Ilu opiekunów powinno być na wycieczce szkolnej lub wyjściu poza teren szkoły? To częste pytanie, ponieważ jak się okazuje – przepisy nie regulują tej kwestii. Dodatkowo problem z liczbą opiekunów pojawia się w przypadku opieki nad uczniami z orzeczeniami. Sprawdzamy, na co zwrócić uwagę, aby ustalić odpowiednią liczbę opiekunów na wycieczkę szkolną.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Jakie są zadania dyrektora związane z organizacją wycieczek
Jakie są zadania kierownika i opiekunów
Kto może być opiekunem na wycieczce szkolnej
Czy w przepisach określono limit dzieci przypadających na jednego wychowawcę
Od czego zależy liczba opiekunów na wycieczce szkolnej
Czy rodzic-opiekun musi być sprawdzony w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym
Ilu opiekunów na wycieczce lub wyjście z klasą – w pytaniach i odpowiedziach

Pobierz: Przykład regulaminu wycieczki>>

Wyznaczenie kierownika i opiekunów wycieczki – zadaniem dyrektora

Szkoły mogą organizować dla swoich uczniów krajoznawstwo i turystykę w formie wycieczek, w szczególności w ramach zajęć dydaktyczno-wychowawczych lub opiekuńczych. W okresie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej szkoła może być organizatorem wypoczynku dla dzieci i młodzieży.

Warunki i sposób organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki określa rozporządzenie z 25 maja 2018 r. Nie reguluje ono dokładnie wszystkich kwestii związanych z organizowaniem wycieczek, pozostawiając niektóre z nich do ustalenia organizatorowi.

Organizatorem wycieczek dla uczniów powierzonych opiece szkoły jest dyrektor i na nim spoczywa obowiązek zapewnienia warunków do ich właściwego prowadzenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami i w sposób gwarantujący jej uczestnikom odpowiednią opiekę i pełne bezpieczeństwo.

Warunkiem koniecznym do zorganizowania wycieczki jest:

wyznaczenie przez dyrektora kierownika i opiekunów wycieczki spośród kadry pedagogicznej,

W zależności od celu i programu wycieczki opiekunem wycieczki może być także osoba niebędąca pracownikiem pedagogicznym szkoły.

ustalenie liczby opiekunów i sposobu sprawowania opieki nad uczniami z uwzględnieniem określonych przepisami kryteriów,

wyrażenie przez dyrektora szkoły zgody na jej zorganizowanie, poprzez zatwierdzenie karty wycieczki.

Do karty wycieczki dołącza się listę uczniów biorących udział w wycieczce, którą podpisuje dyrektor szkoły. Na udział w wycieczce ucznia niepełnoletniego zgodę w formie pisemnej muszą wyrazić rodzice.

Zadania kierownika i opiekunów określono w przepisach

Zadaniem kierownika każdej wycieczki jest m.in.:

opracowanie programu wycieczki dostosowanego do wieku, zainteresowań i potrzeb uczniów, ich stanu zdrowia, kondycji, sprawności fizycznej i umiejętności,
określenie zadań opiekunów wycieczki w zakresie realizacji programu wycieczki oraz zapewnienia opieki i bezpieczeństwa uczniom,
zapewnienie warunków do pełnej realizacji programu wycieczki i przestrzegania jej regulaminu oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie.

Każdy opiekun wyznaczony przez dyrektora ma obowiązek:

sprawować opiekę nad powierzonymi mu uczniami,
współdziałać z kierownikiem wycieczki w zakresie realizacji programu wycieczki i przestrzegania jej regulaminu,
sprawować nadzór nad przestrzeganiem regulaminu wycieczki przez uczniów, ze szczególnym uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa,
nadzorować wykonywanie zadań przydzielonych uczniom,
wykonywać inne zadania zlecone przez kierownika wycieczki.

Poznaj Przykładowy regulamin wycieczki>>

Kto może być opiekunem na wycieczce szkolnej

Opiekunami wycieczki szkolnej są osoby wyznaczone przez dyrektora szkoły:

pracownicy pedagogiczni szkoły,
osoby niebędąca pracownikiem pedagogicznym szkoły, np. pracownik administracji lub obsługi, rodzic, o ile cel i program wycieczki na to pozwala.

Każdy opiekun wyznaczony przez dyrektora szkoły niezależnie od tego, czy jest nauczycielem czy osobą niebędącą pracownikiem pedagogicznym szkoły zobowiązany jest wykonywać zadania określone przez kierownika wycieczki w zakresie realizacji programu wycieczki oraz zapewnienia opieki i bezpieczeństwa uczniom (§ 10 pkt 5 oraz § 11 rozporządzenia MEN z 25 maja 2018 r.).

Limit dzieci przypadających na jednego wychowawcę – w przepisach o wypoczynku, nie wycieczce

Szkoła jest jednym z podmiotów, które mogą organizować różne formy wypoczynku dla dzieci i młodzieży. Jeśli podejmuje się tego zadania, musi organizować wypoczynek zgodnie z przepisami, spełniając warunki stawiane organizatorom wypoczynku oraz przestrzegając zasad jego organizowania określonych w rozporządzeniu MEN z 30 marca 2016 r. Określa ono m.in. ile dzieci może pozostawać pod opieką jednego wychowawcy. Zgodnie z jego przepisami:

liczba uczestników wypoczynku pozostających pod opieką jednego wychowawcy wypoczynku nie może przekraczać 20 osób,
w przypadku grupy z dziećmi do 10. roku życia oraz grupy mieszanej, w której są dzieci do 10. roku życia, liczba uczestników wypoczynku pozostających pod opieką jednego wychowawcy wypoczynku nie może przekraczać 15 osób (§ 4 ust. 1 ww. rozporządzenia).

Określony przepisami limit dzieci przypadających na jednego wychowawcę wypoczynku należy stosować wtedy, kiedy szkoła jest organizatorem wypoczynku w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej (art. 92a i 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty). W przypadku wycieczek lub wyjść grupowych przy ustalaniu liczby opiekunów można jedynie posiłkować się tymi przepisami.

Liczba opiekunów na wycieczce szkolnej zależy od kilku czynników

Przepisy regulujące organizację wycieczek i wyjść grupowych nie określają, jaka powinna być maksymalna liczba uczniów pozostająca pod opieką jednego opiekuna. Przy organizacji zajęć i wycieczek poza terenem szkoły liczbę opiekunów oraz sposób zorganizowania opieki ustala dyrektor szkoły, uwzględniając:

wiek,
stopień rozwoju psychofizycznego,
stan zdrowia i ewentualną niepełnosprawność osób powierzonych opiece szkoły,
specyfikę zajęć i wycieczek oraz
warunki, w jakich będą się one odbywać

(§ 32 rozporządzenia MENiS z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach).

Przy ustalaniu liczby opiekunów może uwzględnić również doświadczenie i umiejętności pedagogiczne opiekunów, stopień zdyscyplinowania grupy, środki transportu.

Dyrektor powinien zapewnić tylu opiekunów, ilu jest niezbędnych do zapewnienia uczniom właściwej opieki i bezpieczeństwa poza szkołą, bo ponosi odpowiedzialność za podjętą w tej sprawie decyzję (§ 2 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. oraz § 6 rozporządzenia MEN z 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki).

Przypominamy! Rodzic-opiekun musi być sprawdzony w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym

Na podstawie przepisów ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich osoby dopuszczone do pracy z dziećmi, wykonujące na ich rzecz działalność związaną z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu, realizacją innych zainteresowań małoletnich uczniów lub opieką nad nimi, muszą być zweryfikowane w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS).

Z powyższego wynika, że rodzice uczniów uczestniczący w wycieczce szkolnej również podlegają weryfikacji. Weryfikacja nie obowiązuje jedynie rodziców wykonujących działalność określoną w ustawie wobec własnego małoletniego dziecka, członka rodziny małoletniego lub osoby znanej osobiście rodzicowi małoletniego albo przedstawicielowi ustawowemu małoletniego.

Jeżeli rodzic wykonuje powyższe czynności na rzecz innych dzieci niż własne, wówczas powstaje obowiązek sprawdzenia rodzica w rejestrach. Więcej na ten temat przeczytasz w artykułach:

Ilu opiekunów na wycieczce lub wyjście z klasą – pytania i odpowiedzi

1) Ilu opiekunów potrzebnych jest do wyjścia np. na basen lub do kinaz z 28 uczniami w wieku 7-9 lat?

Kierując się ww. przepisami, powinno być np. 2 opiekunów potrzebnych do przejścia na basen, do kina lub przejazdu autokarem. Jak już wspomniano wyżej, w przepisach prawa oświatowego nie znajdziemy szczegółowiej regulacji dotyczącej liczby opiekunów podczas wyjść z uczniami, czy też podczas przejazdu autokarem w tej samej miejscowości na zajęcia na basenie w ramach wychowania fizycznego.

2) Ile uczniów przypada na jednego opiekuna podczas wycieczki zagranicznej Erasmus+?

Przepisy prawa oświatowego również tej kwestii nie regulują szczegółowo. Można założyć, że stosowne uregulowania będą zawierać dokumenty prawa wewnątrzszkolnego czy też regulacje związane z udziałem w programie Erasmus+. Wskazówką mogą być limity określone w § 4 rozporządzenia MEN z 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży. Tak jak wspomniano wyżej, zgodnie z jego treścią liczba uczestników wypoczynku pozostających pod opieką jednego wychowawcy wypoczynku nie może przekraczać 20 osób, a w przypadku grupy z dziećmi do 10. roku życia oraz grupy mieszanej, w której są dzieci do 10. roku życia – nie może przekraczać 15 osób.

Ponadto warto zwrócić uwagę na to, że w przypadku wycieczki zagranicznej:

dyrektor szkoły jest obowiązany poinformować organ prowadzący i organ sprawujący nadzór pedagogiczny o organizowaniu takiej wycieczki, przekazując kartę wycieczki, dyrektor szkoły nie przekazuje listy uczniów,
szkoła ma obowiązek zawrzeć umowę ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia na rzecz osób biorących udział w wycieczce, o ile obowiązek zawarcia takiej umowy nie wynika z odrębnych przepisów,
kierownik wycieczki lub co najmniej jeden opiekun wycieczki zna język obcy na poziomie umożliwiającym porozumiewanie się w krajach tranzytowych i kraju docelowym.

3) Jaka powinna być liczba opiekunów podczas wycieczki w przedszkolu publicznym?

Tak samo jak w przypadku szkół, przepisy prawa oświatowego nie regulują tej kwestii. Informację o dopuszczalnej liczbie uczestników przypadających na jednego opiekuna należy określić w przepisach wewnętrznych, w szczególności w regulaminie wycieczek i wyjść poza przedszkole.

Liczba opiekunów zależy od decyzji dyrektora, z uwzględnieniem zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa i odpowiedniej pomocy w trakcie wycieczki. W praktyce przyjmuje się, że na wycieczce organizowanej poza teren przedszkola w obrębie tej samej miejscowości, bez korzystania ze środków lokomocji, opiekę powinna sprawować co najmniej jedna osoba nad grupą do 15 dzieci (w przypadku grupy integracyjnej, co najmniej dwie osoby). Nie jest to jednak poparte żadnym przepisem.

Przeczytaj również: