Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt rozporządzenia ministra zdrowia, określający nowe wytyczne dla sklepików szkolnych oraz zasady żywienia zbiorowego w placówkach oświatowych. Wprowadza on m.in. zakaz sprzedaży kawy w szkolnych sklepikach, obowiązek oferowania posiłków roślinnych i zalecenia dotyczące tzw. diety planetarnej dla dzieci i młodzieży.

Opracowanie: Michał Kowalski

Nowe rozporządzenie - zakaz sprzedaży kawy i napojów z kofeiną

Zgodnie z propozycją, od 1 września 2026 r. obowiązywać będzie zakaz sprzedaży kawy w szkołach. Przepisy obejmą wszystkie formy produktów zawierających kofeinę, niezależnie od wieku uczniów. Zakaz będzie dotyczyć również automatów vendingowych i punktów sprzedaży znajdujących się na terenie placówek oświatowych.

Co będzie wolno sprzedawać w sklepiku szkolnym

Projekt rozporządzenia szczegółowo wymienia grupy produktów dopuszczonych do sprzedaży. Do tego asortymentu należą m.in.:

pieczywo, kanapki, sałatki i surówki,
mleko, napoje roślinne i produkty mleczne,
warzywa, owoce świeże i suszone, orzechy i nasiona (bez dodatku cukru i soli),
przeciery, soki, musy i koktajle owocowo-warzywne,
napoje bez dodatku cukrów oraz napoje przygotowywane na miejscu, zawierające maksymalnie 5 g cukrów dodanych na 250 ml.

Nowe regulacje mają ograniczyć spożycie produktów wysokoprzetworzonych i słodzonych.

Dieta planetarna i obowiązkowy posiłek roślinny

W uzasadnieniu podkreślono, że jednym z celów nowelizacji jest wprowadzenie diety planetarnej w szkołach, promującej odpowiedzialne, zrównoważone żywienie. Zgodnie z przepisami, co najmniej raz w tygodniu w ramach obiadu musi być serwowany posiłek roślinny na bazie nasion roślin strączkowych. To odpowiedź na postulaty środowisk edukacyjnych i zdrowotnych.

Zasady żywienia zbiorowego w stołówkach

W części dotyczącej stołówek projekt określa precyzyjnie skład posiłków, w tym wymogi dotyczące zawartości:

cukrów,
tłuszczu,
soli.

W menu tygodniowym powinny znaleźć się:

ryby – przynajmniej raz w tygodniu,
mięso – przynajmniej dwa razy w tygodniu,
warzywa i owoce w każdym posiłku,
ograniczenie potraw smażonych.

Dodatkowo zalecane będzie stosowanie produktów sezonowych i lokalnych, co wpisuje się w filozofię zrównoważonego rozwoju.

Wartość energetyczna posiłków – konkretne wymagania

Projekt określa także energetyczną wartość posiłków:

20% dziennego zapotrzebowania dla posiłków jednodaniowych,
30% dziennego zapotrzebowania dla posiłków dwudaniowych.

W przypadku przedszkoli obowiązywać ma zasada dostarczania 75% dziennego zapotrzebowania energetycznego w ujęciu dekadowym.

Podsumowanie

Nowe wytyczne dla sklepików szkolnych i stołówek mają wejść w życie 1 września 2026 r. Dla dyrektorów szkół oznacza to konieczność dostosowania ofert sklepików i jadłospisów do nowych norm. Szczególne znaczenie mają kwestie zdrowotne i środowiskowe – promowanie diety planetarnej w szkołach, ograniczenie kofeiny i większy nacisk na posiłki roślinne.

Źródło:

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (z 16 czerwca 2025 r.)
samorzad.pap.pl