MEN: Podsumowanie pracy i plany

Data publikacji: 8 grudnia 2010 r.
Poleć znajomemu

Minister Edukacji Narodowej, Katarzyna Hall, podczas konferencji prasowej podsumowywała trzy ostatnie lata pracy MEN. Do największych osiągnięć, zdaniem minister należą: nowa podstawa programowa, skokowy wzrost upowszechnienia edukacji przedszkolnej i rozpoczęcie zmian w mało wydajnych obszarach systemu oświaty. Oprócz podsumowania minister przedstawiła też propozycje kierunków pracy MEN w czwartym roku kadencji rządu, zakładające między innymi przygotowanie zmian ustawowych umożliwiających grupowanie szkół oraz konsolidację administracji oświatowej.

1. Nowoczesna podstawa programowa

Reforma programowa daje szkołom większe możliwości wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technik, programów komputerowych i pomocy naukowych. Nowa podstawa kończy z przeładowanymi programami, a programy nauczania dopuszcza do użytku już nie minister, lecz dyrektor danej szkoły. Celem zmian jest stworzenie uczniom szansy indywidualnego rozwoju zdolności i zainteresowań.

Uczniowie rozpoczynający naukę w szkole ponadgimnazjalnej będą przyswajali nowe informacje zamiast powtarzać treści, których uczyli się już wcześniej.

  • W roku szkolnym 2009/2010 reforma objęła przedszkola oraz pierwsze klasy szkół podstawowych i gimnazjów.
  • W roku 2010/2011 nowa podstawa programowa obowiązuje również w klasach drugich szkół podstawowych oraz gimnazjów.
  • W następnych latach będzie ona obejmowała kolejne klasy. Wprowadzanie reformy programowej w gimnazjach zakończy się w 2012 roku, a w szkołach podstawowych i liceach w 2015 roku.
Uczniowie, których obejmie nowa podstawa programowa, będą zdawali egzaminy zewnętrzne według nowych wymagań.
2. Upowszechnienie wychowania przedszkolnego

Zapewnienie lepszego dostępu najmłodszych dzieci do edukacji to najskuteczniejszy sposób na wyrównywanie szans edukacyjnych. Dlatego jednym z głównych celów MEN jest upowszechnienie wychowania przedszkolnego wśród dzieci w wieku 3-5 lat. Dzięki podjętym działaniom w latach 2007-2010 wzrosło ono już o 20 proc.

Obecnie edukacją przedszkolną objętych jest aż 64,6 proc. dzieci - dla porównania, w roku szkolnym 2006/2007 było to tylko 44,6 proc. Sukcesem jest skokowe zwiększenie dostępu do edukacji przedszkolnej na wsiach. Teraz objętych jest nią ponad 43 proc. Dzieci mieszkających na wsi - o prawie 22 proc. więcej niż w roku szkolnym 2006/2007.

Plany rządu zakładają, że do 2012 roku do przedszkoli będzie uczęszczać 80 proc. wszystkich dzieci w wieku od 3 do 5 lat.

Wzrost tych wskaźników był możliwy dzięki zwiększeniu liczby miejsc w przedszkolach. W 2010 roku przedszkola mogły przyjąć 160 tys. dzieci więcej niż w roku 2007. W latach 2006-2007 liczba ta przyrosła zaledwie o niecałe 30 tysięcy - czyli ponad pięciokrotnie mniej.

Zmiany w ostatnich latach są efektem wprowadzenia nowych regulacji prawnych przez MEN, w tym zagwarantowania 5-latkom prawa do wychowania przedszkolnego.

Od 1 września 2011 r. będzie ono przekształcone w obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego dla dzieci w tym wieku.

Wprowadzono też możliwość zakładania innych form wychowania przedszkolnego. Są to punkty i zespoły wychowania przedszkolnego, tworzone szczególnie w miejscach o małej gęstości zaludnienia, dla małej liczby dzieci, mogące się mieścić nawet w domu. Od 2009 r. powstało ponad 1000 takich ośrodków, najwięcej na terenach wiejskich. Punkty te doskonale uzupełniają tradycyjną sieć przedszkoli i często likwidują problem dowozu dzieci do dużego przedszkola. Wsparciem programu rozwoju przedszkoli są środki unijne.

3. Obniżenie wieku szkolnego

W większości krajów europejskich dzieci rozpoczynają naukę w szkole w wieku 6 lat, a w Wielkiej Brytanii, Holandii czy na Malcie do szkoły idą już dzieci 5-letnie. Rozpoczęcie nauki w młodszym wieku umożliwia lepsze przygotowanie dzieci, stwarza szansę pełniejszego rozwoju indywidualnych zdolności i umiejętności społecznych, a nierzadko jest także okazją do jak najwcześniejszego wyrównania szans edukacyjnych.

Od roku szkolnego 2009/2010 takie możliwości mają również polskie dzieci. W kwietniu 2009 roku weszła w życie rządowa nowelizacja ustawy o systemie oświaty, która dała 6-latkom prawo do nauki w szkole, a dzieciom 5-letnim zagwarantowała dostęp do edukacji przedszkolnej.

W roku szkolnym 2010/2011 z możliwości wcześniejszego pójścia do szkoły skorzystało 12,5 proc. 6-latków, spośród tych, które rok wcześniej chodziły do przedszkola.

4. Program „Radosna szkoła”

Rządowy program „Radosna szkoła” powstał z myślą o najmłodszych uczniach. Zakłada on wsparcie finansowe na budowę placów zabaw i wyposażanie miejsc zabaw w szkołach podstawowych w pomoce dydaktyczne. Do 2014 r. w jego ramach szkoły otrzymają ponad 2,5 mld zł. Od września 2010 r. w niemal 80 proc. szkół podstawowych w Polsce są miejsca zabaw wyposażone w pomoce dydaktyczne. Wkład finansowy organów prowadzących szkoły wynosi 50 proc. kosztów urządzenia szkolnego placu zabaw, natomiast koszt zakupu pomocy dydaktycznych w całości finansowany jest z budżetu państwa do kwoty 6 lub 12 tys. zł, w zależności od liczby uczniów w klasach I-III.

Z podziału środków w tegorocznej edycji, dokonanego przez wojewodów, wynika, że w tym roku może powstać nawet 1000 placów zabaw przy szkołach podstawowych, z czego ponad 60 proc. na terenach gmin wiejskich.

5. Indywidualne podejście do każdego ucznia

Dzięki unijnemu programowi „Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III” każdy uczeń klas objętych programem będzie miał dostęp do zajęć dodatkowych, w tym logopedycznych, socjoterapeutycznych i psychoedukacyjnych, zgodnych z jego indywidualnymi potrzebami oraz możliwościami.

Ponadto zwiększy się stopień i zakres wykorzystania w szkole aktywizujących metod nauczania oraz dostępność i jakość pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej uczniom. W ramach programu możliwe jest również doposażenie bazy dydaktycznej szkół.

Na realizację programu samorządy otrzymają w sumie ponad 624 mln złotych. W 2010 r. projekt został wdrożony w dziewięciu województwach: kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, dolnośląskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim i wielkopolskim. W kolejnych latach będą go wprowadzać także urzędy marszałkowskie w pozostałych województwach.

6. Podwyżki dla nauczycieli

Rosnące oczekiwania i ambicje edukacyjne uczniów to także większe wymagania wobec nauczycieli, od których zależą: jakość kształcenia i poziom przygotowania młodzieży do dalszej nauki i wejścia na rynek pracy. Dlatego jednym z priorytetów rządu jest systematyczne podnoszenie płac kadry pedagogicznej.

W 2008 r. w budżecie państwa zapisano wzrost wynagrodzeń nauczycieli na poziomie 10 proc. Kolejne podwyżki miały miejsce w 2009 r. Wszystkim nauczycielom, bez względu na stopień awansu zawodowego, pensje wzrosły o 5 proc. w styczniu i o kolejne 5 proc. We wrześniu. Od 1 września 2010 r. pensje nauczycieli wzrosły o dodatkowe 7 proc. Po tej podwyżce przeciętne wynagrodzenie nauczycieli we wrześniu 2010 r. jest wyższe o 30 proc. w porównaniu z rokiem 2007, a nauczyciele z najkrótszym stażem otrzymują wynagrodzenie wyższe o prawie 60 proc.

Podwyższanie płac nauczycieli będzie kontynuowane także w roku 2011 o kolejne 7 proc. Zamiarem rządu jest osiągnięcie wzrostu nauczycielskich płac średnio o 50 proc. w latach 2007-2012.
7. Specjalne potrzeby edukacyjne i pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Nowe spojrzenie na pracę z uczniem o różnego rodzaju specjalnych potrzebach edukacyjnych, w tym ucznia szczególnie uzdolnionego - indywidualne podejście do potrzeb ucznia na każdym etapie edukacyjnym.

Nowe zadania przedszkola i szkoły to:

a) w przedszkolu powszechna diagnoza przedszkolna - informacja dla:

  • nauczyciela przedszkola - potrzebna do opracowania indywidualnego programu wspomagania i korygowania rozwoju dziecka,
  • specjalistów - udzielających, w zależności od potrzeb, specjalistycznego wsparcia,
  • rodziców - o stanie gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej
b) w szkole podstawowej powszechne rozpoznawanie przez nauczycieli ryzyka dysleksji oraz predyspozycji i uzdolnień uczniów

c) w gimnazjum i w szkole ponadgimnazjalnej planowanie i realizacja przez nauczycieli zadań z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego.

Plany MEN na czwarty rok pracy rządu

Zmiany ustawowe

  1. ustawa o systemie informacji oświatowej (projekt przyjęty przez Radę Ministrów 9 listopada):
  • zmodernizowany System Informacji Oświatowej - jako narzędzie dobrego zarządzania w edukacji
  1. ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty:
  • umożliwienie samorządom efektywniejszego zarządzania oświatą poprzez grupowanie szkół i placówek (grupy przedszkolno-podstawowe, grupy gimnazjalno-licealne, branżowe centra kształcenia zawodowego i ustawicznego, centra rozwoju edukacji);
  • wdrożenie zaplanowanych i już konsultowanych koniecznych zmian unowocześniających kształcenie zawodowe i ustawiczne, w tym umożliwiających kształcenie na odległość;
  • zmiany w finansowaniu edukacji przedszkolnej i edukacji dorosłych;
  • wprowadzenie do systemu edukacji niepublicznych polskich szkół uzupełniających dla dzieci poza granicami naszego kraju.
  1. ustawa o jakości edukacji:
  • jednolity system jakości edukacji - realizacja konstytucyjnego zadania państwa, jakim jest nadzór pedagogiczny, przez inspektorów jakości edukacji wprowadzonych zamiast kuratorów i wizytatorów
  • regionalne Ośrodki Jakości Edukacji funkcjonujące zamiast kuratoriów i komisji egzaminacyjnych
Kalendarium zmian w edukacji

Od roku szkolnego 2011/2012:

  • każdy 5-latek jest objęty edukacją przedszkolną,
  • w przedszkolach i w gimnazjach zaczyna obowiązywać indywidualne podchodzenie do potrzeb dzieci,
  • odbywa się zmodernizowany egzamin gimnazjalny.

Od 2012 roku zaczynają działanie nowe instytucje zajmujące się jakością edukacji, istniejące ogólnokrajowe instytucje edukacyjne dostają nowe zadania.

Od roku szkolnego 2012/2013:

  • 6-latki idą obowiązkowo do szkoły,
  • w szkołach podstawowych i w szkołach ponadgimnazjalnych zaczyna obowiązywać indywidualne podchodzenie do potrzeb uczniów,
  • do szkół ponadgimnazjalnych wchodzą zmiany programowe.

Od września 2012 roku rusza nowy System Informacji Oświatowej, który umożliwia między innymi stopniowe wdrażanie nowych zasad finansowania zadań edukacyjnych.

Od roku szkolnego 2014/2015 wchodzą nowe wymagania na sprawdzianie po szkole podstawowej i na maturze.

Źródło informacji:

  • strona internetowa MEN.

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel