Projekt nowelizacji Prawa oświatowego ma wzmocnić bezpieczeństwo w szkołach, przedszkolach i placówkach: dyrektor lub upoważniony pracownik zyska prawo do kontroli bagaży/plecaków i odzieży wierzchniej uczniów oraz osób z zewnątrz. Każda szkoła będzie również musiała określić w statucie zasady wstępu na swój teren. Projekt zaostrza też wymagania wobec szkół i placówek niepublicznych – od danych w zgłoszeniu, do ewidencji, po szybszy dostęp dla nadzoru pedagogicznego. Porządkujemy, co się zmieni i co to oznacza w praktyce dla dyrektora.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

kogo i co będzie mógł skontrolować dyrektor szkoły lub placówki,
co zrobić z niebezpiecznymi przedmiotami ujawnionymi podczas kontroli i kogo powiadomić,
co, jeśli uczeń lub osoba z zewnątrz odmówi poddania się kontroli,
jakie nowe zapisy trzeba będzie wprowadzić do statutu szkoły i przedszkola,
jakie dodatkowe dane trzeba będzie podać w zgłoszeniu szkoły niepublicznej do ewidencji,
kiedy organ odmówi wpisu do ewidencji lub wykreśli z niej szkołę,
w jakim terminie szkoła niepubliczna będzie musiała umożliwić czynności nadzoru pedagogicznego.

Projekt zmian w Prawie oświatowym – kontrola plecaków, statut, ewidencja. Co zmieni się dla dyrektora?

Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw dotyczy różnych grup placówek. Poniższa tabela przedstawia, kogo obejmą zmiany.

Zmiana	Szkoły i placówki publiczne prowadzone przez JST	Publiczne prowadzone przez osoby fizyczne lub prawne (nie JST)	Niepubliczne
Kontrola bagaży i odzieży wierzchniej	✔	✔	✔
Zasady wstępu i przebywania określone w statucie szkoły, placówki i przedszkola	✔	✔	–
Nowe dane i dokumenty w zgłoszeniu do ewidencji / wniosku	–	✔ (analogiczne zmiany)	✔
Osoba upoważniona do reprezentowania pod nieobecność dyrektora	–	✔ (analogiczne zmiany)	✔
Nowe przesłanki odmowy wpisu i wykreślenia z ewidencji	–	✔ (analogiczne zmiany)	✔
Polecenia nadzoru pedagogicznego – szerszy krąg adresatów, 3 dni robocze	–	✔ (analogiczne zmiany)	✔
System teleinformatyczny dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych	MOW	MOW	MOW

DYREKTOR BĘDZIE MÓGŁ KONTROLOWAĆ BAGAŻE/PLECAKI I ODZIEŻ WIERZCHNIĄ

Dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki – publicznej i niepublicznej – oraz osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, a także upoważnieni przez nich pracownicy, zyskają prawo do kontroli bagaży i odzieży wierzchniej:

uczniów,
osób, które wchodzą na teren szkoły lub placówki albo na nim przebywają, a nie są jej uczniami ani pracownikami.

Kontrola będzie mogła objąć także miejsca, w których uczniowie zostawiają podręczniki i przybory szkolne, bagaże i odzież wierzchnią. Będzie można ją przeprowadzić z użyciem urządzeń wykrywających metal.

Kontrolę trzeba będzie przeprowadzać z poszanowaniem godności i innych dóbr osobistych kontrolowanej osoby – nie może ona służyć napiętnowaniu ani stygmatyzowaniu.

Jeżeli uczeń lub osoba z zewnątrz nie zgodzi się na kontrolę, dyrektor będzie miał obowiązek powiadomić Policję.

Gdy kontrola ujawni niebezpieczne przedmioty

Dotyczy to materiałów wybuchowych, wyrobów pirotechnicznych, materiałów pożarowo niebezpiecznych, alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych, broni i innych niebezpiecznych przedmiotów, których posiadanie zagraża bezpieczeństwu lub narusza zasady bezpieczeństwa obowiązujące w szkole. U osób poniżej 18 lat dyrektor odbierze też wyroby tytoniowe i papierosy elektroniczne.

Co to oznacza dla dyrektora:

Kontrolę przeprowadzasz osobiście albo upoważniasz do niej pracownika.
Ujawnione niebezpieczne przedmioty masz obowiązek odebrać i przechowywać w miejscu, które uniemożliwia ich użycie i zapewnia ich nienaruszalność.
Odebrane przedmioty przekazujesz Policji.
Powiadamiasz Policję, a gdy chodzi o niepełnoletniego ucznia – także rodziców i sąd rodzinny.
Przy odmowie poddania się kontroli – powiadamiasz Policję.
Kontrola musi szanować godność kontrolowanej osoby – warto ustalić w szkole, kto, gdzie i w jaki sposób ją przeprowadza.

Więcej na ten temat piszemy w artykule Będzie kontrola plecaków w szkole – kto i jak ją przeprowadzi

ZASADY WSTĘPU I PRZEBYWANIA OBOWIĄZKOWO W STATUCIE

Dyrektorzy zgłaszali potrzebę uregulowania w przepisach powszechnie obowiązujących zasad wstępu i przebywania na terenie szkoły. Obecnie przepisy nie nakładają obowiązku określenia ich w statucie. Projekt to zmienia:

statut publicznej szkoły lub placówki będzie obowiązkowo określał zasady wstępu i przebywania na jej terenie uczniów oraz osób niebędących jej uczniami lub pracownikami,
statut publicznego przedszkola – oprócz dotychczasowych zasad przyprowadzania i odbierania dzieci – będzie określał zasady wstępu i przebywania w przedszkolu osób niebędących jego pracownikami.

Konkretne rozwiązania nie zostaną narzucone. Ze względu na zróżnicowanie szkół, możliwości finansowe organów prowadzących i potrzeby lokalnej społeczności każda szkoła ustali je sama – ale musi je uregulować w statucie.

Więcej na ten temat piszemy w artykule Kto może wejść do szkoły i przedszkola? Statut będzie musiał to określać

SZKOŁY NIEPUBLICZNE – WIĘCEJ DANYCH W ZGŁOSZENIU DO EWIDENCJI

Ta część zmian ma związek z ustawą o ochronie małoletnich i Rejestrem Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Dodatkowe dane mają pozwolić organowi ewidencyjnemu sprawdzić, czy osoby prowadzące szkołę i w niej pracujące mogą działać w edukacji.

Zgłoszenie do ewidencji będzie wymagało znacznie szerszych danych osobowych oraz dokumentów o niekaralności – także przy późniejszej zmianie danych. Trzeba będzie wskazać osobę zastępującą dyrektora na potrzeby kontroli i pilnować aktualizacji w terminie 14 dni (art. 168 ust. 13). Niedopełnienie tego obowiązku będzie przesłanką wykreślenia szkoły z ewidencji.

Kogo dotyczy	Co trzeba będzie podać lub dołączyć
Osoba fizyczna zamierzająca prowadzić szkołę lub placówkę	Nazwisko rodowe, imię ojca, imię matki, datę urodzenia, PESEL oraz informacje i oświadczenia o niekaralności (art. 21 ust. 3–7 ustawy o ochronie małoletnich)
Osoba prawna zamierzająca prowadzić szkołę lub placówkę	Oprócz siedziby – także adres siedziby (m.in. do skutecznego doręczania pism)
Dyrektor i pracownicy pedagogiczni przewidziani do zatrudnienia	Oprócz kwalifikacji – nazwisko rodowe, imię ojca, imię matki, datę urodzenia, PESEL oraz informacje i oświadczenia o niekaralności
Osoba upoważniona do reprezentowania szkoły pod nieobecność dyrektora	Wskazanie tej osoby – m.in. do udziału w czynnościach kontrolnych oraz zapewnienia dostępu do pomieszczeń i dokumentacji

Nowe przesłanki odmowy wpisu

Organ ewidencyjny odmówi wpisu, gdy:

dane dyrektora lub pracowników pedagogicznych przewidzianych do zatrudnienia są w Rejestrze, a mimo wezwania zgłoszenie nie zostało poprawione,
dane osoby fizycznej zamierzającej prowadzić szkołę lub placówkę są w Rejestrze – w tym przypadku bez wzywania do poprawienia zgłoszenia, bo taka osoba z mocy prawa nie może prowadzić działalności związanej z edukacją.

Więcej na ten temat piszemy w artykule Weryfikacja w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym przed wpisem do ewidencji szkół niepublicznych – projekt zmian

SZYBSZY NADZÓR PEDAGOGICZNY I NOWE PRZESŁANKI WYKREŚLENIA Z EWIDENCJI

Obecnie organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić niezwłoczne umożliwienie czynności nadzoru tylko osobie prowadzącej niepubliczną szkołę lub placówkę. Przy utrudnionym kontakcie z tą osobą pojawiały się wątpliwości, czy czynności można prowadzić.

Po zmianie (art. 180 ust. 3) polecenie będzie można wydać także:

dyrektorowi szkoły lub placówki,
osobie upoważnionej, wskazanej w zgłoszeniu do ewidencji.

Polecenie może dotyczyć w szczególności zapewnienia obecności dyrektora albo innej upoważnionej osoby oraz dostępu do pomieszczeń i dokumentacji. Termin rozpoczęcia czynności nadzoru skróci się z 7 dni do 3 dni roboczych od dnia otrzymania polecenia.

Kiedy szkoła zostanie wykreślona z ewidencji

Wykreślenie z ewidencji jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki i zawsze następuje w drodze decyzji (podlega kontroli sądowej). Obecny zamknięty katalog sześciu przesłanek zostanie zmieniony i rozszerzony. Szkoła zostanie wykreślona m.in., gdy:

nie wykona polecenia organu nadzoru z art. 180 ust. 3 – niezależnie od tego, czy otrzymała je osoba prowadząca, dyrektor czy osoba upoważniona,
nie zrealizuje zaleceń pokontrolnych wydanych na podstawie ustawy o ochronie małoletnich (art. 22x ust. 5),
osoba prowadząca nie zaktualizuje danych w zgłoszeniu do ewidencji (art. 168 ust. 13), mimo wyznaczenia przez organ dodatkowego terminu.

Zalecenia pokontrolne wydawane na podstawie ustawy o ochronie małoletnich będą miały obowiązkowo wskazany termin realizacji, a o ich niezrealizowaniu organ ewidencyjny zostanie zawiadomiony.

POZOSTAŁE ZMIANY

W Prawie oświatowym pojawi się nowy art. 44f – system teleinformatyczny wspierający funkcjonowanie młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW) i nadzór nad nimi. Znajdą się w nim m.in. informacje o ofercie edukacyjnej i wychowawczej ośrodków, wolnych miejscach, wydarzeniach nadzwyczajnych, liczbie miejsc, płci wychowanków, typach szkół, językach obcych i zawodach, a także dane nieletnich skierowanych do ośrodka. Obsługę systemu minister może powierzyć Ośrodkowi Rozwoju Edukacji.

Zmiana dotyczy dyrektorów MOW – dane o ośrodku i wychowankach będą przetwarzane w ogólnokrajowym systemie, co ma przyspieszyć kierowanie nieletnich do ośrodków.

Przeczytaj również: Zmiany w prawie oświatowym 2027 – wzmocniona ochrona funkcjonariusza publicznego dla nauczyciela

Źródło: