Wycieczki szkolne z dotacji oświatowej – czy można je finansować? Stanowisko RIO

Do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie zwrócił się wójt gminy Bartoszyce z pytaniem dotyczącym możliwości sfinansowania wycieczki szkolnej z dotacji oświatowej.

Sprawa dotyczyła publicznej szkoły podstawowej prowadzonej przez osobę fizyczną, która zamierzała wykazać w rozliczeniu dotacji wydatki w wysokości 40 690 zł poniesione na organizację wycieczki dla uczniów klas VI–VIII w Karkonosze oraz do Czech.

W przedstawionym stanie faktycznym wskazano, że szkoła nie ma profilu sportowego, nie realizuje programu „zielonej szkoły” ani podobnych przedsięwzięć. Ponadto jej statut nie wymienia organizowania wycieczek szkolnych wśród zadań realizowanych w ramach działalności placówki.

Wójt wystąpił więc o wyjaśnienie, czy w takich okolicznościach wydatki na wycieczkę mogą zostać sfinansowane ze środków dotacji oświatowej i uwzględnione w jej rozliczeniu.

W odpowiedzi Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które wielokrotnie zajmowały się kwestią finansowania wycieczek szkolnych ze środków publicznych.

Izba przywołała w szczególności wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 2 lipca 2019 r. Z przedstawionego w nim stanowiska wynika, że wydatki ponoszone na organizację wycieczek nie mogą być uznawane za wydatki kwalifikujące się do rozliczenia z dotacji wyłącznie z tego powodu, że pozostają w związku z działalnością edukacyjną szkoły.

Sąd zwrócił uwagę, że chociaż wycieczki mogą pośrednio służyć realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, nie oznacza to, że każdy związany z nimi koszt może być pokrywany z dotacji oświatowej. Konieczne jest bowiem istnienie odpowiedniej podstawy prawnej umożliwiającej sfinansowanie danego wydatku ze środków publicznych.

W przywołanym orzeczeniu sąd odniósł się również do charakteru wydatków ponoszonych na organizację wycieczek szkolnych, w tym odpłatnych atrakcji dla uczniów.

Zwrócono uwagę, że w szkołach publicznych finansowanie takich wyjazdów odbywa się zasadniczo z dobrowolnych wpłat rodziców. Zdaniem sądu brak odpowiedniej podstawy normatywnej wyklucza możliwość pokrywania analizowanych kosztów ze środków publicznych.

Istotnym argumentem była również konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Sąd wskazał, że dopuszczenie finansowania takich wycieczek z dotacji w placówkach niepublicznych mogłoby prowadzić do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania względem placówek publicznych.

RIO w Olsztynie przychyliła się do przedstawionego stanowiska, odwołując się do argumentacji zawartej w orzecznictwie.

W wydanych wyjaśnieniach Regionalna Izba Obrachunkowa przypomniała również o obowiązkach wynikających z ustawy o finansach publicznych.

Zgodnie z tymi zasadami wydatki ze środków publicznych powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z uwzględnieniem uzyskiwania najlepszych efektów z ponoszonych nakładów.

Wydatkowanie środków powinno ponadto zapewniać terminową realizację zadań oraz następować w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Oznacza to, że przy ocenie możliwości sfinansowania określonego przedsięwzięcia z dotacji oświatowej należy uwzględnić nie tylko jego związek z działalnością szkoły, lecz także przepisy określające dopuszczalne przeznaczenie środków publicznych.