EDUKACJA ZDROWOTNA 2026/2027 – nowe przepisy, zmiany w podstawie programowej i organizacji zajęć

W szkołach ponadpodstawowych edukacja zdrowotna będzie realizowana przez 1 godzinę tygodniowo w dwóch klasach wskazanych przez dyrektora szkoły. Możliwe będzie prowadzenie zajęć w klasach: I i II, II i III, lub I i III.

Sposób organizacji tych zajęć będzie zależał od klasy, do której uczeń będzie uczęszczał w roku szkolnym 2026/2027:

1)  uczniowie rozpoczynający naukę w klasie I LO, technikum lub branżowej szkoły I stopnia – dyrektor szkoły zdecyduje, w których klasach będzie realizowana edukacja zdrowotna, zgodnie z ramowym planem nauczania;

2)  uczniowie klasy II LO, technikum oraz branżowej szkoły I stopnia – będą realizować edukację zdrowotną przez dwa lata, tj.:

• w klasie II w roku szkolnym 2026/2027,
• w klasie III w roku szkolnym 2027/2028.

3)  uczniowie klasy III LO, technikum oraz branżowej szkoły I stopnia (rozpoczynającej kształcenie od 1 września 2026 r.) – będą realizować edukację zdrowotną wyłącznie w klasie III.

W porównaniu z podstawą programową z roku szkolnego 2025/2026, w edukacji zdrowotnej przewidziano kilka zmian i doprecyzowań. Mają one na celu m.in. lepsze dostosowanie treści do współczesnych wyzwań zdrowotnych i społecznych oraz większą przejrzystość wymagań.

Zmiany obejmują:

1)  Uzupełnienie celów kształcenia o zagadnienia związane z rozumieniem wiedzy opartej na dowodach naukowych oraz podejmowaniem świadomych i odpowiedzialnych decyzji – również w środowisku cyfrowym.

2)  Wzmocnienie treści dotyczących higieny jamy ustnej (w działach „Zdrowie fizyczne” i „Odżywianie” w klasach IV–VI oraz w dziale „Zdrowie fizyczne” w klasach VII–VIII).

3)  Uzupełnienie treści dotyczących zdrowego nawadniania organizmu (w dziale „Odżywianie” w klasach IV–VI).

4)  Rozszerzenie zagadnień dotyczących wsparcia osób z chorobami przewlekłymi, w tym po udarze mózgu oraz z rozpoznaną padaczką. Uczniowie będą także zdobywać podstawowe umiejętności udzielania pomocy podczas napadu padaczkowego (zmiany w działach „Zdrowie psychiczne” i „Zdrowie fizyczne”).

5)  Rozszerzenie treści dotyczących zdrowia społecznego o zagadnienia związane z wartością rodziny – w tym rodziny wielodzietnej – oraz znaczeniem odpowiedzialności w budowaniu relacji.

6)  Uzupełnienie działu „Zdrowie społeczne” o tematykę rozpoznawania przemocy, dbania o własne granice oraz reagowania na ich przekraczanie.

7)  Doprecyzowanie treści dotyczących dojrzewania, przy jednoczesnym odejściu od zbyt szczegółowego opisywania wybranych zagadnień medycznych. Rozszerzono także tematykę cyklu miesiączkowego o kwestie związane z jego zaburzeniami.

8)  Usunięcie działu „Zdrowie seksualne” z dotychczasowej struktury podstawy programowej dla klas IV–VIII. Treści te zostały uwzględnione w nowym przedmiocie edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne.

9)  Poszerzenie zagadnień dotyczących bezpieczeństwa cyfrowego o nowe zagrożenia, takie jak phishing czy kradzież tożsamości.

10)  Zmniejszenie liczby obowiązkowych doświadczeń edukacyjnych realizowanych w każdym roku szkolnym – z 2 do 1.

Zmieniona podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna obejmuje 9 z 10 dotychczasowych działów. Włączenie zagadnień dotyczących poszanowania godności, autonomii i granic osobistych realizuje prawo uczniów do rzetelnej informacji i edukacji, która uczy świadomych i odpowiedzialnych decyzji związanych z życiem i zdrowiem. Rozszerzenie zakresu edukacji zdrowotnej o te treści pełni również funkcję profilaktyczną – służy ochronie dzieci i młodzieży przed zachowaniami zagrażającymi ich bezpieczeństwu oraz dobrostanowi.

Doświadczenia mają mieć praktyczny charakter i rozwijać umiejętności związane z dbaniem o zdrowie. Wśród proponowanych działań znalazły się m.in.:

• przygotowanie zdrowego posiłku,
• prowadzenie dziennika nawyków zdrowotnych,
• organizacja kampanii informacyjnej, debaty, zajęć dla młodszych uczniów czy
• analiza czasu spędzanego w Internecie.

W realizacji treści programowych zajęć edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne powinny zaistnieć działania związane z:

• wspieraniem wychowawczej roli rodziny;
• promowaniem integralnego ujęcia ludzkiej seksualności oraz dbałości o własny stan zdrowia seksualnego na wszystkich etapach życia;
• kształtowaniem postaw prorodzinnych, prozdrowotnych i prospołecznych.

Zajęcia edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne będą prowadzone od roku szkolnego 2026/2027 w:

1)  klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze 1 godziny w roku szkolnym w każdej z tych klas;

2)  klasach VII i VIII szkoły podstawowej w wymiarze 2 godzin w roku szkolnym w każdej z tych klas,

3)  branżowej szkole I stopnia, liceum ogólnokształcącym i technikum w klasach I i II albo w klasach II i III albo w klasach I i III, w wymiarze 3 godzin w roku szkolnym w każdej z klas, w których są realizowane te zajęcia.

Uczeń

• niepełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice lub opiekunowie prawni zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w tych zajęciach.
• pełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli zgłosi dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację ze swojego udziału w zajęciach.

W przypadku uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym — w tym również uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, gdy jedną z nich jest niepełnosprawność intelektualna w tym stopniu — utrzymano dotychczasowe rozwiązania organizacyjne. Oznacza to, że treści dotyczące:

• życia seksualnego człowieka,
• świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa,
• wartości rodziny,
• życia prenatalnego,
• metod i środków świadomej prokreacji

będą nadal realizowane w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych przewidzianych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla tej grupy uczniów.

W celu zapewnienia rodzicom i uczniom pełnej informacji dotyczącej realizacji zajęć edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne, szkoła będzie zobowiązana do organizacji spotkań informacyjnych.

Spotkanie będzie prowadzone przez nauczyciela realizującego zajęcia wspólnie z wychowawcą klasy. Takie spotkanie powinno odbyć się co najmniej raz w każdym roku szkolnym, nie później niż miesiąc przed rozpoczęciem realizacji zajęć. Za organizację spotkań odpowiedzialny jest dyrektor szkoły.