Matura 2015 r. - zmiany już są pewne

Anna Trochimiuk

Anna Trochimiuk

Prawnik, redaktor i autor publikacji dotyczących spraw kadrowych w szkołach i placówkach oświatowych.
Data publikacji: 29 kwietnia 2013 r.
Poleć znajomemu

Minister Edukacji Narodowej podpisała rozporządzenie, które zmienia zasady organizowania sprawdzianu i egzaminu maturalnego od 2015 r. Nowa formuła egzaminów ma kłaść większy nacisk na umiejętność analizy informacji, rozumowania i wnioskowania.

Nowe egzaminy związane z nową podstawą programową

Nowelizacja zasad przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu maturalnego od 2015 r. kończy proces harmonizacji systemu egzaminów zewnętrznych rozpoczęty w 2012 r., którego głównym założeniem jest trzykrotny pomiar (sprawdzian - egzamin gimnazjalny - egzamin maturalny) wiadomości i umiejętności z zakresu trzech podstawowych przedmiotów: języka polskiego, języka obcego nowożytnego oraz matematyki

Zmiany w egzaminach zewnętrznych są skorelowane z wdrażaniem nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego, która w klasach IV-VI szkoły podstawowej i liceach ogólnokształcących zakończy się w roku szkolnym 2014/2015, w technikach - w roku szkolnym 2015/2016. Zatem po raz pierwszy przystąpią do sprawdzianu i egzaminu maturalnego na zmienionych zasadach uczniowie klas VI szkół podstawowych i absolwenci liceów ogólnokształcących w roku szkolnym 2014/2015, a w roku szkolnym 2015/2016 - absolwenci techników.

Mniejszy nacisk na encyklopedyczną wiedzę

Zmiany dotyczą nie tylko sposobu i warunków przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu maturalnego, ale również rodzaju zastosowanych zadań egzaminacyjnych i sposobu ich oceniania. Podobnie jak w przypadku egzaminu gimnazjalnego, sprawdzanie umiejętności odtwarzania wiedzy encyklopedycznej zostanie zastąpione sprawdzeniem umiejętności krytycznej analizy informacji, rozumowania i wnioskowania w zakresie zdobytych wiadomości. Umiejętności te mierzone będą za pomocą odpowiednio skonstruowanych zadań, zakotwiczonych w konkretnych wymaganiach określonych w podstawie programowej. Przy sprawdzaniu zadań otwartych zostanie zastosowany holistyczny sposób oceniania (wprowadzony przy nowym egzaminie gimnazjalnym), w którym oceniane będzie pokonanie „zasadniczej trudności zadania" oraz kolejne niezbędne czynności prowadzące do pełnego rozwiązania problemu postawionego przed zdającym (w odróżnieniu od stosowanego dotychczas oceniania analitycznego).

Ustna matura z polskiego bez prezentacji

Od roku szkolnego 2014/2015 w istotny sposób zmieni się część ustna egzaminu maturalnego z języka polskiego oraz języka mniejszości narodowej. Prezentacja, dotychczasowa forma przeprowadzania tego egzaminu, w 2015 r. będzie zastąpiona egzaminem sprawdzającym umiejętność tworzenia wypowiedzi na określony temat inspirowanej tekstem kultury: tekstem literackim, tekstem o języku lub tekstem ikonicznym. Tworzenie wypowiedzi jest jedną z kluczowych umiejętności, którą zgodnie z nową podstawą programową uczeń powinien opanować w trakcie edukacji szkolnej. Znaczenie tej umiejętności w dalszej nauce oraz w życiu zawodowym trudno przecenić. Sprawdzenie umiejętności tworzenia samodzielnej wypowiedzi ustnej na zadany temat w konkretnej sytuacji komunikacyjnej oraz zgodnie z zasadami poprawności językowej, logiki i retoryki będzie motywowało do kształcenia uniwersalnych umiejętności komunikacyjnych i rozwijania wiedzy humanistycznej.

Sprawdzian i matura od 2015 r. - nowe zasady

Znowelizowane rozporządzenie wprowadza, począwszy od roku szkolnego 2014/2015, następujące zasady przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu maturalnego:

Sprawdzian przeprowadzany w VI klasie szkoły podstawowej:

  • Podstawą przeprowadzania sprawdzianu będą wymagania ustalone w podstawie programowej kształcenia ogólnego.
  • Sprawdzian będzie się składał z dwóch części, przeprowadzanych jednego dnia.
  • W części pierwszej sprawdzane będą wiadomości i umiejętności z języka polskiego oraz z matematyki, w tym wykorzystanie wiadomości i umiejętności z tych przedmiotów w zadaniach osadzonych w kontekście historycznym lub przyrodniczym (w zadaniach zamkniętych i otwartych). Na rozwiązanie zestawu zadań uczeń będzie miał 80 minut.
  • Druga część sprawdzianu obejmuje wiadomości i umiejętności z języka obcego nowożytnego, którego uczeń uczy się w szkole, jako przedmiotu obowiązkowego, do wyboru z następujących: angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski, włoski. Będą to tylko zadania zamknięte, czas trwania - 45 minut.
  • Wyniki sprawdzianu będą wyrażane w procentach, odrębnie z części pierwszej, z wyszczególnieniem wyniku dla zadań z języka polskiego i z matematyki, oraz z części drugiej - języka obcego nowożytnego.
Zmienia się zatem łączny czas trwania egzaminu - z 60 do 125 minut - z przerwą między częściami oraz jego struktura. Zostaje przeniesiony akcent z ponadprzedmiotowego charakteru egzaminu na sprawdzanie wiadomości i umiejętności z przedmiotów kluczowych dla dalszej nauki, tj. na język polski i matematykę, odpowiednio z wykorzystaniem kontekstów historycznych oraz przyrodniczych. Jest to zgodne z umiejętnościami określonymi w podstawie programowej dla szkoły podstawowej, w której
do najważniejszych umiejętności zalicza się m.in. umiejętność uczenia się jako sposobu zaspakajania naturalnej ciekawości świata, odkrywania swoich zainteresowań i przygotowania do dalszej edukacji. Zaletą takiego rozwiązania jest pobudzanie ciekawości poznawczych uczniów i urozmaicenie tematyczne. Istotną zmianą jest także inny sposób budowania zadań egzaminacyjnych - taki, aby zadania badały umiejętności złożone, jak np. dowodzenie.

Egzamin maturalny przeprowadzany dla absolwentów liceów ogólnokształcących i techników:

  • Podstawą przeprowadzania egzaminu maturalnego będą wymagania ustalone w podstawie programowej kształcenia ogólnego, podczas gdy obecnie taką podstawą są standardy wymagań określone w odrębnych przepisach.
  • Lista przedmiotów obowiązkowych nie ulega zmianie w porównaniu do obecnie obowiązujących: język polski, matematyka, język obcy nowożytny, języki mniejszości narodowych.
  • Lista przedmiotów dodatkowych będzie obejmowała wszystkie przedmioty ujęte w podstawie programowej na IV etapie edukacyjnym w zakresie rozszerzonym, tj.: biologia, chemia, filozofia, fizyka, geografia, historia, historia sztuki, historia muzyki, informatyka, język polski, języki obce nowożytne, język łaciński i kultura antyczna, języki mniejszości narodowych i języki mniejszości etycznych, matematyka, wiedza o społeczeństwie.
  • W części pisemnej egzamin z przedmiotów obowiązkowych będzie zdawany na poziomie podstawowym, z przedmiotów dodatkowych wyłącznie na poziomie rozszerzonym, a w przypadku języków obcych nowożytnych na poziomie rozszerzonym lub dwujęzycznym. Dla części ustnej egzaminu maturalnego nie określa się poziomu.
  • Każdy zdający będzie miał obowiązek przystąpić do jednego przedmiotu dodatkowego w części pisemnej, bez wymaganego progu zdawalności.
  • Wybór przedmiotu dodatkowego nie jest zależny od przedmiotów, których maturzysta uczył się w zakresie rozszerzonym. Zdający będzie również miał prawo przystąpić do pięciu kolejnych przedmiotów dodatkowych, zatem w sumie może przystąpić do sześciu wybranych przedmiotów dodatkowych.
  • Zdający otrzyma świadectwo dojrzałości, jeśli uzyska co najmniej 30 proc. możliwych do uzyskania punktów z każdego przedmiotu obowiązkowego zdawanego w części ustnej i w części pisemnej oraz przystąpi do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego.
  • Wyniki egzaminu maturalnego w części ustnej będą wyrażone w procentach, w części pisemnej - w procentach i na skali centylowej. Dzięki wprowadzeniu wyników na skali centylowej zdający będą mogli - jak już ma to miejsce w egzaminie gimnazjalnym - porównać swoje osiągnięcia egzaminacyjne z wynikami innych uczniów, ponieważ wynik na skali centylowej powie im, jaki odsetek zdających uzyskał taki sam lub niższy wynik z danego przedmiotu.
  • Część ustna egzaminu maturalnego z języka polskiego, języka mniejszości narodowej oraz języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego sprawdza umiejętność tworzenia wypowiedzi na określony temat, inspirowanej tekstem kultury. Maturzysta będzie losował zadanie egzaminacyjne składające się z tekstu kultury oraz polecenia odnoszącego się do tego tekstu. Będzie miał maksymalnie 15 minut na przygotowanie odpowiedzi. Egzamin będzie trwa 15 minut i będzie składał się z dwóch części: wypowiedzi monologowej maturzysty, która trwa około 10 minut oraz rozmowy zdającego z zespołem, która trwa około 5 minut. Wypowiedź będzie oceniana według kryteriów holistycznych. Nowa forma części ustnej egzaminu ustnego kładzie nacisk na spontaniczność wypowiedzi, która jest kluczową cechą komunikacji.
  • Każdy zdający będzie mógł przystąpić do egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego, jako przedmiotu dodatkowego, na poziomie dwujęzycznym zarówno w części pisemnej jak i w części ustnej.
  • Część pisemna egzaminu z przedmiotów obowiązkowych będzie trwała 170 minut, z wyjątkiem części pisemnej egzaminu z języka obcego, który będzie trwał 120 minut.
  • Część pisemna egzaminu z przedmiotów dodatkowych będzie trwała 180 minut, z wyjątkiem części pisemnej z informatyki - 210 minut.
  • W przypadku języka obcego nowożytnego zdawanego jako przedmiot dodatkowy, egzamin w części pisemnej na poziomie rozszerzonym będzie trwał 150 minut, na poziomie dwujęzycznym - 180 minut.
Przykładowe pytania i zadania, jakie mogą pojawić się na sprawdzianie i egzaminie maturalnym w 2015 r., zostaną opublikowane wraz z rozwiązaniami w informatorach CKE z poszczególnych przedmiotów, w terminie do 31 sierpnia 2013 r.
Zmienione brzmienie rozporządzenia będzie obowiązywało od 1 września 201 4 r. Część zmian zacznie obowiązywać od 1 maja 2013 r. i od 1 września 2013 r.

Źródło:

  • Strona internetowa Ministerstwa Edukacji Narodowej (www.men.gov.pl)
Opracowanie: Anna Trochimiuk
Słowa kluczowe:
egzamin maturalnymatura

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

wiper-pixel