Egzamin ósmoklasisty w kwietniu! Poznaj 10 zmian w ustawie o systemie oświaty

Data publikacji: 2 lipca 2025 r.
Poleć znajomemu
Egzamin ósmoklasisty w kwietniu! Poznaj 10 zmian w ustawie o systemie oświaty

Ukazał się projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, który przewiduje m.in. powrót do kwietniowego terminu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty oraz rezygnację z matury z łaciny. Sprawdzamy, co jeszcze może się zmienić w ustawie o systemie oświaty od 2026 r.

Zmiana terminu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty

W projekcie ww. nowelizacji proponuje się wprowadzenie zmiany polegającej na określeniu w art. 44zt pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b ustawy o systemie oświaty, że egzamin ósmoklasisty jest przeprowadzany w kwietniu (termin główny). Aktualnie jak wiadomo egzamin jest przeprowadzany:

1) w terminie głównym:

  • w szkołach dla dzieci i młodzieży oraz w szkołach dla dorosłych, w których nauka kończy się w semestrze wiosennym – w maju,
  • w szkołach dla dorosłych, w których nauka kończy się w semestrze jesiennym - w styczniu, oraz

2) w terminie dodatkowym:

  • w szkołach dla dzieci i młodzieży oraz w szkołach dla dorosłych, w których nauka kończy się w semestrze wiosennym - w czerwcu,
  • w szkołach dla dorosłych, w których nauka kończy się w semestrze jesiennym – w maju

zgodnie z komunikatem CKE (harmonogramem przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty).

Zmiana w tym zakresie wejdzie w życie od roku szkolnego 2026/2027.

Rezygnacja z przeprowadzania egzaminu maturalnego z języka łacińskiego

Kolejną ważną zmianą planowaną w ustawie o systemie oświaty jest rezygnacja z przeprowadzania egzaminu maturalnego z języka łacińskiego. Powoduje to konieczność odpowiednich zmian w przepisach ustawie, określających zasady przeprowadzania egzaminu maturalnego.

Nowe terminy na wgląd w prace i rozpatrywanie odwołań

Proponuje się także skrócenie okresu, w którym zdający może złożyć wniosek o wgląd do sprawdzonej i ocenionej pracy egzaminacyjnej z 6 miesięcy do 3 miesięcy. Przewidywana jest również zmian terminu, od którego jest liczony czas przeznaczony na rozpatrzenie odwołania przekazanego do rozpatrzenia przez Kolegium. Obecnie termin ten wynosi 21 dni od dnia przekazania odwołania przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej do dyrektora CKE. W przypadku odwołań przekazanych w piątek po południu, rzeczywisty czas rozpatrzenia odwołania skraca się o sobotę, niedzielę i poniedziałek (jako dzień konieczny na weryfikację formalną), a następnie wtorek (jako dzień na pozyskanie zgody członka Kolegium na rozpatrzenie odwołania). Proponuje się więc, aby termin 21 dni na rozpatrzenie odwołania był liczony od dnia wyznaczenia przez dyrektora CKE składu Kolegium. Natomiast skład Kolegium będzie wyznaczany w terminie do 7 dni od dnia otrzymania odwołania.

Inne proponowane zmiany w ustawie o systemie oświaty

1)  ZMIANY W DEFINICJI EGZAMINU MATURALNEGO I ÓSMOKLASISTY

W definicji egzaminu ósmoklasisty  – również w związku z proponowaną zmianą podstawy programowej – konieczna jest zmiana określająca, że egzamin ten sprawdza, w jakim stopniu uczeń lub słuchacz spełnia oczekiwane efekty uczenia się określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego. Natomiast zmiana definicji egzaminu maturalnego ma na celu wyeliminowanie wątpliwości, kto przystępuje do tego egzaminu.

2)  EGZAMIN ZAWODOWY W CZĘŚCI PRAKTYCZNEJ

Zaproponowano doprecyzowanie art. 9c ust. 13 ustawy o systemie oświaty przez jednoznaczne wskazanie, że rozwiązanie przyjęte w tym przepisie dotyczy tylko egzaminatorów, którzy obserwują i oceniają część praktyczną egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym wykonania zadania jest wyrób lub usługa, a nie wszystkich egzaminatorów biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu zawodowego.

3)  DOPUSZCZANIE PROGRAMÓW WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO LUB NAUCZANIA

Zmiany proponowane w art. 22a ustawy o systemie oświaty są przede wszystkim konsekwencją proponowanej zmiany definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz definicji programu wychowania przedszkolnego lub programu nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego i w tym zakresie mają charakter dostosowujący.

4)  DOPUSZCZENIE I ODMOWA DOPUSZCZENIA PODRĘCZNIKA

Określono nowe warunki, jakie musi spełnić podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego. Podmiot składający wniosek będzie musiał wnieść opłatę w wysokości od 800 zł do 6000 zł.

5)  ZMIANY W ZAKRESIE EGZAMINÓW EKSTERNISTYCZNYCH

Osoba, która ukończyła 18 lat, będzie mogła uzyskać dyplom zawodowy, pod warunkiem, że  posiada certyfikat kwalifikacji zawodowych ze wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie oraz m.in.:

a)  zda egzaminy eksternistyczne z zakresu oczekiwanych efektów uczenia się określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia albo zda egzaminy eksternistyczne z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia,

b)  zda egzaminy eksternistyczne z zakresu oczekiwanych efektów uczenia się określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły II stopnia albo zda egzaminy eksternistyczne z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły II stopnia.

6)  ZMIANY W OCENIANIU I KLASYFIKOWANIU UCZNIÓW

Opisane powyżej zmiany w zakresie podstawy programowej kształcenia ogólnego, wymagają odpowiednich zmian przepisów określających zasady oceniania, klasyfikowania
i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych, tj.:

  • rozszerzenia katalogu zajęć edukacyjnych podlegających ocenianiu i klasyfikowaniu o fakultatywne zajęcia edukacyjne, z których uczeń będzie oceniany i klasyfikowany, lecz roczna ocena klasyfikacyjna z tych zajęć nie będzie miała wpływu na promocję ucznia do klasy programowo wyższej lub na ukończenie szkoły,
  • wskazania, że w przypadku zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego oraz dodatkowych zajęć edukacyjnych ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia odnosi się do „oczekiwanych efektów uczenia się i wymagań dotyczących doświadczeń edukacyjnych” określonych w nowej podstawie,
  • dodatkowo uzupełniono przepisy dotyczące oceniania, wskazując, że w zakresie kształcenia zawodowego ocenianie odnosi się w dalszym ciągu do wymagań edukacyjnych określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa zawodowego – dotyczy to kształcenia zawodowego w szkołach dla młodzieży oraz dla dorosłych.

7)  OCENIANIE W ODDZIAŁACH WOJSKOWYCH I O PROFILU MUNDUROWYM

Zaproponowano zmianę w zakresie oceniania i klasyfikowania uczniów w oddziałach przygotowania wojskowego oraz oddziałach o profilu mundurowym. Uczniowie uczący się w tych oddziałach realizują odpowiednio zajęcia z przygotowania wojskowego oraz zajęcia z przygotowania do podjęcia służby w Policji i Straży Granicznej na podstawie odpowiednich programów szkolenia opracowanych dla tych oddziałów. Zajęcia prowadzone w ramach tych szkoleń nie podlegają obecnie ocenianiu, natomiast projekt przewiduje zmiany, które umożliwią ustalenie ocen bieżących i ocen klasyfikacyjnych z tych zajęć.

Zaproponowano, aby uczniowie oddziałów przygotowania wojskowego oraz oddziałów o profilu mundurowym otrzymywali z tych zajęć oceny bieżące i klasyfikacyjne, z tym, że roczna ocena klasyfikacyjna z tych zajęć nie będzie miała wpływu na promocję ucznia do klasy programowo wyższej lub na ukończenie szkoły.

Zmiana w tym zakresie wejdzie w życie od roku szkolnego 2026/2027.

8)  NIEWYZNACZANIA EGZAMINATORA-WERYFIKATORA

Możliwość niewyznaczania egzaminatora-weryfikatora do powtórnego sprawdzania prac egzaminacyjnych w przypadku prac egzaminacyjnych sprawdzanych z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych.

9)  ROZSZERZENIE ZAKRESU DANYCH W SIOEO I SIOEZ

Proponuje się wprowadzenie zmiany polegającej na dodaniu do zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w SIOEO danych dotyczących operatorów pracowni informatycznej biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu maturalnego z informatyki

10) PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH W PRZEPISACH DOTYCZĄCYCH PRZYZNAWANIA STYPENDIÓW MOTYWACYJNYCH PRZEZ PODMIOTY INNE NIŻ JST

Zgodnie z brzmieniem art. 90l ustawy o systemie oświaty osoby fizyczne i osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego mogą przyznać uczniom, ze środków własnych, stypendia za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe, na warunkach i w trybie określonych w ustalonym przez siebie regulaminie. Podmioty te mogą ubiegać się o zatwierdzenie tego regulaminu przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

W obecnym stanie prawnym nie są uregulowane w dostateczny sposób zasady przetwarzania danych osobowych uczniów w procesie przyznawania stypendiów za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego. Dlatego też art. 90l ustawy o systemie oświaty proponuje się dodanie przepisu, który zobligowałby podmioty inne, niż JST, tworzące regulaminy przyznawania stypendiów motywacyjnych, aby stosowały się do zasad ochrony danych osobowych w zakresie przetwarzania danych uczniów.

O pozostałych zmianach proponowanych w projekcie, a dotyczących zmian w ustawie Prawo oświatowe piszemy w artykule Arkusz organizacyjny bez opinii kuratora oraz inne zmiany w Prawie oświatowym.
Źródło:
  • Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (projekt z 27 czerwca 2025 r.).
Opracowanie: Monika Fidler

Nagrody i wyróżnienia

Sprawdź inne serwisy

Epedagogika Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa logopedy Educado Zarządzanie przedszkolem kadry i finanse resql