UWAGA! Nowe podstawy programowe i ramowe plany nauczania – rozporządzenia opublikowane

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego

Nowa podstawa programowa dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego będzie obejmować:

1)  cele wychowania przedszkolnego, w tym kompetencje (fundamentalne, przekrojowe) oraz sprawczość, które powinny być kształcone u dzieci w ramach wychowania przedszkolnego, a następnie rozwijane na dalszych etapach edukacyjnych;

2)  zadania przedszkola (i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego);

3)  osiągnięcia dziecka na koniec wychowania przedszkolnego, w tym doświadczenia edukacyjne, które dzieci powinny zdobywać w ramach wychowania przedszkolnego;

4)  warunki i sposób realizacji.

Nowością są doświadczenia edukacyjne, które wspierają rozwój osobisty, psychiczny, społeczny i fizyczny oraz budują poczucie sprawczości u dzieci.

Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej

Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla klasy I–III szkoły podstawowej (tj. w zakresie edukacji wczesnoszkolnej) ma charakter zintegrowany, skoncentrowany wokół kompetencji:

• fundamentalnych (językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych),
• przekrojowych (rozwiązywanie problemów, współpraca i dbanie o innych, myślenie krytyczne oraz kreatywne, dbanie o siebie i kierowanie sobą) oraz
• sprawczości.

Podstawa dla klas IV–VIII szkoły podstawowej obejmuje przedmioty, tj.: język polski, język obcy nowożytny, drugi język obcy nowożytny, język łaciński, muzykę, plastykę, historię, edukację obywatelską, przyrodę, geografię, biologię, chemię, fizykę, matematykę, informatykę, zajęcia praktyczno-techniczne, wychowanie fizyczne, edukację dla bezpieczeństwa, edukację zdrowotną, etykę, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – język kaszubski.

6 modułów tematycznych

Rozporządzenie wprowadza 6 interdyscyplinarnych modułów tematycznych, obejmujących wiele przedmiotów:

1. Bezpieczeństwo i obrona – edukacja wczesnoszkolna, zajęcia praktyczno-techniczne i wychowanie fizyczne
2. Moduł medialny – język polski, informatyka, zajęcia praktyczno-techniczne, geografia i edukacja obywatelska
3. Moduł filozoficzny – język polski i  historia
4. Moduł ekonomiczno-finansowy –edukacja wczesnoszkolna, zajęcia praktyczno-techniczne, matematyka, geografia i edukacja obywatelska
5. Moduł klimatyczny – przyroda, geografia, biologia, chemia, fizyka, edukacja zdrowotna, zajęcia praktyczno-techniczne
6. Moduł kultura – edukacja wczesnoszkolna, język polski, historia, muzyka, plastyka

Nowością są doświadczenia edukacyjne, które wspierają rozwój osobisty, psychiczny, społeczny i fizyczny oraz budują poczucie sprawczości u uczniów. Doświadczenia edukacyjne mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracy.

Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej

zaproponowano odmienną od dotychczasowej hierarchię celów kształcenia oraz uzupełniono treści nauczania – wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności – o szczególnie istotne treści z perspektywy funkcjonowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, tj. z zakresu edukacji zdrowotnej oraz edukacji społecznej. Dodatkowo:

• rozszerzono treści w obszarze matematycznym i językowym,
• wyeksponowano treści związane z kształtowaniem postaw etycznych i społecznych,
• rozszerzono treści związane z rozwijaniem kompetencji cyfrowych uczniów.

Podstawa programowa dla tych uczniów została przygotowana z uwzględnieniem funkcjonalnego podejścia do edukacji, opartego na założeniach modelu biopsychospołecznego oraz wytycznych Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Kluczowym elementem tego podejścia jest odniesienie się do dziewięciu obszarów funkcjonowania określonych w Szkolnej Ocenie Funkcjonalnej. Stanowią one podstawę do planowania działań dydaktycznych i wychowawczych.

Co się zmienia w  zakresie ramowych planów nauczania od września 2026:

• zwiększenia tygodniowego wymiaru godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych w ramach I etapu edukacyjnego (edukacji wczesnoszkolnej) z 20 do 21 godzin w celu zapewnienia realizacji nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie edukacji wczesnoszkolnej;
• realizacji nowego interdyscyplinarnego przedmiotu przyroda w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 3 godziny tygodniowo w każdej klasie;
• wprowadzenia nowego przedmiotu – edukacja obywatelska, który będzie realizowany w klasach VI i VII szkoły podstawowej w wymiarze po 1 godzinie tygodniowo i zastąpi obecnie nauczany w klasie VIII WOS;
• wprowadzenia nowego przedmiotu – zajęcia praktyczno-techniczne, które będą realizowane w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 2 godziny tygodniowo w każdej klasie i zastąpią obecnie nauczany przedmiot technika;
• wskazania, że w klasach IV–VI szkoły podstawowej zajęcia praktyczno-techniczne są zestawiane w tygodniowym rozkładzie zajęć w dwugodzinnych blokach, a zajęcia przyrody – w co najmniej dwugodzinnych blokach – w celu umożliwienia uczniom realizacji zadań i projektów, które wymagają większej ilości czasu;
• zwiększenia w klasach IV–VIII wymiaru godzin do dyspozycji dyrektora szkoły z 4 do 6 godzin oraz określenia możliwości przeznaczenia tych godzin również na zajęcia rozwijające kompetencje fundamentalne uczniów (językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe);
• wskazania przeznaczenia części godzin z wychowawcą w klasach IV–VIII szkoły podstawowej, tj. obowiązku przeznaczenia co najmniej 1 godziny ww. zajęć w miesiącu na rozwijanie u uczniów umiejętności dotyczących bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i w czasie wojny;
• zrezygnowania – w przypadku szkół podstawowych – ze wskazywania obecnej tematyki zajęć z wychowawcą w związku z tym, że w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej uwzględniono tematykę, która powinna być obowiązkowo omawiana przez wychowawcę z uczniami na tych zajęciach;
• określenia obowiązku realizacji tygodnia projektowego w klasach IV–VIII szkoły podstawowej, z wyłączeniem szkoły podstawowej dla dorosłych, w każdym roku szkolnym.

Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym wyodrębnia sześć zajęć edukacyjnych (porozumiewanie się, edukacja środowiskowa, edukacja społeczna, edukacja osobista i zdrowotna, edukacja artystyczna oraz wychowanie fizyczne), zamiast obecnych czterech.

Wersja audio wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji