Projekt nowelizacji Prawa oświatowego da dyrektorom narzędzie, którego dotąd nie mieli: prawo do kontroli plecaków, bagaży i odzieży wierzchniej uczniów oraz osób z zewnątrz. Wraz z nim przyjdą konkretne obowiązki – co zrobić z ujawnionym niebezpiecznym przedmiotem, kogo powiadomić i jak zareagować, gdy ktoś odmówi kontroli. Wyjaśniamy, jak ma wyglądać kontrola plecaków krok po kroku i kiedy przepisy mogą wejść w życie.
Kto będzie mógł przeprowadzić kontrolę plecaka
Projekt poszerza kompetencje dyrektora w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę. Prawo do kontroli otrzymają:
- dyrektorzy przedszkoli, szkół i placówek – zarówno publicznych, jak i niepublicznych,
- osoby kierujące publiczną lub niepubliczną inną formą wychowania przedszkolnego,
- pracownicy upoważnieni przez dyrektora.
Kontrola obejmie bagaże i odzież wierzchnią:
- uczniów,
- osób, które wchodzą na teren szkoły lub placówki albo na nim przebywają, a nie są jej uczniami ani pracownikami.
Kontrolą będzie można objąć także miejsca, w których uczniowie zostawiają podręczniki i przybory szkolne, bagaże i odzież wierzchnią. Dyrektor lub upoważniony pracownik będzie mógł użyć urządzeń wykrywających obecność metalu.
Kontrola z poszanowaniem godności
Kontrolę trzeba będzie przeprowadzać z poszanowaniem godności oraz innych dóbr osobistych osoby kontrolowanej. Nie może ona służyć napiętnowaniu ani stygmatyzowaniu kontrolowanej osoby.
Projekt nie przyznaje prawa do kontroli osobistej, wykluczona jest więc np. kontrola ciała lub innych części ubrania niż odzież wierzchnia.
Jakie przedmioty dyrektor będzie musiał odebrać
Jeśli kontrola ujawni przedmioty, których posiadanie zagraża bezpieczeństwu ucznia lub innych osób albo narusza zasady bezpieczeństwa obowiązujące w szkole, dyrektor (lub upoważniony pracownik) będzie miał obowiązek je odebrać. Dotyczy to:
- materiałów wybuchowych i wyrobów pirotechnicznych,
- materiałów pożarowo niebezpiecznych,
- napojów alkoholowych,
- środków odurzających i substancji psychotropowych,
- broni i innych niebezpiecznych przedmiotów.
U osób poniżej 18. roku życia dyrektor odbierze także wyroby tytoniowe i papierosy elektroniczne.
Kogo powiadomić? Odebrane przedmioty trzeba złożyć w miejscu, które uniemożliwia ich użycie i zapewnia ich nienaruszalność, a następnie przekazać Policji. Dyrektor powiadomi:
- Policję – zawsze,
- rodziców i sąd rodzinny – gdy przedmiot ujawniono u niepełnoletniego ucznia.
Osoba, której odebrano niebezpieczne lub niedozwolone przedmioty, albo która nie wyraziła zgody na kontrolę, będzie oczekiwała na przybycie Policji w miejscu wskazanym przez dyrektora szkoły lub placówki.
Co zrobić, gdy ktoś odmówi kontroli
Jeżeli uczeń albo osoba niebędąca uczniem ani pracownikiem, która wchodzi na teren szkoły lub na nim przebywa, nie zgodzi się na kontrolę, dyrektor będzie miał obowiązek powiadomić Policję.
Kontrola krok po kroku. Zadania dyrektora!
-
Kontrola – przeprowadza ją dyrektor lub upoważniony pracownik, z poszanowaniem godności kontrolowanej osoby; można użyć wykrywacza metalu.
-
Odmowa kontroli – powiadom Policję.
-
Ujawniono niebezpieczny przedmiot (u osoby poniżej 18 lat także papierosy i e-papierosy) – odbierz go i zabezpiecz w miejscu uniemożliwiającym użycie.
-
Powiadom Policję, a przy niepełnoletnim uczniu także rodziców i sąd rodzinny.
-
Przekaż odebrane przedmioty Policji.
Źródło:
- Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (projekt z 10 listopada 2026 r.)
Opracowanie: Monika Fidler