Klimat klasy i bullying – kluczowa rola wychowawcy w budowaniu atmosfery i poczucia bezpieczeństwa w klasie 

Raport „Obraz bullyingu w szkołach ponadpodstawowych” powstał na bazie anonimowego badania ankietowego przeprowadzonego wśród blisko 18 590 uczniów z 96 szkół ponadpodstawowych w Polsce, które zdecydowały się na wdrożenie systemu monitorowania przemocy rówieśniczej RESQL. Autorzy, będący jednocześnie twórcami systemu RESQL (dr Radosław Kaczan, dr Piotr Rycielski, dr hab. Małgorzata Wójcik), podkreślają, że badanie to jest cennym źródłem wiedzy o mechanizmach, skali i czynnikach nasilających zjawisko bullyingu. Kluczowym odkryciem jest to, że problem przemocy rówieśniczej w największym stopniu rodzi się i funkcjonuje na poziomie małej społeczności klasowej.

Bullying to specyficzna, groźna forma przemocy rówieśniczej. Nie jest to zwykły konflikt rówieśniczy, lecz długotrwałe nękanie, poniżanie i osaczanie. Charakteryzują go cztery podstawowe wymiary:

1. Intencjonalność: Celowe ranienie i poniżanie słowami lub zachowaniem.
2. Nierównowaga sił: Agresor jest silniejszy, popularniejszy lub ma większy wpływ niż ofiara.
3. Powtarzalność: Zachowanie ma miejsce wielokrotnie.
4. Obecność świadków: Zdarza się często w obecności innych osób z grupy.

Mimo że średnia skala bullyingu w badanej grupie wydaje się niska (co mogłoby uśpić czujność), problem nie jest marginalny. Aż 62% uczniów deklaruje, że doświadcza bullyingu przynajmniej czasami, a 3,8% uczniów (czyli 656 osób w próbie badawczej) jest dręczonych regularnie, co najmniej raz w tygodniu. Oznacza to, że przeciętnie w każdej badanej klasie jest jeden uczeń poddawany regularnemu bullyingowi, a w każdej szkole jest ich średnio siedmioro.