Liczne działania na rzecz wsparcia dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Agnieszka Stebelska

Data publikacji: 11 września 2012 r.

Według danych Systemu Informacji Oświatowej, w polskich przedszkolach i szkołach uczy się 7815 dzieci i młodzieży z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera. 88% z nich uczęszcza do szkół ogólnodostępnych, a 12% do specjalnych. System oświaty zapewnia wsparcie w rozwoju i pomocy psychologiczno-pedagogicznej, stosownie do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych.  Ważną częścią wsparcia jest przygotowanie kadry edukacyjnej do pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami  - w ramach projektów systemowych aż 52 tysiące nauczycieli zostało przeszkolonych w tym zakresie.

Treści, metody i organizacja nauczania dostosowane do możliwości uczniów

Wsparcie dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym również autystycznych, przejawia się głównie poprzez:

  • dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości uczniów,
  • możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej,
  • umożliwienie nauki we wszystkich typach szkół zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi, edukacyjnymi oraz predyspozycjami,
  • opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi poprzez np. umożliwienie realizowania indywidualnego procesu kształcenia i zajęć rewalidacyjnych.
Podjęte działania wyrównujące szanse dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło również dodatkowe działania na rzecz wyrównywania szans dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi do których należą:

  • wprowadzenie nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego
W podstawie szczególną uwagę zwraca się na konieczność wspomagania dzieci w kształtowaniu umiejętności społecznych, rozwoju mowy, rozbudzaniu zainteresowań, rozwoju emocjonalnym i psychoruchowym. Podstawa programowa mocno wskazuje na treści nauczania dotyczące praw osób niepełnosprawnych na każdym etapie edukacyjnym.
Ponadto przepisy prawa w sposób jednoznaczny określają potrzebę opracowania indywidualnej ścieżki rozwoju dziecka niepełnosprawnego, poczynając od wychowania przedszkolnego przez wszystkie etapy kształcenia.

  • organizacja wczesnego wspomagania rozwoju dzieci
W przedszkolach i szkołach podstawowych (w tym w specjalnych), w ośrodkach i poradniach psychologiczno-pedagogicznych (w tym specjalistycznych) mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
Zajęcia wspomagania wczesnego rozwoju mogą być organizowane od chwili wykrycia niepełnosprawności u dziecka.

  • upowszechnienie wychowania przedszkolnego dzieci niepełnosprawnych
Edukacja na poziomie przedszkola stwarza warunki pobudzania rozwoju psychoruchowego i społecznego oraz nauki dzieci o zróżnicowanych możliwościach fizycznych i intelektualnych. MEN podejmuje działania upowszechniające wychowanie szkolne i umożliwiające organizowanie punktów przedszkolnych w małych miejscowościach i na wsiach, dzięki czemu liczba dzieci w wychowaniu przedszkolnym wzrasta w każdym roku.
  • kształcenie specjalne uczniów niepełnosprawnych
MEN stwarza warunki do kształcenia, wychowania i opieki pedagogicznej wszystkim dzieciom i młodzieży, w tym ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolach, szkołach wszystkich typów i rodzajów (ogólnodostępnych, integracyjnych lub specjalnych), a także w placówkach. Przedszkola, szkoły i placówki kształcące dzieci i młodzież niepełnosprawną organizują zindywidualizowane nauczanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie. Edukacja dzieci niepełnosprawnych opiera się o indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne, opracowane przez nauczycieli i specjalistów.
W celu podniesienia efektywności kształcenia w 2012 r. wprowadzono zmiany w przepisach, które podkreślają indywidualne podejście do dziecka potrzebującego wsparcia w rozwijaniu zdolności i zainteresowań, czy w pokonywaniu trudności.

  • subwencjonowanie edukacji, w tym również wychowania przedszkolnego, dzieci niepełnosprawnych
Edukacja dzieci niepełnosprawnych, w tym również objętych wychowaniem przedszkolnym, jest finansowana w ramach środków budżetowych z części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Środki na dzieci i młodzież z autyzmem są wielokrotnie wyższe.
  • środki na likwidację barier architektonicznych w przedszkolach, szkołach i placówkach systemu oświaty
W ramach rezerwy budżetowej z subwencji ogólnej jednostka samorządu terytorialnego prowadząca przedszkole integracyjne lub specjalne, szkołę lub placówkę systemu oświaty mogły dofinansowywać prace remontowe likwidujące utrudnienia występujące w budynkach i w ich najbliższym otoczeniu, które ze względu na rozwiązania techniczne, konstrukcyjne lub warunki użytkowania uniemożliwiały lub utrudniały swobodę ruchów osobom niepełnosprawnym.
  • publikacje z serii „One są wśród nas"
Na zlecenie i ze środków MEN, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia i Ośrodkiem Rozwoju Edukacji zostały opracowane publikacje z serii „One są wśród nas" (m.in. „Dziecko z autyzmem i Zespołem Aspergera w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów). Publikacje zawierają praktyczne informacje na temat postępowania z chorym dzieckiem na terenie przedszkola i szkoły.

Nauczyciel może poznać istotę choroby, jej skutki oraz wpływ na funkcjonowanie społeczne, emocjonalne i intelektualne dziecka, jego samopoczucie, nastrój i możliwości uczenia się oraz, w jaki sposób te informacje powinien uwzględniać w swojej pracy.

  • szkolenia, działalność informacyjna i inne projekty współfinansowane ze środków UE
W ramach projektów:
  1. ponad 52 tys. nauczycieli w całej Polsce zostało objętych szkoleniami w zakresie pracy z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
  2. przeprowadzone zostały spotkania informacyjno-szkoleniowe dla kadry zarządzającej i pedagogicznej, pracowników nadzoru pedagogicznego oraz organów prowadzących szkoły;
  3. uruchomiono platformę informacyjno-komunikacyjną zawierającą wskazówki do pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
  4. umożliwiono doposażenie szkół w sprzęt specjalistyczny;
  5. wspierano zindywidualizowanie procesu nauczania i wychowania uczniów klas I-III szkoły podstawowej;
  6. przewidziano różne obszary wsparcia w zakresie edukacji przedszkolnej, w celu umożliwienia większej liczbie dzieci, w tym niepełnosprawnych, korzystania z wychowania przedszkolnego.
Więcej informacji na temat uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi:

Źródło informacji:

  • Strona internetowa MEN.

Opracowanie: Agnieszka Stebelska

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel