Ocena zachowania i prace domowe w szkołach artystycznych – ważne zmiany od 1 września 2026 r.

Planowane zmiany wynikają z opublikowanej właśnie nowelizacji rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 28 sierpnia 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w publicznych szkołach artystycznych. Zmiany wynikają z potrzeby uzupełnienia regulacji o przepisy usprawniające ocenianie uczniów w szkołach artystycznych.

Przepisy dotyczące prac domowych odnoszą się do pisemnych oraz praktyczno-technicznych prac domowych w szkołach artystycznych. Projekt rozporządzenia przewiduje doprecyzowanie zasad obowiązujących w tym zakresie.

1. W klasach I–III ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia nauczyciel zajęć edukacyjnych ogólnokształcących nie zadaje uczniom pisemnych oraz praktyczno-technicznych prac domowych. Wyjątek dotyczy prac usprawniających motorykę małą, które mogą być zadawane i oceniane.

2. W klasach odpowiadających klasom IV–VIII szkoły podstawowej (czyli w klasach IV–VIII ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia oraz w klasach I–V ogólnokształcącej szkoły baletowej) nauczyciel może zadać uczniowi pisemną lub praktyczno-techniczną pracę domową w zakresie zajęć edukacyjnych ogólnokształcących do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych. Taka praca nie jest obowiązkowa dla ucznia i nie ustala się z niej oceny.

W projekcie wskazano, że zadawanie pisemnych lub praktyczno-technicznych prac domowych w klasach IV–VIII ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia oraz w klasach I–V ogólnokształcącej szkoły baletowej ma służyć utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu treści nauczania realizowanych w czasie zajęć edukacyjnych.

Projektowane rozporządzenie doprecyzowuje również obowiązek nauczyciela w zakresie sprawdzania prac domowych.

Projekt przewiduje także dopuszczenie możliwości uwzględniania przez nauczyciela systematyczności w wykonywaniu przez uczniów prac domowych przy ustalaniu rocznych ocen klasyfikacyjnych. Celem tej zmiany jest wzmocnienie motywacji uczniów do samodzielnej pracy własnej oraz umożliwienie nauczycielom docenienia wysiłku wkładanego przez ucznia w wykonanie pracy domowej.

Projektowane rozporządzenie przewiduje także zmianę katalogu podstawowych obszarów uwzględnianych przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne i kształcenie artystyczne.

Korekta katalogu ma pozostawać w większej zbieżności z założeniami reformy programowej „Reforma’26 – Kompas Jutra”. Projekt wskazuje następujące obszary oceny zachowania w szkole artystycznej:

• wywiązywanie się z obowiązków ucznia,

• okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły,

• przejmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i realizację zamierzonych celów,

• dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób,

• przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią,

• współpraca w działaniu oraz dbałość o dobre relacje z innymi,

• wykazywanie się postawą patriotyczną, rozumianą jako szacunek dla własnego narodu i ojczyzny, społeczności lokalnej i regionalnej oraz poszanowanie historii, tradycji i kultury innych narodów.

Projekt rozporządzenia zakłada doprecyzowanie przepisów regulujących przeprowadzanie egzaminów klasyfikacyjnych, egzaminów poprawkowych oraz sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia.

Z uzasadnienia wynika, że brak dosłownego określenia miejsca przeprowadzania egzaminów i sprawdzianu, narzędzi wykorzystywanych w trakcie ich przeprowadzania oraz czasu ich trwania skutkuje różnymi interpretacjami. Projekt ma wprowadzić jednolitą procedurę przeprowadzania tych egzaminów i sprawdzianu.

Projekt przewiduje w szczególności:

• przeprowadzanie egzaminów i sprawdzianu wyłącznie stacjonarnie w szkole artystycznej,

• zakaz korzystania z urządzeń telekomunikacyjnych, z wyjątkiem urządzenia wyposażonego w aplikację mobilną służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia,

• przeprowadzanie egzaminów i sprawdzianu w bezpośredniej obecności członków komisji,

• zapewnienie warunków samodzielnej pracy ucznia,

• określenie czasu trwania egzaminów i sprawdzianu z jednego przedmiotu.

W przypadku egzaminu klasyfikacyjnego projekt doprecyzowuje także maksymalną liczbę zajęć edukacyjnych, z których uczeń może zdawać egzamin klasyfikacyjny w jednym dniu.

Projektowane rozporządzenie doprecyzowuje również, z zakresu jakich zajęć edukacyjnych artystycznych przeprowadzana jest część praktyczna egzaminu dyplomowego w szkołach artystycznych prowadzących kształcenie w zawodach szkolnictwa artystycznego. Egzamin dyplomowy powinien być przeprowadzany w zakresie specjalności i – jeżeli jest realizowana – specjalizacji w ramach danego zawodu.

W przypadku:

• wybranych specjalności w zawodzie muzyk oraz w przypadku zawodów aktor cyrkowy i aktor scen muzycznych część praktyczna egzaminu dyplomowego ma być przeprowadzana z przedmiotu głównego,

• zawodu muzyk i specjalności rytmika część praktyczna będzie przeprowadzana z przedmiotu głównego i z zajęć improwizacji fortepianowej,

• zawodu plastyk część praktyczna egzaminu dyplomowego ma być przeprowadzana z przedmiotu głównego i z zajęć rysunku i malarstwa albo rzeźby,

• w przypadku zawodu tancerz część praktyczna ma być przeprowadzana z przedmiotu głównego i z zajęć tańca współczesnego albo tańca ludowego i charakterystycznego.

Jak wskazano w uzasadnieniu, zmiany w zakresie opisu egzaminu dyplomowego nie wpłyną na sposób jego przeprowadzania ani na proces przygotowawczy ucznia. Mają natomiast ujednoznacznić zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na egzaminie dyplomowym.