Od 24 grudnia 2025 r. każdy nabór na stanowisko urzędnicze musi być prowadzony zgodnie z zasadą neutralności płciowej. Reguła ta oznacza obowiązek posługiwania się nazwami stanowisk niewskazującymi na płeć kandydata. Nowe regulacje etap rekrutacji, a ich celem jest zapewnienie równego dostępu do zatrudnienia – niezależnie od tożsamości płciowej osób ubiegających się o pracę w administracji publicznej, w tym jednostkach oświatowych. Jak zapewnić neutralność płciową nazw stanowisk w ogłoszeniach o naborze na stanowiska urzędnicze? Poznaj wyjaśnienia PIP

Nowe przepisy dotyczące naboru na stanowisko urzędnicze

Zgodnie z art. 18^3ca § 3 Kodeksu pracy, ogłoszenia o naborze nie mogą zawierać określeń sugerujących, że stanowisko może objąć wyłącznie osoba określonej płci. Obowiązek ten dotyczy również jednostek sektora finansów publicznych – w tym szkół oraz innych placówek oświatowych prowadzonych przez samorządy. To zaś oznacza, że dotyczy on także ogłoszeń o naborze na stanowiska urzędnicze.

Przepis nie przewiduje wyjątków, również w przypadku, gdy inne przepisy – np. rozporządzenia – posługują się nazwą stanowiska w rodzaju męskim. W świetle aktualnych regulacji to ogłoszenie rekrutacyjne powinno być dostosowane do wymogów neutralności językowej.

Czym jest neutralność płciowa w ogłoszeniach o pracę

Neutralność płciowa oznacza używanie takiej formy językowej, która nie wskazuje na preferowaną lub wyłączną płeć osoby zatrudnianej. Celem jest eliminacja dyskryminacji pośredniej, która mogłaby skutecznie zniechęcać osoby nieidentyfikujące się z sugerowaną formą językową do udziału w rekrutacji.

Zgodnie z interpretacją Państwowej Inspekcji Pracy, dopuszczalne są zarówno formy neutralne (np. „osoba zatrudniona na stanowisku specjalisty”), jak i obustronne („specjalista/specjalistka”), o ile nie prowadzą do wieloznaczności lub nie są sprzeczne z istniejącym znaczeniem danego słowa.

Jak formułować neutralne płciowo nazwy stanowisk

Co istotne, jeśli ustawa o pracownikach samorządowych lub rozporządzenie RM w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych przewiduje nazwę stanowiska w rodzaju męskim (np. „sekretarz”, „inspektor”), pracodawca ma obowiązek przekształcić ją w ogłoszeniu w sposób, który nie wskazuje na płeć.

Można to zrobić poprzez:

użycie formy neutralnej funkcjonalnie: np. „osoba zatrudniona na stanowisku referenta”,
zastosowanie obydwu form: np. „referent/referentka” – o ile nie powoduje to niejasności,
unikanie form nacechowanych stereotypowo lub historycznie przypisanych do jednej płci.

Obowiązek informowania o wynagrodzeniu

Nowe przepisy nakładają również obowiązek informowania o wysokości wynagrodzenia – w postaci konkretnej kwoty lub przedziału – na etapie ogłoszenia o pracę, podczas rozmowy kwalifikacyjnej albo już przed zawarciem umowy o pracę. Art. 18^3ca § 1 Kodeksu pracy przewiduje, że informacje te muszą być oparte na kryteriach obiektywnych i neutralnych płciowo.

Pracodawca powinien zatem ujawnić:

wszystkie składniki wynagrodzenia (także te ustawowe, jak dodatki za wysługę lat),
inne świadczenia związane z pracą (np. nagroda jubileuszowa),
ewentualne regulacje wynikające z układu zbiorowego lub regulaminu wynagradzania.

Czy neutralność płciowa dotyczy też naborów wewnętrznych

Tak. Obowiązki wynikające z art. 18^3caKodeksu pracy dotyczą również naborów wewnętrznych – zarówno w przypadku awansu, jak i przeniesienia pracownika na inne stanowisko.

W takich przypadkach pracodawca również zobowiązany jest do:

używania neutralnych płciowo nazw stanowisk w dokumentach wewnętrznych ogłoszeń o naborze,
informowania o wynagrodzeniu i warunkach zatrudnienia w sposób przejrzysty i niedyskryminujący.

Neutralność płciowa a treść umowy o pracę

Wymóg stosowania nazw neutralnych płciowo nie rozciąga się natomiast na umowy o pracę. Jak wskazuje Państwowa Inspekcja Pracy, umowa ma charakter wewnętrzny i nie służy komunikacji z kandydatem.

Z tego względu dopuszczalne jest użycie w umowie nazwy stanowiska w formie zgodnej z nomenklaturą organizacyjną jednostki – nawet jeśli nie jest ona neutralna płciowo. Kluczowe jest jednak, aby na etapie rekrutacji stosować formy zgodne z przepisami.

Obowiązek zachowania neutralności płciowej nie dotyczy także dokumentacji typu regulaminy wynagradzania.

Podsumowanie

Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadziła nowe obowiązki w zakresie publikowania ogłoszeń o pracę, obejmujące każdy nabór na stanowisko urzędnicze – również w szkołach i placówkach oświatowych. Kluczowe zmiany to obowiązek stosowania neutralnych płciowo nazw stanowisk oraz jawność informacji o wynagrodzeniu.

Źródło:

Samorzad.pap.pl