Praca na zwolnieniu lekarskim (L4) - czy pracownikowi wolno wydać polecenie służbowe (nowe zasady)

Praca na zwolnieniu lekarskim (L4) - czy pracownikowi wolno wydać polecenie służbowe (nowe zasady)

Dyrektor szkoły może wydać pracownikowi wiążące polecenie służbowe. Jego niewykonanie grozi różnego rodzaju sankcjami. Czy takie polecenie może być wydane także w czasie nieobecności pracownika w pracy z powodu choroby lub konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem? Czy praca na zwolnieniu lekarskim jest możliwa? Po zmianach z 13 kwietnia 2026 r. L4 wyklucza wykonywanie pracy, ale nie w każdym przypadku.

Z tego artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie są zasady wydawania poleceń służbowych pracownikom szkoły na zwolnieniu lekarskim (L4)?

  • Kiedy pracownik może wykonywać pracę podczas choroby, a kiedy nie?

  • Jakie są konsekwencje wykonywania pracy w czasie L4, w tym utrata prawa do zasiłku chorobowego?

  • Jakie czynności mogą być wykonywane incydentalnie przez pracownika podczas zwolnienia lekarskiego?

  • Jakie zmiany w przepisach weszły w życie 13 kwietnia 2026 roku dotyczące pracy na L4?

Polecenie służbowe wiąże pracownika

Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę (art. 100 § 1 Kodeksu pracy). Czy wiążące są także polecenia wydawane pracownikom w czasie choroby czy sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny?

W czasie zwolnienia lekarskiego nie należy wydawać poleceń służbowych

Zauważmy, że okres tych nieobecności jest czasem usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Pracownik obowiązany jest uprzedzić pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności w pracy, jeżeli przyczyna tej nieobecności jest z góry wiadoma lub możliwa do przewidzenia. W razie zaistnienia przyczyn uniemożliwiających stawienie się do pracy pracownik jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o przyczynie swojej nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania, nie później jednak niż w drugim dniu nieobecności w pracy (§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia MPiPS z dnia 15 maja 1996 r.).

Nauczyciel nie może sprawdzać dziennika elektronicznego w czasie L4

Jeżeli zatem pracownik powiadomił dyrektora, że w związku z czasową niezdolnością do pracy lub koniecznością sprawowania opieki nad chorym dzieckiem nie stawi się do pracy, to w tym czasie nie ma obowiązku wykonywania obowiązków służbowych.

Przykład

Nauczyciel w czasie zwolnienia z tytułu opieki nad dzieckiem nie może otrzymać polecenia logowania się do dziennika elektronicznego.

Wydawanie takich poleceń służbowych w czasie choroby pracownika narusza jego prawa pracownicze.

Praca na zwolnieniu lekarskim skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego

Ewentualne wykonywanie pracy w okresie L4 grozi utratą prawa do zasiłku chorobowego pracownika szkoły. Pracownik jako ubezpieczony traci bowiem prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:

  • wykonuje pracę zarobkową,

  • podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.

Kiedy pracownik na zwolnieniu nie straci uprawnienia do świadczenia chorobowego z ZUS

Od 13 kwietnia 2026 r. przez pracę zarobkową skutkującą utratą prawa do zasiłku jest każda czynność mająca charakter zarobkowy:

  • niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania,

  • z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.

Taką istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy. Oznacza to, że w czasie L4 pracownik szkoły nie może wykonywać jakichkolwiek poleceń pracodawcy, zarówno pisemnych jak i ustnych. Może natomiast podejmować czynności incydentalne niezbędne z uwagi na istotne okoliczności - ale tylko z własnej inicjatywy.

Logowanie do dziennika elektronicznego na L4 - dopuszczalne incydentalnie a nie na polecenie pracodawcy

Logowanie się przez nauczyciela do dziennika elektronicznego w czasie L4 może mieć miejsce ale tylko:

  • incydentalnie,

  • z inicjatywy nauczyciela, a nie na polecenie dyrektora szkoły,

  • tylko w razie wystąpienia istotnych okoliczności czyniących koniecznym wykonanie takiej czynności.

Przykład

Może być to np.:

 

  • jednorazowe sprawdzenie pilnej wiadomości dotyczącej organizacji wycieczki,

  • awaryjne uzupełnienie danych, których brak mógłby wywołać poważne konsekwencje organizacyjne (np. utrudniałby klasyfikację)

  • przekazanie zastępcy lub wychowawcy niezbędnej informacji dotyczącej klasy,

 

ale nie na polecenie dyrektora szkoły.

Wersja audio wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

dr Dariusz Dwojewski, Michał Kowalski

Nagrody i wyróżnienia

Sprawdź inne serwisy

Epedagogika Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa logopedy Educado Zarządzanie przedszkolem kadry i finanse resql