Od 1 września 2025 r. przydział godzin doraźnych zastępstw zostanie ograniczony. Zakazane stanie się przydzielanie takich zastępstw w czasie, w którym nauczyciel powinien realizować zajęcia w ramach swojego pensum. Od tego zakazu przewidziane zostały jednak wyjątki. Sprawdź, jak będzie wyglądał przydział godzin doraźnych zastępstw po zmianach w Karcie Nauczyciela 2025.
Nadużycia w przydziale godzin doraźnych zastępstw
W odróżnieniu od godzin ponadwymiarowych, przydział godzin doraźnych zastępstw jest ograniczony jedynie 40-godzinną tygodniową normą czasu pracy nauczyciela. W pozostałych przypadkach przydział godzin doraźnych zastępstw nie jest w żaden sposób limitowany i nie zależy nawet od zgody nauczyciela. To niestety prowadziło czasami do nadużyć polegających na przydziale doraźnych zastępstw w czasie, w którym nauczyciel powinien realizować zajęcia w ramach swojego pensum. Taka praktyka dotyczyła głównie nauczycieli – bibliotekarzy, wychowawców świetlic czy też pedagogów, pedagogów specjalnych i psychologów.
Karta Nauczyciela 2025 – ograniczenia w przydziale doraźnych zastępstw
To jednak ma się zmienić. Wśród zmian w Karcie Nauczyciela przewidziano bowiem zakaz przydziału godzin doraźnych zastępstw w czasie realizacji przez nauczyciela zajęć wchodzących do jego pensum (nie tylko w ramach jego planu zajęć).
Od 1 września 2025 r. dyrektor nie może przydzielić doraźnych zastępstw w czasie realizacji przez nauczyciela zaplanowanych zajęć w ramach swojego pensum.
Wyjątki od zakazu przydziału doraźnych zastępstw w czasie przeznaczonym na realizację pensum
Od tego zakazu przewidziane zostały jednak dwa wyjątki. Otóż przydzielenie godzin doraźnych zastępstw w czasie przeznaczonym na realizację pensum jest możliwe:
- gdy z przyczyn dotyczących szkoły w danym dniu nauczyciel nie mógłby zrealizować zajęć wynikających z obowiązującego go tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć (w takim przypadku doraźne zastępstwa będą realizowane w ramach ustalonego wynagrodzenia), lub
- w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą nauczyciela, z wyjątkiem zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami ustalonych w planie zajęć tego nauczyciela (w takim przypadku godziny z planu zajęć będą realizowane w innym terminie ustalonym przez dyrektora - w tym samym miesiącu).
Przykład
Z uwagi na wyjazd klasy na wycieczkę nauczyciel nie będzie prowadził z tą klasą zajęć w dniu wycieczki. Nauczyciel nie jedzie na wycieczkę jako opiekun, dlatego w czasie przeznaczonym na prowadzenie tych zajęć może otrzymać on przydział doraźnego zastępstwa w innej klasie. W takim przypadku nie otrzymuje on dodatkowego wynagrodzenia za doraźne zastępstwa.
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 986) - art. 42 ust. 2ca-2cc Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw
Michał Kowalski