Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy wskazała, że wynagrodzenie wypłacone za godziny, w których nauczyciel pozostawał wyłącznie w gotowości do pracy, bez faktycznej realizacji innych przydzielonych zadań, nie powinno być uwzględniane w podstawie ustalania dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Stanowisko ta ma istotne znaczenie dla rozliczenia wynagrodzenia urlopowego nauczyciela m.in. w okresie ferii zimowych.

Podstawa wymiaru dodatkowego wynagrodzenia rocznego (trzynastki)

Zgodnie z art. 48 ustawy – Karta nauczyciela, nauczycielowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach i w wysokości określonych w ustawie o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. W art. 4 ust. 1 tej ustawy wskazano, że wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5 proc. sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie.

W podstawie trzynastki uwzględnia się:

wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy,
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi przywróconemu do pracy.

Wynagrodzenie za urlop a godziny ponadwymiarowe

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli, w wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy uwzględnia się m.in.:

wynagrodzenie zasadnicze,
dodatki: za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny oraz za warunki pracy,
wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw,
dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej,
odrębne wynagrodzenie za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze wykonywane w dniu wolnym od pracy,
wynagrodzenie za pracę w święto,
jednorazowy dodatek uzupełniający.

Zgodnie z ust. 2 rozporządzenia, w wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy nie uwzględnia się m.in. wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju.

Trzynastka a godziny ponadwymiarowe nauczyciela – pytanie dyrektora

Z pytaniem o wliczanie do podstawy „trzynastki” wynagrodzenia nauczyciela za ponadwymiarowe godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych wystąpił jeden z organów prowadzących. Dotyczyło ono wynagrodzenia wypłacanego za przydzielone zajęcia, które nie odbyły się z przyczyn niedotyczących nauczyciela, ale nauczyciel zachowywał gotowość do ich prowadzenia.

W odpowiedzi RIO w Bydgoszczy wskazała: „Wynagrodzenie wypłacone za godziny, w których nauczyciel jedynie pozostawał w gotowości do pracy, bez realizacji innych przydzielonych zadań, nie powinno być uwzględniane w podstawie ustalania dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Do podstawy tej mogą być natomiast zaliczane wyłącznie te składniki wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, które odpowiadają okresom faktycznego wykonywania pracy w postaci innych zajęć lub czynności powierzonych nauczycielowi przez dyrektora szkoły”.

Kiedy wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe wlicza się do trzynastki

Według Izby jedynie w przypadku przydzielenia nauczycielowi innych zajęć lub czynności w czasie, w którym pierwotnie zaplanowane były godziny ponadwymiarowe, mamy do czynienia z faktycznym wykonywaniem pracy.

RIO: „Wypłacone z tego tytułu wynagrodzenie stanowi wynagrodzenie za pracę wykonaną i jako takie może być uwzględnione w podstawie ustalania dodatkowego wynagrodzenia rocznego, zgodnie z zasadą, że "trzynastka" przysługuje od wynagrodzenia o charakterze pracowniczym, związanego z realizacją obowiązków służbowych”

W ocenie RIO, do podstawy dodatkowego wynagrodzenia rocznego:

wlicza się wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, jeżeli nauczyciel faktycznie wykonywał inne przydzielone zadania,
nie wlicza się wynagrodzenia za czas samej gotowości do pracy, bez wykonywania czynności.

Charakter wynagrodzenia za czas gotowości do pracy

Prezes RIO zaznaczył, że w przypadku, gdy nauczyciel jedynie pozostawał w gotowości do pracy (prowadzenia zajęć), a dyrektor szkoły nie przydzielił mu w tym czasie innych zajęć lub czynności, wypłacone wynagrodzenie ma charakter świadczenia gwarancyjnego. Oznacza to, że jest ono związane wyłącznie z pozostawaniem w gotowości do świadczenia pracy, a nie z jej faktycznym wykonywaniem.

Podsumowanie: trzynastka a godziny ponadwymiarowe nauczyciela

W ocenie RIO kluczowe znaczenie ma rozróżnienie między wynagrodzeniem za pracę wykonaną a świadczeniem gwarancyjnym za samą gotowość do pracy. Do podstawy dodatkowego wynagrodzenia rocznego można zaliczyć wyłącznie te składniki wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, które odpowiadają faktycznemu wykonywaniu pracy. Wynagrodzenie wypłacone wyłącznie za gotowość do prowadzenia zajęć przez nauczyciela nie podlega wliczeniu do podstawy „trzynastki”.

Źródło:

Samorzad.pap.pl