Odprawa a ponowne zatrudnienie nauczyciela. RIO: liczy się rzeczywiste ustanie zatrudnienia

Regionalna Izba Obrachunkowa w Lublinie odniosła się do zasadności wypłaty odprawy nauczycielowi w przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę.

W ocenie RIO zapewnienie nauczycielowi możliwości kontynuowania pracy ma znaczenie przy ocenie, czy zostały spełnione przesłanki do wypłaty odprawy. W analizowanym przypadku nauczyciel miał możliwość podjęcia zatrudnienia od 1 września 2026 r. w tej samej szkole, której prowadzenie przejmuje stowarzyszenie.

RIO zwróciła uwagę na charakter odprawy określonej w art. 20 ust. 2 Karty Nauczyciela.

Zdaniem Izby istotne jest więc nie tylko formalne rozwiązanie stosunku pracy, lecz także to, czy nauczyciel rzeczywiście traci możliwość dalszego wykonywania pracy. Jeżeli już w momencie rozwiązania stosunku pracy wiadomo, że nauczyciel będzie mógł kontynuować zatrudnienie w tej samej szkole, choć u innego pracodawcy, pojawiają się wątpliwości dotyczące realizacji kompensacyjnego celu odprawy.

Zgodnie z art. 20 Karty Nauczyciela rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić m.in. w razie całkowitej likwidacji szkoły, a także w przypadku częściowej likwidacji lub określonych zmian organizacyjnych, które uniemożliwiają dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć.

Nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn wskazanych w art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, przysługuje odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. W przypadku nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę zastosowanie mają świadczenia przewidziane w przepisach dotyczących szczególnych zasad rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

W swoich wyjaśnieniach RIO odniosła się również do przepisów dotyczących przekazania prowadzenia szkoły publicznej innemu podmiotowi. Przekazanie szkoły na podstawie art. 9 ustawy – Prawo oświatowe nie jest równoznaczne z likwidacją placówki. Szkoła nadal funkcjonuje jako szkoła publiczna i realizuje zadania oświatowe, natomiast zmianie ulega podmiot, który ją prowadzi.

Przepisy Prawa oświatowego przewidują przy tym obowiązki związane z sytuacją pracowników przekazywanej szkoły. Pracownicy powinni zostać poinformowani m.in. o terminie i przyczynach przekazania placówki, jego skutkach prawnych, ekonomicznych i socjalnych oraz o nowych warunkach pracy i płacy. Regulacje odnoszą się także do dalszego zatrudnienia nauczycieli w przejmowanej szkole.

RIO zwróciła również uwagę na art. 44 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych. Jednostki sektora finansów publicznych powinny dokonywać wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi danego rodzaju wydatku, a środki publiczne powinny być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny.

Według RIO zasady gospodarowania środkami publicznymi nie mogą stanowić podstawy do niewykonania obowiązku wypłaty świadczenia, jeżeli obowiązek taki wynika z ustawy. Przed dokonaniem wypłaty kierownik jednostki powinien jednak ustalić, czy w konkretnym stanie faktycznym zostały spełnione przesłanki uprawniające nauczyciela do otrzymania odprawy.

W konsekwencji, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy jest wyłącznie skutkiem zmiany organu prowadzącego, a nauczyciel ma zapewnioną możliwość nieprzerwanej pracy w tej samej placówce, RIO wskazuje na możliwość zakwestionowania wydatku na odprawę z punktu widzenia wymogów celowości i oszczędności gospodarowania środkami publicznymi.