Wskazane przez powiaty przedszkola specjalne, szkoły specjalne i ośrodki będą zapewniać specjalistyczne wsparcie w zakresie edukacji włączającej dla przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych. Takie rozwiązanie przewiduje projekt nowelizacji Prawa oświatowego. Docelowo zapewnienie wsparcia przez SCWEW ma być obowiązkowym zadaniem własnym powiatów.

Nowelizacja Prawa oświatowego – Specjalistyczne Centra Wspierające Edukację Włączającą (SCWEW)

W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawił się projekt zmian w Prawie oświatowym oraz niektórych innych ustawach, który przewiduje nowe zadania dla przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych oraz ośrodków wskazanych przez powiat. Placówki te będą mogły pełnić funkcję Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW). Ich zadaniem będzie przede wszystkim specjalistyczne wsparcie kadr przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych.

Oferta SCWEW ma być dostosowywana do potrzeb lokalnego środowiska. Celem jest tworzenie warunków umożliwiających dzieciom i uczniom pełne uczestnictwo w ogólnodostępnej i integracyjnej ofercie edukacyjnej, wspólnie z rówieśnikami i możliwie blisko miejsca zamieszkania.

Edukacja włączająca. Kto otrzyma wsparcie SCWEW?

Bezpośrednimi odbiorcami wsparcia SCWEW będą przede wszystkim dyrektorzy, nauczyciele, nauczyciele współorganizujący proces kształcenia oraz nauczyciele specjaliści pracujący w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych oraz integracyjnych. Pośrednio na funkcjonowaniu centrów mają skorzystać również dzieci i uczniowie, ich rodzice oraz pracownicy niepedagogiczni placówek.

Jakie zadania będą miały SCWEW?

Do najważniejszych zadań Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą będzie należało doradztwo dla dyrektorów, nauczycieli i innych pracowników szkół oraz przedszkoli w zakresie rozpoznawania i usuwania barier utrudniających funkcjonowanie uczniów i ich udział w życiu placówki.

Centra będą ponadto mogły oceniać potrzeby dzieci i uczniów dotyczące sprzętu specjalistycznego oraz wypożyczać szkołom i przedszkolom m.in. taki sprzęt, pomoce dydaktyczne, podręczniki i materiały edukacyjne dostosowane do potrzeb uczniów. Wśród zadań znalazło się również organizowanie i prowadzenie wspomagania placówek w realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

Superwizja koleżeńska nową formą wsparcia nauczycieli

Projekt przewiduje także rozwój superwizji koleżeńskiej, prowadzonej indywidualnie lub grupowo. Ma ona służyć nauczycielom m.in. do omawiania trudności pojawiających się w pracy, wymiany doświadczeń, rozpoznawania źródeł problemów i wspólnego poszukiwania sposobów ich rozwiązania.

W przypadku nauczycieli realizacja tych obowiązków będzie finansowana w ramach godzin dydaktycznych przydzielanych przez dyrektora przedszkola, szkoły lub ośrodka w arkuszu organizacyjnym jednostki.

Edukacja włączająca jako nowe zadanie własne powiatów

Funkcja SCWEW będzie realizowana przez powiat jako zadanie własne. Docelowo od 2029 r. każdy powiat będzie miał obowiązek zapewnić wsparcie przynajmniej jednej jednostki systemu oświaty pełniącej funkcję SCWEW.

Podstawowym rozwiązaniem będzie powierzenie tej funkcji publicznej jednostce systemu oświaty prowadzonej przez powiat.

Jeżeli powiat nie prowadzi przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub odpowiedniego ośrodka, możliwe będzie m.in. zawarcie porozumienia z powiatem ościennym albo powierzenie funkcji SCWEW publicznej lub niepublicznej jednostce prowadzonej przez podmiot inny niż JST, wyłonionej w otwartym konkursie ofert. Jeżeli natomiast przedszkole specjalne jest prowadzone przez gminę, powiat będzie mógł zawrzeć w tej sprawie porozumienie z gminą.

Ile SCWEW będzie działać w Polsce?

Zgodnie z założeniami projektu w całym kraju ma działać co najmniej 380 SCWEW, tak aby na terenie każdego powiatu było dostępne wsparcie przynajmniej jednego centrum. W większych powiatach i miastach na prawach powiatu możliwe będzie funkcjonowanie większej liczby centrów.

Docelowa liczba wszystkich SCWEW w Polsce nie ma przekroczyć 600. Projekt zakłada również możliwość działania ponadregionalnych centrów specjalizujących się we wsparciu uczniów z określonymi rodzajami niepełnosprawności.

Edukacja włączająca – zmiany będą wdrażane etapami

Nowe rozwiązania mają być wprowadzane stopniowo. W latach 2027 i 2028 prowadzenie SCWEW nie będzie jeszcze obowiązkowym zadaniem każdego powiatu. W systemie ma w tym czasie funkcjonować 190 centrów utworzonych w ramach projektów finansowanych z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS).

Od 2028 r. finansowanie pełnienia przez przedszkole specjalne, szkołę specjalną lub ośrodek funkcji SCWEW ma zostać uwzględnione dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Centra mają w tym okresie koncentrować się przede wszystkim na wspieraniu kadr przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych w indywidualizowaniu pracy z dziećmi i młodzieżą, m.in. poprzez upowszechnianie projektowania uniwersalnego i stosowanie racjonalnych usprawnień.

Od 1 stycznia 2029 r. zapewnienie wsparcia SCWEW ma stać się obowiązkowym zadaniem własnym powiatu. W latach 2029–2030 w każdym powiecie ma być dostępne wsparcie co najmniej jednego centrum, a w całym kraju ma działać nie mniej niż 380 SCWEW.

Projekt przewiduje umocowanie Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą w przepisach jako dodatkowej funkcji przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka. Docelowo system może obejmować do 600 takich centrów.

Źródło: