W szkołach i placówkach publicznych innych niż samorządowe i rządowe oraz w placówkach niepublicznych nauczyciel może w określonych przypadkach prowadzić zajęcia na podstawie umowy cywilnoprawnej. Karta Nauczyciela przewiduje limit 4 godzin tygodniowo, a w przypadku niektórych specjalistów – 9 godzin. Limity te dotyczą jednak wyłącznie zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami.

Umowa cywilnoprawna z nauczycielem do 4 godzin tygodniowo, a ze specjalistą – do 9 godzin

W myśl art. 10a ust. 2 Karty Nauczyciela, w przypadku nauczycieli prowadzących zajęcia bezpośrednio z uczniami lub wychowankami w wymiarze nie wyższym niż 4 godziny tygodniowo, powierzenie prowadzenia tych zajęć może nastąpić również na innej podstawie niż umowa o pracę, jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Podobne rozwiązanie przewidziano w art. 93d Karty Nauczyciela. Otóż pedagogowi, pedagogowi specjalnemu, psychologowi, logopedzie, terapeucie pedagogicznemu i doradcy zawodowemu można powierzyć prowadzenie zajęć bezpośrednio z uczniami lub wychowankami w wymiarze nie wyższym niż 9 godzin tygodniowo również na innej podstawie niż umowa o pracę, jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Przy czym w przypadku specjalistów rozwiązanie to obowiązuje jedynie do 31 sierpnia 2027 r.

Umowy cywilnoprawne z nauczycielami w tym specjalistami - w szkołach niepublicznych

Co istotne, przepisy te nie obowiązują w szkołach i placówkach samorządowych i prowadzonych przez organy administracji rządowej. Umowy cywilnoprawne z nauczycielami mogą być zawierane jedynie w szkołach i placówkach:

publicznych innych niż samorządowe i rządowe,
niepublicznych.

Limity 4 i 9 godzin dotyczą tylko zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami

W obydwu przypadkach limit zajęć realizowanych na podstawie umowy cywilnoprawnej dotyczy wyłącznie zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami (czyli w bezpośredniej styczności z nimi). Pozostałe zajęcia realizowane na rzecz uczniów, ale nie w bezpośredniej styczności z nimi, nie są objęte tym limitem.

Zajęcia realizowane nie bezpośrednio z uczniami, ale na ich rzecz, mogą być prowadzone w szkołach na podstawie umów cywilnoprawnych powyżej limitów 4 i 9 godzin.

Zajęcia realizowane na rzecz uczniom mogą być prowadzone w ramach umów cywilnoprawnych

Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku specjalistów, którzy w ramach swojego pensum realizują znaczną część zajęć nie bezpośrednio z uczniami. Dotyczy to w szczególności udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej rodzicom i innym nauczycielom (także te obowiązki są uwzględniane w pensum specjalisty) czy też badań i działań diagnostycznych.

Michał Kowalski