Likwidacja godzin czarnkowych – Ministerstwo Edukacji zapowiada zmiany

Data publikacji: 22 maja 2025 r.
Poleć znajomemu
Likwidacja godzin czarnkowych – Ministerstwo Edukacji zapowiada zmiany

Godziny czarnkowe zostaną zlikwidowane – zapowiedziała ministra edukacji Barbara Nowacka. Ministerstwo Edukacji Narodowej rozpoczęło już prace nad usunięciem tego obowiązku z katalogu zadań nauczycieli. To efekt rosnącego sprzeciwu w środowisku oświatowym oraz jednoznacznych wyników ogólnopolskiej ankiety.

Czym są godziny czarnkowe?

Godziny czarnkowe to potoczna nazwa obowiązkowych godzin dostępności nauczyciela dla uczniów i rodziców, realizowanych poza planem zajęć dydaktycznych, w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy. Zostały one wprowadzone nowelizacją Karty Nauczyciela.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami:

  • nauczyciele zatrudnieni na co najmniej ½ etatu mają obowiązek realizować 1 godzinę tygodniowo,
  • ci pracujący w wymiarze poniżej ½ etatu – 1 godzinę w ciągu 2 tygodni.
Godziny te miały umożliwić kontakt rodziców i uczniów z nauczycielami, jednak w praktyce były one rzadko wykorzystywane, a sam obowiązek budził powszechną krytykę ze względu na brak realnej potrzeby i dodatkowe obciążenie kadry pedagogicznej.

Ministerstwo Edukacji rozpoczyna proces likwidacji godzin czarnkowych

W środę, 21 maja, Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że rozpoczęto już prace nad zniesieniem obowiązku realizowania godzin czarnkowych. Minister Barbara Nowacka zdecydowała o zleceniu formalnych działań w tym zakresie. Jej zdaniem, godzina czarnkowa to zbędny obowiązek, ponieważ nauczyciele i tak są dostępni dla rodziców oraz utrzymują kontakt z uczniami w naturalny sposób, bez konieczności odgórnie narzuconych rozwiązań.

Środowisko nauczycielskie krytyczne wobec godzin czarnkowych

Decyzja MEN to odpowiedź na postulaty zgłaszane przez nauczycieli i związki zawodowe. Już na początku roku resort sygnalizował gotowość do przeglądu obowiązujących przepisów. Bezpośrednim impulsem do działania był jednak oficjalny list prezesa Związku Nauczycielstwa Polskiego, Sławomira Broniarza, przesłany do minister edukacji 13 maja.

W piśmie wskazano, że godziny czarnkowe są formą zakulisowego zwiększenia pensum nauczycieli, bez odpowiedniego wynagrodzenia. ZNP ocenił je jako przykład nadmiernej biurokratyzacji i dodatkowego proceduralnego obciążenia kadry pedagogicznej.

W ramach badania przeprowadzonego przez ZNP udział wzięło niemal 12,5 tys. nauczycieli. Z wyników wynika jasno, że godziny czarnkowe nie spełniają swojego założenia – aż 97% respondentów stwierdziło, że nie poprawiają one kontaktu między szkołą a rodzicami, natomiast 75% wskazało, że uczniowie nie korzystają z tej formy konsultacji.

Co dalej z godzinami czarnkowymi?

Choć początkowo MEN rozważało jedynie korekty w funkcjonowaniu godzin dostępności, obecnie resort jednoznacznie opowiada się za ich likwidacją. Prace nad odpowiednimi zmianami legislacyjnymi są już w toku.

Z perspektywy nauczycieli oraz związków zawodowych decyzja o likwidacji godzin czarnkowych stanowi istotny krok w kierunku odbiurokratyzowania pracy w szkole i bardziej elastycznego podejścia do kontaktu z uczniami i ich rodzicami.
Opracowanie: Michał Kowalski

Nagrody i wyróżnienia

Sprawdź inne serwisy

Epedagogika Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa logopedy Educado Zarządzanie przedszkolem kadry i finanse resql