Nowa podstawa programowa, zmienione ramowe plany nauczania, nowe przedmioty i większy nacisk na rozwijanie kompetencji uczniów – reforma edukacji, która zacznie być wdrażana od 1 września 2026 r., oznacza dla dyrektorów szkół i przedszkoli konieczność przeglądu wielu dokumentów oraz przygotowania placówek do nowych zasad organizacji kształcenia. Sprawdzamy, jakie obowiązki spoczną na dyrektorach i które dokumenty wymagają aktualizacji w związku z Reformą26.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Jakie zmiany wejdą w życie od 1 września 2026 r. i jak będzie przebiegało ich wdrażanie w szkołach i przedszkolach?
Jakie nowe obowiązki w zakresie dopuszczania programów nauczania i wychowania będzie miał dyrektor?
Jak zmieni się organizacja pracy szkoły, w tym liczba godzin do dyspozycji dyrektora?
Na czym będzie polegał „tydzień projektowy” i jak można wykorzystać metodę projektu w pracy szkoły?
Jakie dokumenty będą wymagały aktualizacji w związku z reformą?
Jakie zadania w zakresie nadzoru pedagogicznego będzie musiał realizować dyrektor?

Pierwsze zadanie dyrektora – zapewnienie nowych programów

Od 1 września 2026 r. zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla wszystkich przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego. Natomiast w szkołach podstawowych wdrażanie nowej podstawy programowej będzie przebiegało stopniowo. W roku szkolnym 2026/2027 obejmie klasy I i IV, a w kolejnych latach następne roczniki. Wyjątek stanowi edukacja dla bezpieczeństwa – nowa podstawa programowa dla tego przedmiotu zacznie obowiązywać od 1 września 2027 r. w klasach VIII. Jednocześnie od 1 września 2026 r. zaczną obowiązywać zmienione ramowe plany nauczania.

Jednym z podstawowych obowiązków dyrektora będzie dopuszczenie do użytku odpowiednich programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania zgodnych z nową podstawą programową.

W praktyce oznacza to konieczność:

zapewnienia programów wychowania przedszkolnego dla wszystkich oddziałów (nowością w wychowaniu przedszkolnym będą doświadczenia edukacyjne, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w przyjętych programach),
zapewnienia programów nauczania dla klas I objętych nową podstawą programową,
zapewnienia programów nauczania dla poszczególnych przedmiotów w klasach IV,
przeprowadzenia procedury dopuszczenia programów zgodnie z art. 22a ustawy o systemie oświaty.

Zmiany w organizacji pracy szkoły

Nowe przepisy wpłyną również na organizację zajęć. W edukacji wczesnoszkolnej przewidziano nowy wymiar zajęć wynoszący 21 godzin tygodniowo. Zmieni się także liczba godzin do dyspozycji dyrektora:

w klasach I–III – 3 godziny na etap edukacyjny,
w klasach IV–VIII – 6 godzin na etap edukacyjny.

Godziny te będzie można przeznaczyć m.in. na: zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, działania wspierające kreatywność, czy rozwijanie kompetencji fundamentalnych: językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych.

W klasach IV pojawią się także nowe rozwiązania organizacyjne:

przyroda w wymiarze 3 godzin tygodniowo,
zajęcia praktyczno-techniczne w miejsce techniki,
edukacja zdrowotna obowiązkowa realizowana w wymiarze 1 godziny tygodniowo zamiast wychowania do życia w rodzinie.

Szczegółowo o zmianach od 1 września piszemy również w zakładce REFORMA26>>

Tydzień projektowy i praca metodą projektu

Jednym z najbardziej widocznych elementów reformy będzie zwiększenie znaczenia pracy projektowej. W klasach IV szkoła będzie mogła organizować tzw. tydzień projektowy trwający pięć dni w roku szkolnym. Przepisy nie przewidują obowiązkowej realizacji takiego tygodnia w klasach I–III, jednak dyrektor może zdecydować o organizowaniu projektów edukacyjnych również dla młodszych uczniów.

Warto przygotować dokumentację wspierającą nowe rozwiązania, np.:

karty projektów,
arkusze dokumentowania działań uczniów,
wzory dokumentowania doświadczeń edukacyjnych.

Jakie dokumenty należy przejrzeć i zaktualizować

Wdrożenie reformy wymaga kompleksowego przeglądu dokumentacji szkolnej i przedszkolnej. Aktualizacji będę wymagać przede wszystkim:

statut szkoły lub przedszkola,
program wychowawczo-profilaktyczny,
roczny plan pracy,
szkolny zestaw programów nauczania,
arkusze obserwacji dzieci,
diagnoza gotowości szkolnej,
dokumentacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
plany pracy zespołów nauczycielskich,
plany pracy wychowawców,
plan nadzoru pedagogicznego dyrektora.

Jeżeli statut przewiduje funkcjonowanie koncepcji pracy szkoły lub przedszkola, również ten dokument powinien zostać poddany analizie.

Szczególnej uwagi wymaga statut szkoły

Spośród wszystkich dokumentów najwięcej zmian może dotyczyć statutu szkoły. Nowe przepisy kładą nacisk na: rozwijanie kompetencji kluczowych, dobrostan uczniów, ocenianie wspierające rozwój, edukację projektową, kompetencje cyfrowe, aktywne metody pracy. Warto więc przeanalizować zapisy dotyczące organizacji kształcenia, oceniania, praw i obowiązków ucznia oraz obowiązków nauczycieli.

Przykładowe obszary zmian w statucie: wśród proponowanych zmian znalazły się m.in. zapisy dotyczące:

organizacji projektów edukacyjnych,
oceniania wspierającego rozwój ucznia,
zasad przekazywania informacji zwrotnej,
oceniania projektów edukacyjnych,
nowych praw ucznia,
obowiązków nauczycieli związanych z ocenianiem kształtującym,
wspierania dobrostanu uczniów,
rozwijania kompetencji cyfrowych.

Należy dostosować program wychowawczo-profilaktyczny do kierunków polityki oświatowej państwa

Nowe podstawy programowe zwiększają znaczenie działań związanych ze zdrowiem psychicznym, odpornością psychiczną, kompetencjami społecznymi i emocjonalnymi, bezpieczeństwem i edukacją zdrowotną. W związku z tym warto przeanalizować, czy obowiązujący program wychowawczo-profilaktyczny odpowiada nowym kierunkom polityki oświatowej państwa oraz celom wynikającym z reformy.

Plan nadzoru pedagogicznego musi uwzględniać reformę

Dyrektor będzie zobowiązany do monitorowania sposobu wdrażania nowych rozwiązań. W planie nadzoru pedagogicznego warto uwzględnić:

obserwacje zajęć pod kątem realizacji nowej podstawy programowej,
monitorowanie pracy projektowej,
analizę dokumentacji nauczycieli,
ocenę realizacji nowych programów nauczania,
monitorowanie stosowania metod aktywizujących i oceniania wspierającego rozwój ucznia.

Przygotowanie nauczycieli i informowanie rodziców! Dyrektor powinien również:

przeanalizować nowe akty prawne,
opracować harmonogram wdrażania reformy,
powołać zespół odpowiedzialny za wdrożenie zmian,
zapewnić szkolenia dla nauczycieli,
dokumentować szkolenia rady pedagogicznej,
dokumentować procedury dopuszczania programów nauczania,
przygotować wykaz zmian wymaganych w dokumentacji,
poinformować rodziców o najważniejszych zmianach organizacyjnych i programowych.

Tabela. Lista zadań dyrektora w związku z reformą

Dyrektor szkoły podstawowej i przedszkola będzie musiał zaktualizować szereg dokumentów wewnętrznych i wykazać przygotowanie placówki do realizacji nowych podstaw programowych.

Zadania/czynności dyrektora przedszkola / szkoły			Uwagi
Przedszkole	Kl. I	Kl. IV
Zapewnić program wychowania przedszkolnego zgodny z nową podstawą programową Wszystkie oddziały od 1 IX 2026 będą objęte nową podstawą programową	Zapewnić programy nauczania w I etapie edukacyjnym (edukacji wczesnoszkolna) – w 2026/2027 dot. tylko kl. I	Zapewnić programy nauczania do poszczególnych przedmiotów w II etapie edukacyjnym (w 2026/2027 dot. tylko kl. IV)	Programy wychowania przedszkolnego i programy nauczania dopuszczać wg art. 22a ustawy o systemie oświaty Nowością są doświadczenia edukacyjne
Zadanie wyboru podręczników nie dotyczy przedszkola	Wybór podręczników zgodnych z nową podstawą programową Stosować się do art. 22ab ustawy o systemie oświaty		Przygotować i opublikować wykaz podręczników
Wymiar godzin realizacji podstawy programowej w przedszkolu bez zmian (25 godz./tyg.)	Aktualizacja szkolnych planów nauczania od 1.IX.2026 dla nowych klas I i nowych kl. IV		Godziny do dyspozycji dyrektora można przeznaczyć na: zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności zajęcia związane z kształtowaniem aktywności i kreatywności uczniów, na zajęcia rozwijające kompetencje fundamentalne uczniów: językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe (nowa kategoria zajęć).
	Nowy wymiar edukacji wczesnoszkolnej – 21 godz./tyg. (w 2026/2027 dot. tylko kl. I) Nowy wymiar godzin do dyspozycji dyrektora w I-III (począwszy od 1.IX.2026 – 3 godz. na etap)	Nowy wymiar przyrody – 3 godz./tyg. (w 2026/2027 dot. tylko kl. IV) Zajęcia praktyczno-techniczne – 2 godz./tyg. (w zamian za technikę) – w 2026/2027 dot. tylko kl. IV) Nowy wymiar godzin do dyspozycji dyrektora w IV-VIII (począwszy od 1.IX.2026 – 6 godz. na etap)
„Tydzień projektowy” nie dotyczy uczniów w wychowaniu przedszkolnym	Organizacja pracy w kl. I i kl. IV zgodna z nową ramówką. Tygodniowy rozkład zajęć		Projekt edukacyjny może być realizowany w grupie obejmującej uczniów tej samej klasy lub różnych klas. Wychowawca oddziału na początku roku szkolnego informuje uczniów i ich rodziców o terminie realizacji w szkole tygodnia projektowego. Edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa z wyjątkiem modułu dotyczącego zdrowia seksualnego, który pozostanie fakultatywny W kl. IV można (ale nie trzeba) przeprowadzać tzw. „tydzień projektowy” (5 dni w tygodniu w danym roku szkolnym) Warto przygotować dokumentację doświadczeń edukacyjnych – wzory kart projektów, arkusze dokumentowania działań uczniów.
	Przepisy nie przewidują obowiązkowego tygodnia projektowego dla klas I-III Dyrektor szkoły może fakultatywnie organizować tygodnie „projektowe” lub prostsze formy projektów edukacyjnych także w klasach I-III, jeżeli uzna to za zasadne, ale nie musi	Zajęcia przyrody są zestawiane w tygodniowym rozkładzie zajęć w co najmniej dwugodzinnych blokach (dot. kl. IV) Zajęcia praktyczno-techniczne są zestawiane w tygodniowym rozkładzie zajęć w dwugodzinnych blokach (dot. kl. IV) Co najmniej 1 godz. zajęć z wychowawcą w miesiącu przeznacza się na rozwijanie u uczniów umiejętności dotyczących bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i w czasie wojny przeznacza (w 2026/2027 dot. tylko kl. IV) Edukacja zdrowotna – 1 godz./tyg. (w zamian za WDŻ) – w 2026/2027 dot. tylko kl. IV – organizowana w oddziałach albo w grupach międzyoddziałowych liczących nie więcej niż 24 uczniów
Aktualizacja rocznego planu pracy szkoły/przedszkola	Wyznaczyć kierunki działania szkoły/przedszkola w danym roku szkolnym z uwzględnieniem zmian przepisów.		Plan obejmuje aktualne priorytety MEN (już są ogłoszone na 2026/2027)
Dostosowanie planów pracy nauczycieli i dokumentacji oddziałów.	Opis działań, jakie nauczyciel zamierza podjąć w celu osiągnięcia celów edukacyjnych określonych w programie wychowania przedszkolnego / programie nauczania (zawiera cele lekcji, metody nauczania i formy pracy, materiały dydaktyczne, sposoby oceny postępów uczniów		Dokument często stosowany, ale nieobowiązkowy Jeśli w statucie zapisano, że szkoła/placówka posiada koncepcję pracy, to jej posiadanie jest obowiązkowe.
Aktualizacja koncepcji pracy przedszkola / szkoły (jeżeli funkcjonuje)	Dokument często sporządzany, ale nieobowiązkowy Jeśli w statucie zapisano, że szkoła/placówka posiada koncepcję pracy, to jej posiadanie jest obowiązkowe.
Uwzględnienie zmian w planie nadzoru pedagogicznego dyrektora szkoły / przedszkola	Zaplanować monitorowanie wdrażania reformy, obserwację zajęć pod kątem realizacji nowej podstawy programowej, analizę dokumentacji nauczycieli, ewaluację realizacji podstawy programowej. Arkusze obserwacji dostosować do metod aktywizujących, pracy projektowej, doświadczeń edukacyjnych.		Uwzględnić kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szk. 2026/2027

Zapraszamy na certyfikowane szkolenie Organizacja pracy szkoły i przedszkola oraz plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2026/2027, które odbędzie się 4 września 2026 w godz. 9-13.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz.U. z 2026 r. poz. 378).
Rozporządzenie Ministra Edukacji z 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2026 r. poz. 380).

Wanda Pakulniewicz