zatrudnianie nauczycieli

Czy ponowne zatrudnienie nauczyciela emeryta wymaga zgody

Kiedy ponowne zatrudnienie nauczyciela emeryta wymaga zgody kuratora oświaty

Co do zasady dyrektor szkoły, jako kierownik zakładu pracy, samodzielnie decyduje o tym, kogo zatrudnić. Karta Nauczyciela i ustawa Prawo oświatowe przewidują 3 sytuacje, w których zatrudnienie osoby do prowadzenia zajęć wymaga zgody kuratora oświaty lub organu prowadzącego. Jedna z nich dotyczy nauczyciela, który przeszedł na emeryturę. Sprawdź, kiedy ponowne zatrudnienie nauczyciela emeryta wymaga zgody kuratora oświaty. 

Dyrektor szkoły zatrudnia nauczycieli i pracowników niepedagogicznych

Dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Dyrektor w szczególności decyduje m.in. w sprawie zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki (art. 68 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe). Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika (art. 11 Kodeksu pracy). Dyrektor szkoły nawiązuje z nauczycielem stosunek pracy odpowiednio na podstawie umowy o pracę lub mianowania na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez nauczyciela kwalifikacjami oraz zgodnie z posiadanym przez nauczyciela stopniem awansu zawodowego (art. 11 Karty Nauczyciela). Co do zasady zatrudnienie nauczyciela nie wymaga uzyskiwania zgody organów zewnętrznych.

Kiedy wystąpić o zgodę kuratorium na zatrudnienie nauczyciela

Zgody organu sprawującego nadzór pedagogiczny wymaga zatrudnienie:

  • osoby posiadającej kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, lecz nieposiadającej kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska, na którym ma być zatrudniona (art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela);
  • osoby niebędącej nauczycielem, która posiada przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć (gdy dotyczy zajęć z zakresu kształcenia zawodowego wymagana zgoda organu prowadzącego, a nie kuratorium) (art. 15 ustawy Prawo oświatowe).

Przeczytaj także artykuł: Zgoda kuratorium na zatrudnienie nauczyciela - kiedy wymagana

 Zasady zatrudniania nauczycieli – emerytów w szkole

Nauczyciel, który zdecyduje się przejść na emeryturę powszechną (tj. po osiągnięciu wymaganego wieku, który obecnie wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) może być ponownie zatrudniony w szkole bez żadnych ograniczeń. Umowę z takim nauczycielem zawiera się zgodnie z art. 10 Karty Nauczyciela. Oznacza to, że jeżeli nauczyciel emeryt posiada stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, należy zatrudnić go:

  • na podstawie mianowania w pełnym wymiarze zajęć (art. 10 ust. 5 Karty Nauczyciela)
    albo
  • na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w niepełnym wymiarze zajęć (art. .10 ust. 6 Karty Nauczyciela)
    albo
  • na czas określony uzasadniony potrzebą wynikającą z organizacji nauczania lub koniecznością zastępstwa nieobecnego nauczyciela (art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela).

Z artykułu dowiesz się m.in.:

    • kiedy zatrudnienie nauczyciela wymaga zgody kuratora oświaty,
    • jakie są zasady zatrudniania nauczycieli – emerytów w szkole,
  • jakie są warunki skorzystania z emerytury stażowej nauczycieli,
  • jak zatrudniać nauczycieli – emerytów.
Uzyskanie kwalifikacji przez nauczyciela zatrudnionego za zgodą kuratora oświaty

Uzyskanie kwalifikacji przez nauczyciela zatrudnionego za zgodą kuratora oświaty

Nauczyciel, który nie posiada wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska może być zatrudniony w szkole za zgodą kuratora oświaty. Zatrudnienie możliwe jest na podstawie Karty Nauczyciela, a w przypadku osób niebędących nauczycielami na podstawie art. 15 Prawa oświatowego. Sprawdź, co należy zrobić z umową o pracę nauczyciela, który uzyska wymagane kwalifikacje w trakcie zatrudnienia.

Trzy możliwości zatrudnienia nauczyciela bez kwalifikacji

Stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która:

  1. posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje;
  2. przestrzega podstawowych zasad moralnych;
  3. spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu
    (art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Jednym z podstawowych warunków zatrudnienia na stanowisku nauczyciela jest zatem posiadane wymaganych kwalifikacji. Jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela z kwalifikacjami, Karta Nauczyciela oraz ustawa – Prawo oświatowe, dopuszczają możliwość, by zajęcia z uczniami prowadzili nauczyciele bez kwalifikacji. W tej sytuacji są trzy możliwości:

1) Zatrudnienie nowego nauczyciela bez kwalifikacji na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela
Umowę o pracę w tym przypadku można zawrzeć wyłącznie na czas określony i nie jest ona wliczana do limitu umów o pracę w szkole. Zatrudnienie nauczyciela wymaga zgody organu sprawującego nadzór pedagogiczny. W ramach tego stosunku pracy nauczyciel nie może realizować awansu zawodowego, a do celów płacowych traktowany jest jak nauczyciel początkujący.

2) Zatrudnienie pracownika na podstawie art. 15 Prawa oświatowego
Osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego nie jest nauczycielem, jednakże prowadzi zajęcia z uczniami. Zatrudnienie także wymaga zgody kuratorium oświaty lub organu prowadzącego. Umowę o pracę zawiera się na podstawie Kodeksu pracy.

3) Zawarcie dodatkowej umowy o pracę na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela
Przydzielenie godzin bez kwalifikacji nauczycielowi już zatrudnionemu w szkole, możliwe jest wyłącznie na podstawie odrębnej umowy o pracę (nauczyciel ma wówczas dwie umowy w jednej szkole). Umowa zawierana jest analogicznie jak w pkt 1.

Z dalszej części artykułu dowiesz się, jak postąpić, gdy nauczyciel uzyska kwalifikacje w czasie trwania umowy z art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela lub zatrudnienia na podstawie art. 15 Prawa oświatowego.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • na jakiej podstawie prawnej zatrudnia się nauczycieli bez kwalifikacji,
  • co zrobić, gdy nauczyciel uzyska kwalifikacje w czasie trwania umowy o pracę zawartej za zgodą kuratora na podstawie Karty Nauczyciela,
  • jak postąpić, gdy pracownik z art. 15 Prawa oświatowego uzyska wymagane kwalifikacje w czasie trwania zatrudnienia,
  • jak przydzielić godziny nauczycielowi, który uzyskał kwalifikacje będąc zatrudnionym na dwie umowy o pracę w szkole.
Zatrudnienie nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego

Nauczyciel bez przygotowania pedagogicznego – kompendium wiedzy dyrektora szkoły

Co do zasady nauczyciel stanowisko nauczyciela może zajmować tylko osoba posiadająca przygotowanie pedagogiczne. Karta Nauczyciela przewiduje jednak możliwość zatrudnienia nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego, o ile osoba ta zobowiąże się do jego uzupełnienia w ciągu pierwszego roku pracy w szkole. Od 1 września 2025 r. zmieniły się skutki nieuzyskania przygotowania pedagogicznego przez nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela. Sprawdź, jak w praktyce wygląda zatrudnienie i awans zawodowy nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego.

Warunki zajmowania stanowiska nauczyciela

Stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która:

  1. spełnia wymogi kwalifikacyjne tj. posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje;
  2. przestrzega podstawowych zasad moralnych;
  3. spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu (art. 9 Karty Nauczyciela).

Czym jest przygotowanie pedagogiczne

Przygotowanie pedagogiczne to:

  1. przygotowanie pedagogiczne, o którym mowa w nowym standardzie kształcenia, potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych lub
  2. przygotowanie pedagogiczne obejmujące wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną odbytą w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia studiów lub studiów podyplomowych prowadzonych zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 3 sierpnia 2019 r., potwierdzone dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych, lub
  3. przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli, potwierdzone dyplomem ukończenia takiego zakładu, lub
  4. przygotowanie pedagogiczne obejmujące wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną odbytą w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia kursu kwalifikacyjnego, potwierdzone świadectwem ukończenia takiego kursu, lub
  5. przygotowanie pedagogiczne nauczycieli praktycznej nauki zawodu obejmujące zajęcia z zakresu przygotowania pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia:
    – studiów lub studiów podyplomowych prowadzonych zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 3 sierpnia 2019 r., potwierdzone dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych lub
    – kursu kwalifikacyjnego w zakresie przygotowania pedagogicznego dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu, potwierdzone świadectwem ukończenia takiego kursu
    (§2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli).

Zatrudnienie nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego – wzór umowy

W szczególnych przypadkach uzasadnionych potrzebami szkoły z nauczycielem początkującym, który legitymuje się wymaganym poziomem wykształcenia i nie posiada przygotowania pedagogicznego, może być nawiązany stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony, o ile zobowiąże się do uzyskania przygotowania pedagogicznego w trakcie pierwszego roku pracy w szkole.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • na podstawie jakiej umowy zatrudnić nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego,
  • na jak długo zawrzeć umowę,
  • co w przypadku, gdy nauczycie nie uzyska przygotowania pedagogicznego,
  • czy nauczyciel bez przygotowania pedagogicznego realizuje awans zawodowy,
  • czy nauczyciel bez przygotowania pedagogicznego otrzyma świadczenie na start i dodatek wiejski,
  • czy można dalej zatrudniać nauczyciela, który nie uzyskał przygotowania pedagogicznego w ciągu 2 lat pracy w szkole.

Nagrody i wyróżnienia

Sprawdź inne serwisy

Epedagogika Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa logopedy Educado Zarządzanie przedszkolem kadry i finanse resql