Kształcenie uczniów z niepełnosprawnościami – wyniki kontroli NIK

Data publikacji: 23 stycznia 2018 r.
Poleć znajomemu
Kształcenie uczniów z niepełnosprawnościami – wyniki kontroli NIK

Aż w połowie ogólnodostępnych placówek oświatowych, kształcących uczniów z niepełnosprawnościami, nie zapewniono odpowiednich warunków, by udzielane wsparcie zaspokajało potrzeby tych uczniów i realizowało przysługujące uprawnienia – to główny wniosek z przeprowadzonej przez NIK kontroli 28 szkół i przedszkoli.

Prawo swoje, a praktyka swoje, czyli 10 głównych błędów

W wyniku kontroli NIK stwierdzono rozbieżność między prawem uczniów z niepełnosprawnościami do uzyskania właściwego wsparcia a praktyką. W latach szkolnych 2014/2015-2016/2017 w połowie badanych placówek m.in.:

1)  nieprawidłowo planowano, realizowano i ewaluowano działania wspierające dzieci i uczniów z niepełnosprawnościami,

2)   nie przestrzegano określonych przepisami procedur opracowania i aktualizacji dokumentów będących podstawą wsparcia, tj. indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych (IPET) – programy te najczęściej nie były sporządzane zespołowo, tj. przez nauczycieli i specjalistów mających zajęcia z dziećmi, tworzono je bez wymaganej oceny poziomu funkcjonowania dziecka, nie dbano by zawierały wszystkie wymagane treści i były sporządzone zaraz po przyjęciu dziecka do szkoły,

3)  nieprawidłowo przypisywano odpowiednią liczbę godzin wsparcia zgodnych z orzeczeniem, tj. zajęć rewalidacyjnych i z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także realizację tych zajęć osobom o kwalifikacjach gwarantujących realizację wszystkich zaleceń wynikających z tych orzeczeń,

4)  nie dokonywano wymaganej okresowej analizy efektywności udzielanego wsparcia, mającej na celu ocenę funkcjonowania ucznia i modyfikację (w razie potrzeby) dotychczas udzielanej pomocy,

5)  rzadko zapraszano rodziców uczniów do współpracy przy tworzeniu i ewaluacji ww. programów,

6)  rezygnowano z całości lub części zaplanowanego wsparcia, w sytuacji gdy placówka nie miała możliwości zorganizowania specjalistycznych zajęć lub zaproponowany harmonogram zajęć prowadził do nadmiernego obciążenia dzieci,

7)  w niemal w połowie placówek – mimo wprowadzenia od 1 stycznia 2016 r. obowiązku zatrudnienia dodatkowej osoby współorganizującej kształcenie uczniów z autyzmem, w tym zespołem Aspergera – nie zapewniono takiego wsparcia,

8)  nie zrealizowano zaleconych form integracji uczniów objętych indywidualnym nauczaniem, tj. włączania do realizacji części zajęć z zespołem klasowym, z powodu braku pomocy osoby posiadającej kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej,

9)  nie zapewniono odpowiednich warunków organizacyjnych i technicznych do realizacji edukacji włączającej,

10)  nie zlikwidowano barier architektonicznych – tylko w połowie placówek zapewniono infrastrukturę, umożliwiającą udzielenie adekwatnej i wystarczającej pomocy.

Błędy w finansowaniu i brak odpowiedniej kadry

W większości skontrolowanych szkół i przedszkoli na przeszkodzie właściwej realizacji edukacji włączającej stanęły ograniczone zasoby finansowe i kadrowe. Ale aż 75% placówek nie wykorzystywało istniejących możliwości zapewnienia właściwego finansowania kształcenia specjalnego. W latach 2015-2016 nie wydatkowano w szkołach i przedszkolach przysługujących środków w ramach części oświatowej subwencji ogólnej. Ponadto organy prowadzące te jednostki nie wypełniły obowiązku wydatkowania środków w wysokości nie mniejszej niż naliczone w subwencji oświatowej na zadania wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (wprowadzonego od 2015 r.).

W trakcie kontroli nie stwierdzono, by funkcjonowała kontrola wydatkowania tych środków przez JST. Regionalne izby obrachunkowe nie podejmowały także kontroli problemowych, odnoszących się bezpośrednio do tych kwestii.
Korzyści i bariery realizacji edukacji włączającej

W kontrolowanych placówkach nauczyciele realizujący edukację włączającą dostrzegali korzyści dla społeczności szkolnej płynące z jej wdrożenia, w tym możliwość zwiększenia naboru do szkoły i uzyskania dodatkowych środków. Wskazywali oni na czynniki utrudniające prawidłową realizację kształcenia specjalnego uczniów, wynikające m.in. z braków organizacyjnych i finansowych.

Wyrażali także zaniepokojenie o wpływ na realizację kształcenia uczniów z niepełnosprawnościami, zmiany przepisów wprowadzającej od 1 września 2017 r. ograniczenie możliwości organizacji na terenie szkoły zajęć dla części uczniów objętych indywidualnym nauczaniem.

Źródło:

Opracowanie: Monika Fidler

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel