Opublikowano nowe rozporządzenie w sprawie organizacji szkół – poważne wątpliwości legislacyjne!

Michał Kowalski

Michał Kowalski

Radca prawny, specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz prawa oświatowego
Data publikacji: 29 marca 2017 r.
Poleć znajomemu
Opublikowano nowe rozporządzenie w sprawie organizacji szkół – poważne wątpliwości legislacyjne!

27 marca br. w Dzienniku Ustaw ukazało się długo wyczekiwane rozporządzenie MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. Po publikacji rozporządzenie wywołuje bardzo duże kontrowersje, gdyż w stosunku do projektu, z opublikowanego aktu prawnego usunięto przepis przejściowy regulujący zasady opracowywania arkusza organizacyjnego na rok szkolny 2017/2018.

Modyfikacje terminów w stosunku do projektu rozporządzenia

Jak już informowaliśmy, najważniejszą nowością jest procedura tworzenia arkuszy organizacyjnych. Zgodnie z ostatecznym brzmieniem rozporządzenia (zmodyfikowanym w stosunku do projektu) przed opracowaniem arkusza dyrektor ma obowiązek przekazać jego projekt do zaopiniowania zakładowym organizacjom związkowym, które powinny wydać opinie w ciągu 10 dni, lecz nie później niż do 19 kwietnia. Następnie dyrektor będzie kierował arkusz do organu prowadzącego (w terminie do 21 kwietnia) celem jego zatwierdzenia, a z kolei organ prowadzący będzie przekazywał arkusz organizacji do organu nadzoru pedagogicznego, który wyrazi swoją opinię w ciągu 10 dni, nie później jednak niż do 20 maja. Zatwierdzenie arkusza przez organ nadzoru pedagogicznego będzie następowało najpóźniej 29 maja.

Taka sama procedura będzie obowiązywała w przypadku wprowadzenia do dnia 30 września danego roku zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji sporządzonego przez dyrektora szkoły lub przedszkola, z tym że opinie organizacji związkowych i kuratora oświaty, mają być składane w terminie 4 dni, zaś zatwierdzenie arkusza przez organ prowadzący – w ciągu 7 dni. Z kolei po 30 września zmiany w arkuszu nie będą wymagały żadnych opinii, a jedynie zatwierdzenia przez organ prowadzący, które nastąpi w ciągu 7 dni.

Usunięcie przepisu przejściowego rodzi kontrowersje

W projekcie rozporządzenia przewidziano odrębne terminy dla tworzenia arkuszy organizacyjnych na rok szkolny 2017/2018. Co zaskakujące, przepis regulujący tę kwestię został ostatecznie usunięty z rozporządzenia. Powstały więc wątpliwości, czy do tworzenia arkuszy organizacyjnych na rok szkolny 2017/2018 należy stosować dotychczasowe przepisy rozporządzenia MEN z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół, czy też nowe rozporządzenie.

Ze stanowiskiem MEN ….

Jak wynika z uzgodnień MEN dokonanych z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, przyczyną usunięcia przepisu przejściowego było uznanie, że nowe rozporządzenie może być stosowane już do arkuszy opracowywanych na rok szkolny 2017/2018. MEN opiera swoje stanowisko na art. 307 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe, zgodnie z którym czynności podejmowane na rok szkolny 2017/2018 i następne lata szkolne dotyczące organizowania i prowadzenia kształcenia, wychowania i opieki w jednostkach organizacyjnych systemu oświaty, oraz realizowania zadań oświatowych w tych latach szkolnych, są podejmowane zgodnie z przepisami ustawy – Prawo oświatowe, a także zgodnie z aktami prawnymi wydanymi na podstawie tej ustawy, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Ministerstwo uważa, że przepis ten umożliwia podjęcie jeszcze w bieżącym roku szkolnym działań dotyczących roku szkolnego 2017/2018 w oparciu o nowe przepisy oświatowe.

… nie zgadzają się specjaliści

Redakcja Portalu Oświatowego i wielu innych ekspertów uważa natomiast, że wobec takiego brzmienia nowego rozporządzenia zastosowanie powinny mieć dotychczasowe przepisy. Należy przecież mieć na względzie, że nowe rozporządzenie wejdzie w życie 1 września 2017 r. Stosowanie go już w tym roku szkolnym jest w oczywisty sposób niezgodne z konstytucyjną zasadą niedziałania prawa wstecz, gdyż określa terminy konsultowania, przekazywania i zatwierdzania arkuszy organizacji szkół i przedszkoli na rok szkolny 2017/2018, przed wejściem w życie rozporządzenia. Niezgodności tej nie usuwa art. 307 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe, na który powołuje się MEN, ponieważ w ocenie Redakcji dotyczy on aktów prawnych wydanych na podstawie ustawy – Prawo oświatowe, a więc już obowiązujących. Za taki akt nie można uznać opisywanego rozporządzenia, gdyż wejdzie ono w życie dopiero 1 września 2017 r.

Można też przyjąć argumentację, zgodnie z którą przepis określający termin wejścia w życie rozporządzenia na dzień 1 września 2017 r. jest przepisem szczególnym wyłączającym zastosowanie art. 307 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (wszak art. 307 ust. 2 może być stosowany tylko wówczas, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej).

Przyjęcie tego stanowiska oznacza, że dyrektor nie miałby obowiązku konsultowania projektu arkusza organizacyjnego ze związkami zawodowymi. Przekazanie arkusza do zatwierdzenia następowałoby w terminie do 30 kwietnia.

Wydaje się, że istniejące kontrowersje powinny zostać rozstrzygnięte przez ustawodawcę, który powinien przedstawić oficjalne (choć oczywiście niewiążące) stanowisko w sprawie interpretacji nowych przepisów.

Modyfikacje w zakresie treści arkuszy

W stosunku do projektu zmodyfikowano również treść arkuszy organizacyjnych przedszkola i szkoły. Pojawiły się nowe pozycje, takie jak liczba godzin pracy biblioteki szkolnej. W pozostałym zakresie w rozporządzeniu nie wprowadzono większych zmian w stosunku do projektu. Rozporządzenie reguluje więc m.in. sposób ustalania nazwy szkoły, możliwość lokalizacji oddziałów przedszkolnych poza siedzibą przedszkola, w różnych lokalach położonych na terenie danej miejscowości, nowe limity liczebności oddziałów dotyczące uczniów niepełnosprawnych czy funkcjonowanie grupy oddziałowej, grupy międzyoddziałowej, grupy międzyklasowej i grupy międzyszkolnej.

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz.U. z 2017 r. poz. 649).
Michał Kowalski

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel