Zwiększenie roli branżowych centrów umiejętności, wykorzystanie narzędzi analitycznych, zacieśnienie współpracy ze środowiskiem gospodarczym oraz zaangażowanie rodziców w proces doradczy – to główne cele zmian nowelizacji rozporządzenia w sprawie doradztwa zawodowego. Szkoły, doradcy zawodowi oraz uczniowie mają zyskać lepsze narzędzia do planowania przyszłej kariery zawodowej. Sprawdzamy, co się zmieni w doradztwie zawodowym od września.

Nowy element w systemie doradztwa – branżowe centra umiejętności (BCU)

Nowelizacja rozporządzenia uwzględniła branżowe centra umiejętności jako nowy element w systemie doradztwa zawodowego. Placówki te będą pełniły kluczową rolę we wspieraniu szkół w organizacji doradztwa zawodowego. Do ich zadań należeć będzie m.in.: prowadzenie działalności edukacyjno-szkoleniowej, innowacyjno-rozwojowej oraz doradczo-promocyjnej.

Branżowe centra umiejętności będą również miejscami, w których uczniowie będą mogli uczestniczyć w warsztatach, zdobywać doświadczenie zawodowe i pogłębiać swoje umiejętności, co pozwoli im lepiej przygotować się do wejścia na rynek pracy. Przepis ten już obowiązuje.

Rozszerzono zakres wizyt zawodoznawczych, które mają na celu przybliżenie uczniom środowiska pracy w wybranych zawodach. Wizyty te będą organizowane nie tylko w podmiotach stanowiących potencjalne miejsca zatrudnienia dla absolwentów, ale także w branżowych centrach umiejętności.

Szerokie wykorzystanie narzędzi analitycznych

Doradcy zawodowi będą mogli dostarczyć uczniom najnowsze informacje na temat trendów na rynku pracy, uwzględniając prognozy zapotrzebowania na pracowników w poszczególnych zawodach. Prognozy te obejmują zarówno krajowy rynek pracy, jak i specyficzne zapotrzebowanie na pracowników w poszczególnych województwach.

Rodzice uczniów będą mieli większy wpływ na proces doradztwa zawodowego

Rozporządzenie wprowadza możliwość organizowania warsztatów oraz wydarzeń wspierających planowanie ścieżki kariery, w których aktywnie będą uczestniczyć rodzice. Ich zaangażowanie jest kluczowe, ponieważ pozwoli na lepsze zrozumienie przez uczniów swoich predyspozycji zawodowych, a także umożliwi rodzicom świadome wspieranie swoich dzieci w wyborze kariery zawodowej.

Współpraca przy opracowywaniu programów doradztwa zawodowego

Wprowadzony zostanie również obowiązek ścisłej współpracy szkół z pracodawcami przy opracowywaniu programów doradztwa zawodowego. W szczególności, szkoły będą zobowiązane do opracowywania programów doradczych we współpracy z lokalnymi i regionalnymi pracodawcami oraz przedstawicielami branż.

Wykorzystanie zasobów cyfrowych i nowoczesnych technologii

Nowe rozporządzenie kładzie duży nacisk na wykorzystanie nowoczesnych technologii w procesie doradztwa zawodowego. Doradcy zawodowi będą zobowiązani do korzystania z cyfrowych narzędzi doradczych, takich jak platformy edukacyjne, ogólnopolskie bazy zawodów, testy predyspozycji, prognozy rynku pracy oraz narzędzia komunikacji z uczniami i ich rodzicami.

Uczniowie i ich rodziny będą mieli również dostęp do tych narzędzi w szkole lub przez platformy internetowe.

Aktualizacja treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego

Treści programowe doradztwa zawodowego w szkołach będą dostosowane do potrzeb rynku pracy oraz rozwoju technologii. Nowelizacja przewiduje uzupełnienie treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla określonych etapów edukacyjnych i typów szkół, tj.:

dla klas VII i VIII szkół podstawowych (załącznik nr 3 do rozporządzenia),
dla szkół ponadpodstawowych: branżowych szkół I stopnia (załącznik nr 4 do rozporządzenia), liceów ogólnokształcących (załącznik nr 5 do rozporządzenia), techników (załącznik nr 6 do rozporządzenia), oraz
branżowych szkół II stopnia, szkół policealnych i szkół dla dorosłych (załącznik nr 7 do rozporządzenia).

Treści programowe w tych załącznikach zostają uzupełnione o tzw. kompetencje przyszłości, obejmujące umiejętności cyfrowe, tj. korzystanie z nowoczesnych technologii i narzędzi informatycznych w celu pozyskania informacji z zakresu doradztwa zawodowego i planowania ścieżki kariery, a także rozpoznawanie wpływu nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji na zmiany w zawodach i formach zatrudnienia.

Rozporządzenie wchodzi w życie 1 września 2026 r., z wyjątkiem § 1 pkt 1, które już obowiązuje (dostęp uczniów do realizacji działań doradczych w szczególności u pracodawców i w branżowych centrach umiejętności).