Koordynacja polityki umiejętności – zmiany istotne dla szkolnictwa branżowego

W projekcie zdefiniowano politykę umiejętności jako „politykę umiejętności jako zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych w celu zapewnienia rozwoju umiejętności obywateli – dzieci, młodzieży i osób dorosłych, poprzez uczenie się w różnych formach i miejscach oraz na wszystkich etapach życia”. Definicja ta ma na celu odpowiednie umiejscowienie rozwoju umiejętności w kontekście polityk publicznych i realizujących je podmiotów.

Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 kładzie szczególny nacisk na elastyczne dostosowywanie oferty edukacyjnej do zmieniających się warunków gospodarczych i społecznych, w tym transformacji cyfrowej i zielonej.

Jak czytamy w uzasadnieniu projektu: „Zgodnie z ZSU, umiejętności mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju osobistego, społecznego i gospodarczego, dlatego też skuteczne rozwijanie i wykorzystywanie umiejętności podstawowych, przekrojowych i zawodowych powinno przyczyniać się do dobrobytu gospodarczego i spójności społecznej Rzeczypospolitej Polskiej.”

Celem ustawodawcy jest przede wszystkim uregulowanie statusu prawnego Wojewódzkich Zespołów Koordynacji do spraw polityki umiejętności. Zespoły te mają odgrywać kluczową rolę w realizacji „Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030”, wyznaczającej kierunki interwencji państwa w zakresie rozwoju i wykorzystania umiejętności na rzecz budowania wysokiej jakości życia.

Zgodnie z projektem ustawy, Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK) zostają wprowadzone do porządku prawnego jako organy opiniodawczo-doradcze zarządów województw. Ich zadaniem będzie wspieranie realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców oraz promowaniem idei uczenia się przez całe życie.

Szczegółowe kompetencje WZK będą przedstawiały się następująco:

• doradzanie zarządowi województwa w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców województwa i promowania idei uczenia się przez całe życie;
• przedstawianie zarządowi województwa rekomendacji dotyczących strategii rozwoju województwa, wdrażania i realizacji polityki rozwoju województwa w zakresie polityki umiejętności, a także rekomendacji dotyczące wdrażania polityk publicznych, obejmujących obszar uczenia się przez całe życie;
• monitorowanie realizacji polityki umiejętności w województwie;
• monitorowanie i ewaluacja sposobu realizacji rekomendacji WZK;
• wydawanie opinii o zasadności kształcenia w danym zawodzie zgodnie z potrzebami rynku pracy;
• delegowanie przedstawicieli do rad branżowych centrów umiejętności;
• współpraca w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców z organami administracji publicznej, organizacjami pozarządowymi i podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a także innymi podmiotami działającymi w obszarze kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie;
• współpraca z WZK działającymi na terenie innych województw.

Projekt ustawy określa nowe zadania województw. Będą one planować, koordynować, monitorować i ewaluować działania na rzecz rozwoju umiejętności mieszkańców województwa i promowania idei uczenia się przez całe życie, w tym kształcenia i szkolenia zawodowego. Oprócz tego na województwa nałożono obowiązek uwzględnienia, wśród celów strategii rozwoju województwa, rozwoju umiejętności mieszkańców i promowania idei uczenia się przez całe życie.

Zgodnie z art. 20 projektu ustawy, do dnia 31 grudnia 2028 r. sejmiki województw będą zobowiązane do dostosowania swoich strategii rozwoju województw do nowych rozwiązań. Strategia ma wprost uwzględniać cele związane z rozwojem umiejętności mieszkańców oraz promowaniem idei uczenia się przez całe życie.