Ocenianie uczniów od 1 września 2026 r. Najważniejsze zmiany dla szkół i dyrektorów

1) Egzaminy klasyfikacyjne i poprawkowe – tylko stacjonarnie w szkole

Jedną z najważniejszych zmian jest doprecyzowanie zasad przeprowadzania:

• egzaminów klasyfikacyjnych,
• egzaminów poprawkowych,
• sprawdzianów wiadomości i umiejętności ucznia.

Egzaminy i sprawdziany mają odbywać się wyłącznie stacjonarnie w szkole, do której uczeń został przyjęty. Mają być przeprowadzane w bezpośredniej obecności członków komisji oraz w warunkach zapewniających samodzielną pracę ucznia.

Projekt przewiduje również zakaz korzystania podczas egzaminów i sprawdzianu z urządzeń telekomunikacyjnych. Wyjątek ma dotyczyć wyłącznie urządzenia wyposażonego w aplikację mobilną służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia.

Dodatkowo w przypadku egzaminu klasyfikacyjnego doprecyzowano, że uczeń może zdawać w jednym dniu egzamin klasyfikacyjny maksymalnie z 3 zajęć edukacyjnych.

Kolejną nowością w przeprowadzaniu egzaminów będzie potwierdzanie tożsamości ucznia. W przypadku uczniów:

• przechodzących z jednej szkoły do drugiej,
• realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą

nauczyciele oraz dyrektor mogą nie znać danego ucznia. Konieczne jest więc wprowadzenie przepisu, na podstawie którego uczeń będzie musiał potwierdzić swoją tożsamość.

2) Prace domowe – 4 ważne zmiany

Obecnie w klasach IV–VIII nauczyciel może zadać uczniowi pisemną lub praktyczno-techniczną pracę domową do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych, ale praca ta nie jest obowiązkowa i nie ustala się z niej oceny.

Projekt przewiduje 4 ważne zmiany w zakresie zadawania pisemnych i praktyczno-technicznych prac domowych w klasach IV–VIII:

1) zniesienie możliwości zadawania praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych;

2) zadawanie pisemnych prac domowych ma służyć utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu treści nauczania zrealizowanych w czasie zajęć edukacyjnych;

3) doprecyzowanie, że każda wykonana przez ucznia pisemna praca domowa musi być przez nauczyciela sprawdzona i uczeń musi otrzymać o niej informację;

4) wprowadzenie możliwości podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej uczniowi wykonującemu nieobowiązkowe pisemne prace domowe.

Co istotne, każda wykonana przez ucznia praca domowa będzie musiała zostać sprawdzona, a uczeń powinien otrzymać informację zwrotną. Nowością jest możliwość uwzględnienia przez nauczyciela systematyczności wykonywania prac domowych przy ustalaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej. Nie oznacza to powrotu ocen za prace domowe, ale daje nauczycielowi możliwość docenienia regularnej pracy ucznia.

3) Ocena zachowania – 9 obszarów przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej

Projekt rozporządzenia przewiduje zmianę katalogu obszarów uwzględnianych przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania. Zmienione obszary mają obejmować m.in.:

1) wywiązywanie się z obowiązków ucznia,

2) okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły,

3) przejmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i realizację celów rozwojowych,

4) przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią,

5) dbałość o kulturę języka,

6) dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób,

7) współpraca oraz dbałość o dobre relacje z innymi,

8) zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej,

9) wykazywanie się szacunkiem dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów.

4) Nowe zajęcia praktyczno-techniczne zamiast techniki

Projekt zawiera także przepisy porządkujące związane z wprowadzeniem do klas IV–VI szkoły podstawowej nowych zajęć pod nazwą zajęcia praktyczno-techniczne. Mają one zastąpić technikę w związku z nową podstawą programową kształcenia ogólnego. Zmiana będzie wdrażana stopniowo. I tak, w roku szkolnym:

• 2026/2027 zajęcia praktyczno-techniczne będą realizowane w klasie IV, a technika w klasach V i VI,
• 2027/2028 zajęcia praktyczno-techniczne będą realizowane w klasach IV i V, a technika w klasie VI,
• 2028/2029 zajęcia praktyczno-techniczne będą realizowane w klasach IV–VI.

5) Doświadczenia edukacyjne – ocenianie zaangażowania ucznia

Nowością ma być również branie pod uwagę przy ustalaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej z zajęć edukacyjnych, dla których podstawa programowa kształcenia ogólnego przewiduje realizację doświadczeń edukacyjnych, zaangażowania ucznia.

Dodatkowo wprowadza się korektę w przepisach dotyczącą oceniania bieżącego z zajęć edukacyjnych, które ma na celu monitorowanie pracy ucznia oraz przekazywanie uczniowi informacji o jego osiągnięciach edukacyjnych, przez wskazanie, co uczeń robi dobrze, co i w jaki sposób powinien poprawić oraz jak powinien dalej się uczyć.

6) Zwolnienie z nauki jazdy w technikum i szkole branżowej

Kolejna nowość dotyczy techników, branżowych szkół I stopnia, branżowych szkół II stopnia oraz szkół policealnych, które prowadzą kształcenie w zawodach obejmujących przygotowanie do kierowania pojazdem silnikowym. Obecnie dyrektor zwalnia ucznia z takich zajęć, jeżeli uczeń przedłoży prawo jazdy odpowiedniej kategorii.

Projekt zakłada rozszerzenie tej możliwości także na ucznia, który przedłoży zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Analogiczne zmiany dotyczą słuchaczy branżowej szkoły II stopnia i szkoły policealnej, realizujących naukę w zawodzie, dla którego podstawa programowa przewiduje naukę jazdy pojazdem silnikowym.