Poza ujednoliceniem sposobu obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe w projekcie zmian w Karcie Nauczyciela 2025 przewidziano także długo oczekiwane ustalenie zasad płatności wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe. Projektowane rozwiązanie ma wejść w życie 1 września 2025 r. Sprawdzamy, czy wyeliminuje dotychczasowe wątpliwości.

Czy należy się wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe – płatne wątpliwości

W obecnym stanie prawnym kwestia płatności wynagrodzenia za zaplanowane a niezrealizowane godziny ponadwymiarowe nie została w żaden sposób uregulowana w Karcie Nauczyciela ani w przepisach rozporządzenia MENiS z 31 stycznia 2005 r. Do tego art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela nie upoważniał do precyzowania tej kwestii w regulaminach wynagradzania nauczycieli.

Kwestii płatności wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe nie może rozstrzygać organ prowadzący w regulaminie wynagradzania, którego zakres regulacji ogranicza się wyłącznie do szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe (wyrok WSA w Olsztynie z 24 czerwca 2008 r. II SA/Ol 329/08).

W takiej sytuacji konieczne jest każdorazowe rozstrzyganie, czy nauczycielom przysługiwało takie wynagrodzenie. Upowszechnił się pogląd, że decydującym czynnikiem jest to, czy nauczyciel pozostaje w gotowości do pracy w godzinach ponadwymiarowych. Niestety rozstrzyganie tego w poszczególnych stanach faktycznych budziło liczne wątpliwości. Przeczytaj także: Luki prawne w Karcie Nauczyciela – wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe

Wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe – w dwóch przypadkach

Od 1 września 2026 r. obowiązywać będzie zasada płatności wynagrodzenia za przydzielone i zrealizowane godziny ponadwymiarowe. Zmiana terminu wdrożenia zmiany została zapowiedziana po konsultacjach dotyczących projektu nowelizacji Karty Nauczyciela. Od tej reguły przewidziane zostaną dwa wyjątki od tej reguły:

nauczyciel zamiast przydzielonych godzin ponadwymiarowych zrealizował w tym samym dniu przydzielone przez dyrektora szkoły zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela;
niezrealizowanie przez nauczyciela przydzielonych godzin zajęć indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub indywidualnego nauczania, nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć.

W takich przypadkach niezrealizowane godziny ponadwymiarowe będą traktowane tak, jakby zostały wypracowane.

Wynagrodzenie za gotowość do pracy w godzinach ponadwymiarowych

Największe wątpliwości budzi oczywiście kwestia gotowości do pracy w godzinach ponadwymiarowych (drugi ze wskazanych wyjątków). Nauczycielowi będzie przysługiwało wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe:

tylko w zakresie nauczania indywidualnego lub indywidualnego rocznego przygotowania przedszkolnego,
wyłącznie w przypadku gotowości do pracy w godzinach ponadwymiarowych.

Jak ocenić, czy taka gotowość występuje? Zapoznaj się z naszą analizą, a także z poniższymi przykładami.

Przykład
Nauczyciel otrzymał polecenie służbowe wyjazdu na wycieczkę szkolną w charakterze opiekuna. Choć godziny pracy podczas wycieczki nie są same sobie godzinami ponadwymiarowymi, to jednak są zaliczane do zajęć opiekuńczych i wychowawczych określonych w art. 42 ust 2 pkt 2 Karty Nauczyciela. Z tego względu nauczyciel otrzyma wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe zaplanowane, a niezrealizowane z uwagi na wyjazd na wycieczkę szkolną.

Przykład
Nauczyciel otrzyma wynagrodzenie za niezrealizowane godziny nauczania indywidualnego, jeśli nie został uprzedzony o nieobecności ucznia tj. przygotował się od zajęć i udał się na miejsce ich prowadzenia. Uprawnienie to będzie dotyczyło także indywidualnego rocznego przygotowania przedszkolnego, ale nie obejmie innych zajęć np. rewalidacyjnych.

Sprawdź także, jak obliczyć wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa w roku szkolnym 2025/2026, w tym w tzw. niepełnych tygodniach.