NIK: Nieskuteczna profilaktyka narkotykowa w szkołach

Anna Trochimiuk

Anna Trochimiuk

Prawnik, redaktor i autor publikacji dotyczących spraw kadrowych w placówkach oświatowych
Data publikacji: 23 września 2013 r.
Poleć znajomemu

Są szkolne programy profilaktyki, lecz w praktyce nie są realizowane. Profilaktyka narkotykowa ogranicza się do poruszania tematu podczas lekcji wychowawczych, prowadzonych często przez nieprzygotowanych do tego nauczycieli. Dyrektorzy nie podejmują zdecydowanych działań wobec uczniów zagrożonych narkomanią. Takie wnioski płyną z najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli.

Prawie 30% nauczycieli przyznaje, że w ich szkołach są narkotyki

Z danych uzyskanych na podstawie 11,5 tys. ankiet wynika, że ponad 31 proc. uczniów było świadkiem zażywania narkotyków na terenie szkoły lub słyszało o tym z wiarygodnego źródła. Aż 17 proc. było świadkiem sprzedaży narkotyków na terenie szkoły lub o tym słyszało. Ponad 28 proc. ankietowanych nauczycieli przyznaje, że w ich szkołach istnieje problem zażywania narkotyków przez uczniów.

Powierzchowne programy profilaktyki nie chronią uczniów zagrożonych narkomanią

Zdaniem NIK z powodu niedoceniania wagi problemu przez dyrektorów szkół prowadzona na terenie kierowanych przez nich placówek profilaktyka narkotykowa jest nieskuteczna. W większości skontrolowanych placówek ogranicza się ona do poruszania tematu w trakcie zajęć dydaktycznych i wychowawczych. Jednak jedna trzecia nauczycieli i wychowawców prowadzących lekcje profilaktyczne nie uczestniczyła w żadnych szkoleniach przygotowujących do prowadzenia tego typu zajęć. W dodatku szkolne programy profilaktyki są niekiedy powierzchowne, opracowane bez dogłębnego rozpoznania problemu i sformułowane w sposób, który uniemożliwia ocenę ich skuteczności. Najbardziej niepokojące jest jednak to, że nawet w szkołach, w których przy wdrażaniu programu zdiagnozowano podwyższone ryzyko sięgania przez uczniów po narkotyki, dyrektorzy nie podjęli bardziej zdecydowanych działań np. nie wdrożyli programów wobec konkretnych uczniów zagrożonych narkomanią, nie zbudowali strategii działań wychowawczych i interwencyjnych. W wielu miejscach strach przed nadszarpnięciem wizerunku placówki lub niedocenianie wagi problemu powstrzymują skuteczną profilaktykę antynarkotykową.

Krajowe Programy Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2006-2010 oraz 2011-2016 - które w założeniu miały być podstawą do odpowiednich działań, w przypadku szkół nie do końca spełniają swoją rolę. Są zbyt ogólnikowe i sformułowane w sposób, który nie pozwala na ocenę stopnia ich wykonania i skuteczności. Ponadto rozwiązania w nich przyjęte są w części nierealne, gdyż nakładają na niektóre instytucje (np. Policję) zadania, które nie należą do ich kompetencji.
Skorzystaj porad ekspertów Portalu Oświatowego dotyczących programu profilaktyki. Znajdziesz je pod adresem: http://www.portaloswiatowy.pl/porady/program-wychowawczy-i-profilaktyki
Można skorzystać z dostępnych programów profilaktyki

NIK zwraca uwagę, że szkoły nie wykorzystują skutecznych i sprawdzonych programów profilaktycznych, rekomendowanych w europejskiej bazie programów EDDRA (Exchange on Drug Demand Reduction Action) czy krajowym Systemie Rekomendacji Programów Profilaktycznych i Promocji Zdrowia Psychicznego. Dyrektorzy często nie mają o nich wiedzy. Z kolei ani Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii, ani resort edukacji nie promują skutecznie w szkołach tych programów.

Rekomendacje dla szkół

Najwyższa Izba Kontroli wnioskuje do dyrektorów szkół o:

  • formułowanie w szkolnych programach profilaktyki celów oraz zadań w sposób pozwalający na dokonanie oceny stopnia ich realizacji;
  • realizację wszystkich zaplanowanych w szkolnym programie profilaktyki działań,
  • dokonywanie ewaluacji podejmowanych działań profilaktycznych pod katem ich skuteczności adekwatności,
  • wykorzystywanie przy tworzeniu szkolnych programów profilaktyki ofert realizacji programów profilaktycznych, których skuteczność została obiektywnie potwierdzona,
  • uwzględnienie profilaktyki uzależnień w planach doskonalenia zawodowego nauczycieli.
Źródło:
  • Wyniki kontroli „Profilaktyka narkomanii w szkołach”, strona internetowa Najwyższej Izby Kontroli (www.nik.gov.pl)
Opracowanie: Anna Trochimiuk

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel