Zdalne nauczanie i inne rozwiązania dla dyrektora w okresie zawieszenia

W nowym rozporządzeniu wyraźnie zaznaczono, że za organizację zdalnego nauczania odpowiada dyrektor. Zatem decyzje w zakresie wprowadzenia metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji zadań szkoły w okresie zawieszenia funkcjonowania jednostek oświaty podejmuje właśnie dyrektor (§ 1 rozporządzenia MEN). Decyzyjna w tym zakresie nie jest więc rada pedagogiczna, co wydaje się oczywiste, mając na względzie potencjalne trudności związane z jej zebraniem. Z kolei zadaniem organu prowadzącego ma być wspomaganie szkoły w organizacji tego kształcenia (§ 6 ust. 2 rozporządzenia MEN).

O wybranych rozwiązania w zakresie kształcenia na odległość dyrektor powinien zawiadomić:

• uczniów,
• rodziców,
• nauczycieli (§ 1 pkt 1 rozporządzenia MEN).

2.     Koordynacja współpracy w ramach zdalnego nauczania

Dyrektor musi także na bieżąco koordynować współpracę nauczycieli z uczniami lub rodzicami, uwzględniając potrzeby edukacyjne i możliwości psychofizyczne dzieci i uczniów, w tym:

• dzieci i uczniów objętych kształceniem specjalnym (należy tu zwrócić uwagę w szczególności na realizację IPET),
• dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju,
• uczęszczających na zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze (§ 1 pkt 2 rozporządzenia MEN).

Rozporządzenie MEN nie precyzuje, na czym ta koordynacja ma polegać. Decyzję w tym zakresie pozostawia się więc do uznania dyrektora.

3.     Ustalenie zasad weryfikacji postępów ucznia

Kolejny zadaniem dyrektora jest ustalenie zakresu treści nauczania do zrealizowania w poszczególnych oddziałach klas (semestrów) i na zajęciach realizowanych w formach pozaszkolnych. Podejmując decyzję w tym zakresie, należy działać w uzgodnieniu z nauczycielami i uwzględniać następujące kryteria:

• równomierne obciążenie uczniów w poszczególnych dniach tygodnia,
• zróżnicowanie zajęć w każdym dniu,
• możliwości psychofizyczne uczniów podejmowania intensywnego wysiłku umysłowego w ciągu dnia,
• łączenie przemienne kształcenia z użyciem monitorów ekranowych i bez ich użycia,
• ograniczenia wynikające ze specyfiki zajęć (§ 1 pkt 3 rozporządzenia MEN).

4.     Ustalenie zasad oceniania i kontaktu z uczniami

Dyrektor ustala też sposób:

• monitorowania postępów uczniów,
• sposób weryfikacji wiedzy i umiejętności uczniów (a więc kwestie dotyczące oceniania bieżącego),
• informowania uczniów lub rodziców o postępach ucznia w nauce, a także uzyskanych przez niego ocenach (§ 1 pkt 4 rozporządzenia MEN),
• zapewnia każdemu uczniowi lub rodzicom możliwość konsultacji z nauczycielem prowadzącym zajęcia oraz przekazuje im informację o formie i terminach tych konsultacji (§ 1 pkt 9 rozporządzenia MEN),;

Wynika z tego, że nauczyciele mogą, a nawet powinni dokonywać oceniania bieżącego prac  uczniów zleconych w okresie zawieszenia. Rozwiązania w tym zakresie powinny być ustalone we współpracy z nauczycielami ale bez angażowania rady pedagogicznej.

5.     Egzaminy i sprawdziany

Kolejnym zadaniem dyrektora jest ustalenie warunków i sposobu:

• przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego, egzaminu semestralnego,
• przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności,
• wystawienia rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w przypadku wniesienia zastrzeżenia do trybu ustalenia tej oceny,
• warunków i sposobu zaliczania zajęć pozaszkolnych (§ 1 pkt 5 rozporządzenia MEN),
• warunków, sposobu i terminów przeprowadzenia egzaminów dyplomowych w szkołach artystycznych (§ 1 pkt 6 rozporządzenia MEN).

Jest to równoznaczne z zawieszeniem dotychczasowych regulacji dotyczących egzaminów i sprawdzianów (§ 13 pkt 4-6 rozporządzenia MEN). Dyrektor może przyjąć inne rozwiązania niż dotychczasowe.

6.     Dokumentowanie zadań szkoły

Także w zakresie dokumentowania realizacji zadań szkoły i placówki oświatowej obowiązki spoczywają na dyrektorze, który powinien ustalić sposób tego dokumentowania (§ 1 pkt 7 rozporządzenia MEN). W przepisach nie sformułowano w tym zakresie żadnych wytycznych. Można przyjąć, że rozwiązanie to pozwala dokumentowanie realizacji zdalnego nauczania w formie elektronicznej.

7.     Wybór materiałów nauczania

Do decyzji dyrektora należy wybór źródeł i materiałów niezbędnych do realizacji zdalnego nauczania, w tym w postaci elektronicznej, z których mogą korzystać uczniowie (§ 1 pkt 8 rozporządzenia MEN).

W rozporządzeniu wskazano, że zdalne nauczanie może być realizowane z użyciem:

• materiałów i funkcjonalności Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej udostępnionej przez MEN (www.epodreczniki.pl),
• materiałów dostępnych na stronach internetowych urzędu obsługującego MEN, stronach internetowych jednostek podległych temu ministrowi lub przez niego nadzorowanych, w tym na stronach internetowych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i okręgowych komisji egzaminacyjnych,
• materiałów prezentowanych w programach publicznej telewizji i radiofonii (§ 2 pkt 1 rozporządzenia MEN).

Nie jest to katalog zamknięty. Dyrektor może też przyjąć inne rozwiązania.

W tym celu dyrektor może ustalić z nauczycielami, czy konieczna jest modyfikacja zestawu programów wychowania przedszkolnego i szkolnego zestawu programów nauczania (§ 1 pkt 10 rozporządzenia MEN).

Nie tylko lekcje online na żywo

Jak już wskazano, zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość mogą opierać się za pomocą Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej (epodreczniki.pl) lub innych materiałach udostępnionych przez MEN.

Nie jest to jednak jedyne rozwiązanie. Możliwe jest również nakładanie na uczniów obowiązku zapoznania się z przesłanym materiałem, co uczeń powinien potwierdzić w ustalony sposób, a jego aktywność powinna stanowić do wystawienia oceny bieżącej (§ 2 pkt 2 rozporządzenia MEN).

Natomiast gdy wystąpią trudności w organizacji zdalnego nauczania, wówczas dyrektor może określić inny sposób ich realizowania (niestety rozporządzenie nie określa jaki). Kluczowe jest tu więc stawianie na elastyczność.

Dodatkowo w przypadku dzieci objętych:

• wychowaniem przedszkolnym,
• edukacją wczesnoszkolną,
• wczesnym wspomaganiem rozwoju,
• zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi,
• z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym lub z niepełnosprawnościami sprzężonymi

należy informować rodziców o dostępnych materiałach i możliwych formach ich realizacji przez dziecko w domu(§ 2 pkt 4 rozporządzenia MEN).

Nadzór pedagogiczny nad zdalnym nauczaniem mają prowadzić właściwi kuratorzy oświaty. Największy nacisk na być położony na:

• sposób organizacji tego kształcenia,
• stopień obciążenia uczniów realizacją zleconych im zadań (§ 6 ust. 1 rozporządzenia MEN).

Duże wątpliwości naszych Czytelników budziła kwestia wypłaty dotacji dla szkół i placówek niepublicznych za okres zawieszenia zajęć. Wątpliwości te zostały wyjaśnione. Przyjęto rozwiązanie dla okresów od 1 marca 2020 r. do miesiąca, w którym zakończono zawieszenie:

1. W przypadku szkół niepublicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny, dotacja zostanie wypłacona na wszystkich uczniów, niezależnie od tego czy spełniają oni wymóg co najmniej 50% frekwencji.
2. To samo dotyczy niepublicznych szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne.
3. W niepublicznych domach wczasów dziecięcych dotacja nie będzie uzależniona od liczby dni pobytu wychowanków w placówce (§ 10 rozporządzenia MEN).

Zmodyfikowane zostały zasady prowadzenia zajęć w ramach kształcenia zawodowego.Teoretyczne przedmioty zawodowe mogą być oczywiście prowadzone w ramach zdalnego nauczania w pełnym zakresie. Natomiast zajęcia praktyczne mogą być prowadzone zdalnie wyłącznie w zakresie, w jakim z programu nauczania danego zawodu wynika możliwość realizacji wybranych efektów kształcenia zdalnego nauczania.

1. Można zmodyfikować program nauczania w zawodach tak, aby treści niemożliwe do przekazania w formie zdalnej były zrealizowane w klasach programowo wyższych.
2. Praktyki zawodowe uczniów technikum i szkoły policealnej zaplanowanych w czasie zawieszenia mogą być realizowane do końca roku szkolnego.
3. Zajęcia praktyczne z młodocianymi pracownikami mogą być zrealizowane także w klasach programowo wyższych (w uzgodnieniu z pracodawcami). Pracodawcy nie utracą dofinansowania kosztów kształcenia.
4. W przypadku kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych kształcenie praktyczne niemożliwe do zrealizowania z wykorzystaniem zdalnego nauczania uzupełnia się po zakończeniu zawieszenia (§ 3-5 rozporządzenia MEN).