EDUKACJA ZDROWOTNA 2026/2027 – nowe przepisy, zmiany w podstawie programowej i organizacji zajęć

Zmiany w ramowych planach nauczania omówiliśmy w artykule Edukacja zdrowotna obowiązkowa i nie tylko – jest projekt nowelizacji ramowych planów od września 2026 Przypomnijmy tylko, że w szkołach podstawowych edukacja zdrowotna będzie prowadzona w klasach IV–VIII w wymiarze 1 godziny tygodniowo. Projekt przewiduje jednak niewielkie zmniejszenie rocznego wymiaru zajęć o:

• 1 godzinę rocznie w klasach IV–VI,
• 2 godziny rocznie w klasach VII–VIII.

Natomiast w szkołach ponadpodstawowych edukacja zdrowotna będzie realizowana przez 1 godzinę tygodniowo w dwóch klasach wskazanych przez dyrektora szkoły. Możliwe będzie prowadzenie zajęć w klasach: I i II, II i III, lub I i III.

Wymiar godzin zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” został określony w projektowanym rozporządzeniu Ministra Edukacji dotyczącym sposobu nauczania oraz zakresu treści związanych m.in. z wiedzą o życiu seksualnym człowieka, zasadami świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, wartością rodziny, życiem prenatalnym, metodami i środkami świadomej prokreacji.

W porównaniu z podstawa programową z roku szkolnego 2025/2026, w edukacji zdrowotnej przewidziano kilka zmian i doprecyzowań. Mają one na celu m.in. lepsze dostosowanie treści do współczesnych wyzwań zdrowotnych i społecznych oraz większą przejrzystość wymagań.

Zmiany obejmują:

1)  Uzupełnienie celów kształcenia o zagadnienia związane z rozumieniem wiedzy opartej na dowodach naukowych oraz podejmowaniem świadomych i odpowiedzialnych decyzji – również w środowisku cyfrowym.

2)  Wzmocnienie treści dotyczących higieny jamy ustnej (w działach „Zdrowie fizyczne” i „Odżywianie” w klasach IV–VI oraz w dziale „Zdrowie fizyczne” w klasach VII–VIII).

3)  Uzupełnienie treści dotyczących zdrowego nawadniania organizmu (w dziale „Odżywianie” w klasach IV–VI).

4)  Rozszerzenie zagadnień dotyczących wsparcia osób z chorobami przewlekłymi, w tym po udarze mózgu oraz z rozpoznaną padaczką. Uczniowie będą także zdobywać podstawowe umiejętności udzielania pomocy podczas napadu padaczkowego (zmiany w działach „Zdrowie psychiczne” i „Zdrowie fizyczne”).

5)  Rozszerzenie treści dotyczących zdrowia społecznego o zagadnienia związane z wartością rodziny – w tym rodziny wielodzietnej – oraz znaczeniem odpowiedzialności w budowaniu relacji.

6)  Uzupełnienie działu „Zdrowie społeczne” o tematykę rozpoznawania przemocy, dbania o własne granice oraz reagowania na ich przekraczanie.

7)  Doprecyzowanie treści dotyczących dojrzewania, przy jednoczesnym odejściu od zbyt szczegółowego opisywania wybranych zagadnień medycznych. Rozszerzono także tematykę cyklu miesiączkowego o kwestie związane z jego zaburzeniami.

8)  Usunięcie działu „Zdrowie seksualne” z dotychczasowej struktury podstawy programowej dla klas IV–VIII. Treści te zostały uwzględnione w nowym przedmiocie edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne.

9)  Poszerzenie zagadnień dotyczących bezpieczeństwa cyfrowego o nowe zagrożenia, takie jak phishing czy kradzież tożsamości.

10)  Zmniejszenie liczby obowiązkowych doświadczeń edukacyjnych realizowanych w każdym roku szkolnym – z co najmniej dwóch do co najmniej jednego.

Zmieniona podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna obejmuje 9 z 10 dotychczasowych działów. Włączenie zagadnień dotyczących poszanowania godności, autonomii i granic osobistych realizuje prawo uczniów do rzetelnej informacji i edukacji, która uczy świadomych i odpowiedzialnych decyzji związanych z życiem i zdrowiem. Rozszerzenie zakresu edukacji zdrowotnej o te treści pełni również funkcję profilaktyczną – służy ochronie dzieci i młodzieży przed zachowaniami zagrażającymi ich bezpieczeństwu oraz dobrostanowi.

W realizacji treści programowych zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” powinny zaistnieć działania związane z:

1)  wspieraniem wychowawczej roli rodziny;

2)  promowaniem integralnego ujęcia ludzkiej seksualności oraz dbałości o własny stan zdrowia seksualnego na wszystkich etapach życia;

3)  kształtowaniem postaw prorodzinnych, prozdrowotnych i prospołecznych.

Zajęcia „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” będą prowadzone od roku szkolnego 2026/2027 w:

1) klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze 1 godziny w roku szkolnym w każdej z tych klas;

2) klasach VII i VIII szkoły podstawowej w wymiarze 2 godzin w roku szkolnym w każdej z tych klas,

3) branżowej szkole I stopnia, liceum ogólnokształcącym i technikum w klasach I i II albo w klasach II i III albo w klasach I i III, w wymiarze 3 godzin w roku szkolnym w każdej z klas, w których są realizowane te zajęcia.

W przypadku uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym — w tym również uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, gdy jedną z nich jest niepełnosprawność intelektualna w tym stopniu — utrzymano dotychczasowe rozwiązania organizacyjne. Oznacza to, że treści dotyczące:

• życia seksualnego człowieka,
• świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa,
• wartości rodziny,
• życia prenatalnego,
• metod i środków świadomej prokreacji

będą nadal realizowane w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych przewidzianych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla tej grupy uczniów.

W celu zapewnienia rodzicom i uczniom pełnej informacji dotyczącej realizacji zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, szkoła będzie zobowiązana do organizacji spotkań informacyjnych.

Spotkanie będzie prowadzone przez nauczyciela realizującego zajęcia wspólnie z wychowawcą klasy. Zgodnie z projektowanymi przepisami, takie spotkanie powinno odbyć się co najmniej raz w każdym roku szkolnym, nie później niż miesiąc przed rozpoczęciem realizacji zajęć. Za organizację spotkań odpowiedzialny będzie dyrektor szkoły.