Powstanie instytucja Rzecznika Praw Uczniowskich

W założeniach zapowiedziano utworzenie instytucji Rzecznika Praw Uczniowskich na poziomie krajowym, działającego przy Ministrze Edukacji Narodowej. Rzecznik będzie powoływany przez Ministra, ale ma być od niego niezależny. Rzecznikiem zostanie osoba wybierana w drodze konkursu. Do kompetencji Rzecznika Praw Uczniowskim na szczeblu krajowym będzie należało m.in.:

• badanie spraw na miejscu i żądanie złożenia wyjaśnień (w sytuacjach konfliktowych),
• promocja praw uczniowskich na terenie kraju
• koordynowanie prac rzeczników wojewódzkich.

Swoje działania Rzecznik Praw Uczniowskich opierać będzie na ocenie przestrzegania praw ucznia. Przy okazji zapowiedziano powstanie katalogu takich praw, a także obowiązków i dopuszczalnych kar ucznia.

Rzecznikowi Praw Uczniowskich na poziomie krajowym podlegli będą rzecznicy na szczeblu wojewódzkim, działający przy poszczególnych kuratorach oświaty. Funkcję rzeczników będą pełnić pracownicy kuratoriów

To jednak nie wszystko. Jednostki samorządu terytorialnego zostaną uprawnione do powoływania swoich rzeczników praw uczniowskich dla sieci prowadzonych szkół. W tym przypadku instytucja rzecznika samorządowego nie będzie obligatoryjna. Minister Edukacji wskazuje, że tego typu instytucje powołano już w wielu jednostkach samorządu terytorialnego np. w Warszawie, Poznaniu, Białymstoku. Jednak z uwagi na brak regulacji prawnych obecnie powoływani rzecznicy nie mają uprawnień kontrolnych. To w następstwie wejścia w życie nowej ustawy ma się zmienić.

Co więcej, rzecznicy praw uczniowskich będą funkcjonowali w każdej szkole z osobna.

Jak już wskazano, rzeczników praw uczniowskich w szkołach powoływać będzie rada szkoły. Dotychczas organ ten nie miał obligatoryjnego charakteru, w efekcie powoływanie rad szkół należało do rzadkości, a kompetencje tych organów przejmowały rady pedagogicznej. To jednak ma się zmienić. Rady szkół mają bowiem stać się podstawowym organem każdej szkoły. Zgodnie z założeniami do kompetencji tych organów należeć będzie „integrowanie społeczności szkolnej ale i przekazywanie kompetencji do wspólnej decyzji rodziców, uczniów i nauczycieli.”