podręczników w druku powiększonym).

Całościowe spojrzenie na dziecko/ucznia, zarówno od strony jego indywidualnych cech, jak i środowiska, w którym funkcjonuje, zapewnia model oceny funkcjonalnej. Ważna jest tu nie tylko identyfikacja mocnych stron i zainteresowań dziecka, ale też określenie trudności i barier w środowisku szkolnym, które utrudniają mu naukę i osiąganie sukcesów. Taka analiza pozwala na trafne dopasowanie sposobu wspierania dziecka w efektywnym uczeniu się przez nauczyciela, wychowawcę, pedagoga lub psychologa. Ważne jest tu także zbieranie informacji, czy wsparcie przynosi oczekiwane efekty – czy rzeczywiście pomaga dziecku się uczyć i odnosić sukcesy na miarę jego możliwości.

Czasami problem może być skutecznie rozwiązany poprzez wprowadzenie niewielkich zmian w klasie lub szkole, np. polegających na oznakowaniu pomieszczeń dla uczniów z uszkodzeniami wzroku, zadbaniu o odpowiednią akustykę lub zapewnieniu miejsca do odpoczynku i wyciszenia się uczniów. Istotny jest także wybór podręczników, materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych (np. w tekście łatwym do czytania i zrozumienia) oraz metod nauczania.

Dla realizacji potrzeb dziecka w procesie uczenia się istotna jest współpraca nauczycieli przedmiotu i nauczycieli specjalistów, w tym tych zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych (PPP). Aby lepiej wykorzystać potencjał tych placówek we wspieraniu sukcesu szkolnego uczniów i uczennic, Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN), we współpracy z partnerem – Szkołą Główną Handlową w Warszawie, realizuje projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej pn. „Przygotowanie kompleksowego wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych¹”. Umożliwia on wsparcie poradni we wdrażaniu w codziennej pracy oceny funkcjonalnej z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi diagnostycznych, opracowanych na zlecenie MEN. Zadanie finansuje Unia Europejska w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.

Kierunki rozwoju PPP zostały opracowane we współpracy z poradniami, m.in. w oparciu o wyniki pilotażu w projekcie pt. „Model wsparcia międzysektorowego²”, przeprowadzonego w latach 2022-2024 w 36 powiatach. Aby można było na terenie całego kraju upowszechnić pozytywnie zweryfikowane rozwiązania, związane z udzielaniem wsparcia dzieciom i młodzieży oraz ich rodzicom, poradnie psychologiczno-pedagogiczne otrzymają w 2026 roku dodatkowe środki w postaci grantów z funduszy Unii Europejskiej.

W ramach realizowanego projektu opracowano kompleksową koncepcję rozwoju poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego, uwzględniającą potrzeby i potencjał poradni. Kierunki rozwoju zostały wypracowane wspólnie z przedstawicielami poradni i będą sukcesywnie wdrażane poprzez 16 projektów grantowych – po jednym w każdym województwie – oferujących zarówno wsparcie merytoryczne, jak i finansowe.

Za realizację projektów odpowiadają dwie uczelnie:

• Uniwersytet Dolnośląski DSW we Wrocławiu – koordynator projektu dla województwa dolnośląskiego,

• Uniwersytet Śląski w Katowicach – odpowiedzialny za realizację projektów w pozostałych województwach.

Już wkrótce zostanie ogłoszony nabór wniosków grantowych dla poradni.

To realne wzmocnienie systemu poradnictwa w Polsce – zarówno poprzez rozwój infrastruktury, jak i podniesienie jakości świadczonych usług.

Projekt jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.

¹Więcej informacji o projekcie: Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne INTEGRATOREM działań wokół dzieci, uczniów i rodzin, (online:) https://fersdlaporadni.sgh.waw.pl/ (dostęp 9 września 2025 roku).

²Model wsparcia międzysektorowego, (online:) https://mwm.us.edu.pl (dostęp 9 września 2025 roku).

Artykuł sponsorowany