Procedura udzielania urlopu dla poratowania zdrowia 2014

Anna Trochimiuk

Anna Trochimiuk

Prawnik, redaktor i autor publikacji dotyczących spraw kadrowych w placówkach oświatowych
Data publikacji: 25 września 2013 r.
Poleć znajomemu
Dokument archiwalny

Od 2014 roku nauczyciele stracą 3-letni urlop dla poratowania zdrowia. Zaostrzone przepisy i nowa procedura udzielania urlopu zdrowotnego sprawi, że połowa nauczycieli straci do niego prawo. Dla nauczycieli, którzy dotychczas wykorzystali ponad rok urlopu dla poratowania zdrowia to ostatni dzwonek na skorzystanie z tego urlopu. Zobacz 4 praktyczne przykłady zastosowania nowych przepisów!

Urlop zdrowotny - po 20 latach nieprzerwanej pracy

Od 1 stycznia 2014 roku z urlopu dla poratowania zdrowia będzie mógł skorzystać wyłącznie nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony, po przepracowaniu nieprzerwanie 20 lat w szkole. Okres ten ma dodatkowo przypadać bezpośrednio przez datą rozpoczęcia urlopu. Nadal do okresu zatrudnienia będą wliczane usprawiedliwione nieobecności w pracy trwające łącznie nie dłużej niż 6 miesięcy.

Nie dość, że okres pracy, po którym będzie można się ubiegać o urlop zdrowotny wydłużono z 7 do 20 lat, to dodano także, że ma on być przepracowany nieprzerwanie. Znacznie ograniczy to krąg nauczycieli uprawnionych do urlopu dla poratowania zdrowia. 
Rok urlopu w całej karierze zawodowej nauczyciela

Nauczyciel będzie miał prawo wyłącznie do 1 roku urlopu zdrowotnego w karierze. Urlop ten może być udzielony w częściach, z tym zastrzeżeniem, że przerwa pomiędzy kolejnymi urlopami musi wynieść co najmniej 3 lata.

Dość niejasny jest zapis, który obliguje do przepracowania co najmniej 20 lat w szkole do skorzystania z urlopu zdrowotnego. Dotychczas warunek wypracowania lat w oświacie dotyczył tylko pierwszego urlopu. W nowym brzmieniu przepisów tego zapisu nie ma.
W praktyce może dojść do sytuacji, że nauczyciel nie będzie mógł skorzystać z kolejnej części urlopu dla poratowania zdrowia, gdy w międzyczasie wystąpi przerwa w jego zatrudnieniu.
Tylko prewencja chorób zawodowych i leczenie uzdrowiskowe

Urlop zdrowotny może zostać udzielony wyłącznie:

  • w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia choroby zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej lub choroby, w której powstaniu czynniki środowiska pracy lub sposób wykonywania pracy mogą odgrywać istotną rolę, lub
  • na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową.
Dyrektor szkoły skieruje nauczyciela na badania do lekarza medycyny pracy

Aby uzyskać urlop dla poratowania zdrowia nauczyciel będzie musiał zawnioskować na piśmie do dyrektora szkoły o skierowanie na badania lekarskie w celu udzielenia urlopu. Z urlopu zdrowotnego będzie można skorzystać po uzyskaniu orzeczenia od lekarza medycyny pracy. Urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową dyrektor szkoły udzieli na podstawie potwierdzonego skierowania, o którym mowa w art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. , Nr 164, poz. 1027 ze zm.), na okres ustalony w tym skierowaniu.

Procedura odwoławcza potrwa w sumie nie dłużej niż 35 dni

Od orzeczenia lekarskiego w sprawie udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia odwołanie będzie mógł wnieść dyrektora szkoły i nauczyciel w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Lekarz ma obowiązek przekazania odwołania w terminie 7 dni wraz z dokumentacją badań nauczyciela. Badanie lekarskie w trybie odwoławczym przeprowadzane jest w ciągu 14 dni od dnia przekazania odwołania przez lekarza, który wydał zaskarżone orzeczenie. Orzeczenie lekarskie wydane po rozpatrzeniu odwołania jest ostateczne.

Opłatę za badanie lekarskie - tak pierwsze, jak i przeprowadzane trybie odwoławczym -  ponosi szkoła. Opłaty za badania zostaną określone w rozporządzeniu, jednakże będą nie wyższe niż 250 zł - w przypadku badania w celu wydania orzeczenia o potrzebie udzielenia urlopu i 350 zł - w przypadku badań przeprowadzonych w trybie odwoławczym.
Nauczyciel - emeryt bez prawa do urlopu zdrowotnego

Tak jak dotychczas, nauczyciel, któremu brakuje mniej niż 12 miesięcy do nabycia prawa do emerytury będzie mógł skorzystać z urlopu zdrowotnego tylko do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nabywa uprawnienia emerytalne.

Nowe brzmienie Karty Nauczyciela wprost wskazuje, że nauczyciel - emeryt nie ma prawa do urlopu dla poratowania zdrowia. Dotychczas, zasada ta wynikała wyłącznie z praktyki.
Badania kontrolne - po urlopie trwającym co najmniej 30 dni

Jeżeli wykorzystywana część urlopu dla poratowania zdrowia będzie krótsza niż 30 dni, nauczyciel nie będzie musiał przechodzić badań kontrolnych o zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Obowiązek ten będzie występował wyłącznie w przypadku urlopu zdrowotnego trwającego dłużej niż 30 dni.

Praca w czasie urlopu zdrowotnego pozbawi prawa do urlopu

Konsekwencją wykonywania pracy lub innej działalności zarobkowej, a także wykorzystywania urlopu zdrowotnego niezgodnie z jego celem będzie już nie tylko odwołanie z urlopu, lecz także utrata prawa do urlopu dla poratowania zdrowia.

Urlop ma rzeczywiście ratować zdrowie

Jak wynika z uzasadnienia projektu nowej Kary Nauczyciela, powyższe zmiany mają spowodować, że korzystanie z urlopu dla poratowania zdrowia rzeczywiście będzie uzasadnione charakterem pracy wykonywanej przez nauczyciela. Jednocześnie, zdaniem MEN,  zmiana trybu przyznawania tego urlopu przyczyni się do zapewnienia uczniom stabilniejszych warunków nauczania poprzez zminimalizowanie zmian kadry nauczycielskiej wynikających z korzystania z tego urlopu.

Bez wątpienia jednak, zmiany te ograniczą krąg nauczycieli uprawnionych do urlopu zdrowotnego, a krótkie urlopu zdrowotne w trakcie roku szkolnego bardziej zdestabilizują pracę szkoły, niż dotychczasowe, trwające zwykle cały rok szkolny urlopu.
150 mln zł oszczędności na urlopach zdrowotnych już w 2014 roku

Z wyliczeń resortu edukacji wynika, że zmiana zasad udzielania urlopu dla poratowania zdrowia prawie o połowę zmniejszy liczbę nauczycieli uprawnionych do tego świadczenia. W konsekwencji, samorządy zaoszczędzą ok. 150 mln w 2014 roku i 253 mln zł w roku 2015. 

Uzyskanie orzeczenia w 2013 roku gwarantuje urlop na dotychczasowych zasadach

Przepisy przejściowe zapewniają nauczycielom, którzy w dniu wejścia w życie nowych przepisów przebywają na urlopie dla poratowania zdrowia bądź posiadają orzeczenie o potrzebie jego udzielenia gwarantują skorzystanie z urlopu na dotychczasowych zasadach. Jednakże prawo do roku urlopu zdrowotnego w całej karierze dotyczy wszystkich nauczycieli. Oznacza to, że nauczyciele, którzy już wykorzystali rok i więcej urlopu, nie będą mieli do niego prawa. Jeśli według dotychczasowych przepisów nauczyciele wykorzystali mniej niż rok urlopu zdrowotnego - będą mogli ubiegać się o urlop zdrowotny na nowych zasadach wyłącznie w wymiarze uzupełniającym do roku.

PRZYKŁAD 1

Nauczyciel korzystał z urlopu dla poratowania zdrowia w wymiarze 10 miesięcy (od 1 września 2012 r. do 30 czerwca 2013 r.). Po wejściu w życie nowych przepisów będzie mógł wykorzystać jeszcze 2 miesiące urlopu zdrowotnego (jednorazowo lub w częściach).

PRZYKŁAD 2

Nauczyciel korzystał dwukrotnie z urlopu dla poratowania zdrowia, łącznie w wymiarze 20 miesięcy. Do 31 grudnia 2013 r. złoży wniosek o udzielenie urlopu na okres 12 miesięcy. Nauczyciel, mimo wejścia w życie nowych przepisów, będzie mógł skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia w tym wymiarze.

PRZYKŁAD 3

Nauczyciel wykorzystał już 2 lata urlopu dla poratowania zdrowia. Od 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2014 r. udzielono mu kolejnego urlopu zdrowotnego. Mimo, że w trakcie urlopu ulegną zmianie przepisy Karty Nauczyciela, nauczyciel wykorzysta zaplanowany urlop w całości (o ile nie zajdą przesłanki do odwołania go z urlopu zdrowotnego.

PRZYKŁAD 4

Nauczyciel korzysta z pierwszego urlopu zdrowotnego w okresie od 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2014 r. Według nowych przepisów nie będzie miał już prawa do urlopu dla poratowania zdrowia.

Źródło:

  • Ustawa o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (projekt z dnia 19 września 2013 r.)
Anna Trochimiuk

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel