Nowe uprawnienia PIP 2026: Wyższe kary dla dyrektorów szkół za łamanie prawa pracy

Data publikacji: 9 kwietnia 2026 r.
Poleć znajomemu
Nowe uprawnienia PIP 2026: Wyższe kary dla dyrektorów szkół za łamanie prawa pracy

Zmiany w funkcjonowaniu Państwowej Inspekcji Pracy stały się faktem. Dotyczą one przede wszystkim kar – mandat od PIP za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym będzie mógł wynosić nawet 5 tys., zaś maksymalna kara grzywny za większość naruszeń – 60 tys. zł. Nowością będzie również możliwość wydawania interpretacji indywidualnych przez Głównego Inspektora Pracy. Zmiany mogą mieć istotne znaczenie także dla dyrektorów szkół i placówek oświatowych. Warto dodać, że Prezydent po podpisaniu ustawy skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli następczej.

5 kluczowych zmian dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zawiera dość szeroko zakrojone zmiany – na tyle, że nie jest przesadą określenie ich mianem reformy PIP. Zestawienie najważniejszych zmian – także z punktu widzenia dyrektora szkoły – prezentujemy w tabeli.

Wyższe kary PIP

Inspektor pracy będzie mógł nałożyć na dyrektora szkoły mandat w wysokości do 5 000 zł (dotychczas 2 000 zł).

Poza tym podwyższone zostaną stawki grzywny nakładanej za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym. Zamiast dotychczasowych ram od 1 000 zł do 30 000 zł obowiązywać będą limity od 2 000 zł do 60 000 zł.

Z kolei w sytuacji, gdy wbrew obowiązkowi pracodawca wypłaci wynagrodzenie wyższe niż wynikające z zawartej umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracownikowi będącemu osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, kara grzywny wyniesie od 3 000 zł do 90 000 zł.

Nowe uprawnienia okręgowego inspektora pracy w zakresie ustalenia istnienia stosunku pracy

W przypadku stwierdzenia, że zawarta umowa cywilnoprawna jest w istocie ukrytym stosunkiem pracy, okręgowy inspektor pracy będzie uprawniony do:

  • stwierdzenia istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej (po uprzednim niewykonaniu wydanego przez OIP polecenia kierowanego do pracodawcy),
  • wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy,
  • wstępowania, za zgodą powoda, do postępowania w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy.

Kompetencje te będą przypisane wyłącznie OIP.

Od ww. decyzji administracyjnej będzie można odwołać się w ciągu 1 miesiąca do sądu rejonowego.

Interpretacje indywidualne GIP

Szkoła będzie mogła zwrócić się do Głównego Inspektora Pracy z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej – w zakresie ustalenia istnienia stosunku pracy. Interpretacja będzie płatna (40 zł) i wiążąca w odniesieniu do wnioskodawcy. Możliwe będzie jej zaskarżenie do sądu okręgowego.

Zdalna kontrola PIP w szkole

Inspektor pracy będzie mógł przeprowadzić kontrolę dokumentów, wysłuchanie strony oraz przesłuchanie podmiotu kontrolowanego w drodze rozmów telefonicznych lub wideokonferencji (zdalnie).

Elektroniczne protokoły kontroli i decyzje PIP

Protokoły kontroli i notatki urzędowe będą mogły być sporządzane także na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej (z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej). Taką postać będą mogły przybierać także niektóre decyzje i wystąpienia PIP np. w sprawie nakazania wypłaty wynagrodzenia.

Nowelizacja ustawy o PIP wchodzi w życie w zasadniczej części po 3 miesiącach od ogłoszenia tj. 8 lipca 2026 r.

Wersja wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 473)

Nagrody i wyróżnienia

Sprawdź inne serwisy

Epedagogika Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa logopedy Educado Zarządzanie przedszkolem kadry i finanse resql