Dokumentowanie okresu przygotowania do zawodu – wskazówki dla nauczyciela początkującego

Nauczyciel w trakcie odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela:

1. poznaje organizację, zadania i zasady funkcjonowania szkoły;
2. prowadzi powierzone mu zajęcia i uczestniczy w pracach związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych i innych statutowych zadań szkoły wynikających z potrzeb szkoły i środowiska lokalnego;
3. obserwuje zajęcia prowadzone przez mentora lub innego nauczyciela;
4. doskonali kompetencje w związku z wykonywanymi obowiązkami, w szczególności w zakresie kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych;
5. przeprowadza zajęcia otwarte w drugim roku przygotowania do zawodu nauczyciela oraz zajęcia przed komisją w ostatnim roku przygotowania do zawodu, o których mowa w art. 9fa ust. 1 i ust. 5 Karty Nauczyciela,
6. dokonuje ewaluacji własnej pracy i wykorzystuje jej wyniki do doskonalenia dalszej pracy;
7. dzieli się wiedzą z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego
   (§2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego nauczycieli).

Choć nauczyciel początkujący nie ma ustawowego obowiązku dokumentowania przebiegu przygotowania do zawodu nauczyciela, warto tworzyć i gromadzić materiały, które odzwierciedlają codzienną pracę oraz rozwój zawodowy. To nie tylko porządkuje działania, ale będzie także cennym wsparciem przy awansie na nauczyciela mianowanego.

Poniżej lista dokumentów, które warto przygotowywać i przechowywać:

• Plan dydaktyczny (rozkład materiału lub plan wynikowy) – pomaga planować i realizować treści edukacyjne w poszczególnych klasach, z uwzględnieniem potrzeb uczniów i specyfiki szkoły.

• Konspekty (scenariusze) lekcji lub uroczystości – powinny zawierać cele ogólne i operacyjne, zastosowane metody, środki dydaktyczne, formy pracy i czas trwania zajęć.

• Arkusze obserwacji zajęć – prowadzone podczas obserwacji lekcji mentora lub innych nauczycieli, stanowią bazę do refleksji i porównania metod pracy.

• Karty pracy, arkusze ewaluacyjne, notatki z rozmów z uczniami i rodzicami – wspierają proces autoewaluacji i dokumentują podejmowane działania wychowawcze.

• Zaświadczenia z doskonalenia zawodowego – świadczą o aktywności nauczyciela w rozwijaniu kompetencji.

• Programy szkoleń prowadzonych dla innych nauczycieli – potwierdzają dzielenie się wiedzą w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia.

Zakres wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności niezbędnych do efektywnego realizowania obowiązków nauczyciela, których spełnianie jest sprawdzane przez komisję egzaminacyjną podczas egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego, obejmuje:

1. znajomość przepisów prawa dotyczących organizacji, zadań i zasad funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał przygotowanie do zawodu nauczyciela;
2. umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację statutowych zadań szkoły, w szczególności realizację podstawy programowej;
3. umiejętność rozpoznawania potrzeb uczniów i indywidualizowania nauczania;
4. umiejętność stosowania w pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki;
5. znajomość środowiska uczniów oraz umiejętność uwzględniania w swojej pracy problematyki środowiska lokalnego i współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych;
6. umiejętność korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych
   (§6 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego nauczycieli).

1. Zapoznaj się z regulacjami prawnymi dotyczącymi funkcjonowania szkoły, w tym statutem szkoły, regułami postępowania.
2. Postępuj zgodnie z obowiązującym w szkole procedurami, w szczególności dotyczącymi bezpieczeństwa.
3. Zapoznaj się z przepisami regulującymi zasady odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela oraz uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
4. Zapoznaj się z kryteriami oceny pracy, uwzględnij te kryteria w planowaniu zadań.
5. Realizuj zadania wynikające z rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego, w tym obserwacje zajęć.
6. Planuj pracę uwzględniając realizację podstawy programowej, programu nauczania ujętego z szkolnym zestawie programów nauczania, przygotuj rozkład materiału, ale również poszczególne jednostki lekcyjne przygotowując konspekty.
7. Dokonuj ewaluacji swojej pracy (ankiety, informacja zwrotna ze strony innych nauczycieli, rozmowy z uczniami).
8. Oceniaj uczniów zgodnie z zasadami określonymi w statucie szkoły.
9. Poznaj prawa dziecka i ucznia, a następnie zapoznaj uczniów z ich prawami.
10. Zapoznaj się orzeczeniami i opiniami wydanymi przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne i dostosuj wymagania edukacyjne.
11. Prowadź obserwacje uczniów, udzielaj bieżącej pomocy psychologiczno-pedagogicznej, o swoich obserwacjach poinformuj wychowawcę, indywidualizuj pracę z uczniem.
12. Określ swoje potrzeby rozwojowe, obszary, w których chcesz się doskonalić.
13. Dziel się z innymi wiedzą o ciekawych szkoleniach, na których byłeś/byłaś. 
14. Włącz się w działania innych nauczycieli.
15. Dbaj o pozytywne relacje z rodzicami.
16. Podejmij działania innowacyjne.
17. Stosuj metody aktywizujące i narzędzia multimedialne, informatyczne.