Ustawa o zawodzie psychologa – co zmieni w Karcie Nauczyciela

 Bez wątpienia psycholog jest zawodem zaufania publicznego. W dobie coraz większej liczby pojawiających się parapsychologicznych porad oraz ofert wsparcia przez osoby, które nie posiadają odpowiedniego wykształcenia i kompetencji, konieczne jest ustawowe określenie zasad wykonywania zawodu psychologa. Ma to zapewnić przede wszystkim bezpieczeństwo osób korzystających ze wsparcia psychologicznego.

Ustawa o zawodzie psychologa ureguluje m.in.:

• kto ma prawo wykonywać zawód psychologa,
• zasady wykonywania zawodu psychologa;
• organizację i działanie samorządu zawodowego psychologów;
• odpowiedzialność dyscyplinarną psychologów.

Do Rejestru Psychologów będzie mogła być wpisana osoba, która spełnia następujące wymagania:

1)     ukończyła w Rzeczypospolitej Polskiej:

a)     studia pierwszego stopnia na kierunku psychologia i studia drugiego stopnia na kierunku psychologia oraz uzyskała tytuł zawodowy magistra na tym kierunku
albo

b)    jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia oraz uzyskała tytuł zawodowy magistra na tym kierunku
lub

2)     posiada dyplom wydany w państwie innym niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, uznany, zgodnie z ustawą z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, za równoważny z dyplomem i tytułem zawodowym magistra na kierunku psychologia.

3)     posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu psychologa nabyte w państwie członkowskim Unii Europejskiej, uznane w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami ustawy z 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

4)     korzysta w pełni z praw publicznych oraz posiada pełną zdolność do czynności prawnych;

5)     swoim dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu psychologa, w szczególności nie była prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego;

6)     wykazuje znajomość języka polskiego w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu psychologa.

Na stanowisku nauczyciela psychologa nie będzie można zatrudnić nauczyciela, jeżeli:

1. nie posiada prawa wykonywania zawodu psychologa,  
2. przeciwko nauczycielowi toczy się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów,
3. tymczasowo zawieszono prawo wykonywania zawodu psychologa przez tego nauczyciela albo ograniczono zakres czynności w wykonywaniu zawodu,
4. został prawomocnie ukarany karą ograniczenia zakresu czynności w wykonywaniu zawodu psychologa, w okresie, w którym obowiązuje to ograniczenie, jeżeli zakres czynności, który uległ ograniczeniu, należałby do zadań nauczyciela psychologa;
5. został prawomocnie ukarany karą zawieszenia prawa wykonywania zawodu psychologa, w okresie, w którym obowiązuje zawieszenie prawa wykonywania zawodu.

W celu potwierdzenia spełniania powyższych warunków nauczyciel psycholog, przed nawiązaniem stosunku pracy, będzie obowiązany przedstawić dyrektorowi szkoły zaświadczenie z Rejestru Psychologów,  chyba że z nauczycielem będzie nawiązywany kolejny stosunek pracy w tej samej szkole w ciągu 3 miesięcy od dnia rozwiązania albo wygaśnięcia na podstawie art. 20 ust. 5c poprzedniego stosunku pracy.

Stosunek pracy nauczyciela psychologa wygaśnie z mocy prawa w przypadku:

1.  stwierdzenia, że nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem psychologiem nastąpiło z naruszeniem warunków, o których mowa w art. 10 ust. 8c (tj. wyżej wymienione warunki zatrudnienia na stanowisku psychologa);
2. skreślenia nauczyciela psychologa z Rejestru Psychologów,
3. prawomocnego orzeczenia wobec nauczyciela psychologa kary zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od roku do 5 lat lub pozbawienie prawa wykonywania zawodu.

Dodatkowo stosunek pracy z nauczycielem psychologiem ulegnie rozwiązaniu, bez wypowiedzenia, w razie prawomocnego orzeczenia kary ograniczenia zakresu czynności w wykonywaniu zawodu psychologa, jeżeli zakres czynności, który uległ ograniczeniu, należy do zadań nauczyciela psychologa.

Obecnie tak, na podstawie art. 15 ustawy Prawo Oświatowe. Ustawa o zawodzie psychologa zmienia jednak ten przepis, wskazując że: w  uzasadnionych przypadkach w przedszkolu, szkole lub placówce publicznej może być, za zgodą kuratora oświaty, a w przypadku szkoły artystycznej – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zatrudniona osoba niebędąca nauczycielem, posiadająca prawo wykonywania zawodu psychologa, posiadająca przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły lub placówki za odpowiednie do udzielania świadczeń psychologicznych dzieciom i młodzieży.  

W procedurze awansu zawodowego nauczyciela psychologa na stopień nauczyciela mianowanego, zajęcia otwarte prowadzone w trakcie przygotowania do zawodu, nie będą mogły być zajęciami realizowanymi indywidualnie z uczniami, jeżeli w ramach tych zajęć może być naruszona tajemnica zawodowa psychologa.

Psycholog jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem świadczeń psychologicznych.

Świadczeniami psychologicznymi, w świetle ustawy, są następujące działania:

1. diagnoza psychologiczna polegająca na rozpoznawaniu za pomocą metod psychologicznych, opartych na dowodach naukowych, właściwości funkcjonowania psychologicznego odbiorcy świadczeń psychologicznych oraz ich psychologicznych przyczyn i skutków;
2. opiniowanie psychologiczne polegające na opisie aktualnego funkcjonowania psychologicznego odbiorcy świadczeń psychologicznych, sporządzonym pisemnie na podstawie przeprowadzonego badania psychologicznego;
3. orzekanie psychologiczne na podstawie przepisów odrębnych polegające na formułowaniu pisemnej diagnozy psychologicznej o aktualnym funkcjonowaniu odbiorcy świadczeń psychologicznych;
4. udzielanie pomocy psychologicznej, polegającej na stosowaniu form oddziaływania psychologicznego ukierunkowanych na rozwój, podnoszenie jakości życia, profilaktykę, zachowanie i przywracanie zdrowia psychicznego, zapobieganie, zmniejszanie i usuwanie nieprawidłowości dotyczących zdrowia psychicznego odbiorcy świadczeń psychologicznych oraz wsparcie w sytuacji doświadczenia kryzysu, traumy lub stresu;
5. prowadzenie psychoterapii przez psychologa w przypadku nabycia przez niego uprawnień psychoterapeuty na podstawie odrębnych przepisów.

Tajemnica nie będzie obowiązywać, gdy:

1.  wynika to z odrębnych przepisów;
2.  zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia odbiorcy świadczeń psychologicznych lub innych osób;
3. zachodzi potrzeba, wyłącznie w celu udzielenia dalszych świadczeń, przekazania tych informacji innemu psychologowi lub osobie wykonującej zawód medyczny w celu skonsultowania problemu, po uprzednim uzyskaniu na to zgody odbiorcy świadczeń psychologicznych albo jego przedstawiciela ustawowego;
4.  świadczenie psychologiczne zostało wykonane na zlecenie podmiotu uprawnionego na podstawie odrębnych przepisów, wyłącznie w odniesieniu do tego podmiotu;
5. odbiorca świadczeń psychologicznych lub jego przedstawiciel ustawowy wyrazi pisemną zgodę na ujawnienie tajemnicy, po uprzednim poinformowaniu o skutkach jej ujawnienia, chyba że dobro odbiorcy świadczeń psychologicznych jest zagrożone, a zgodę na ujawnienie tajemnicy wyraził wyłącznie przedstawiciel ustawowy;
6. psycholog składa zeznania i wyjaśnienia w trakcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów – w zakresie okoliczności objętych postępowaniem.

Zmiany w zasadach zatrudniania oraz awansie zawodowym nauczycieli psychologów wejdą w życie po upływie 2 lat 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.

Wersja wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji