Od 1 września 2026 r. mogą zacząć obowiązywać zmiany w zasadach oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. Nowy projekt rozporządzenia Ministra Edukacji doprecyzowuje m.in. zasady przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych, wprowadza zmiany dotyczące prac domowych w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz modyfikuje obszary brane pod uwagę przy ustalaniu oceny zachowania. Dla dyrektorów rodzi to konieczność przygotowania szkół do nowych procedur, w tym dostosowania dokumentacji wewnątrzszkolnej. Sprawdź szczegóły

Zmiany w ocenianiu uczniów – skąd wynika projekt rozporządzenia

Ministerstwo Edukacji przygotowało projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Jak wynika z uzasadnienia, zmiany mają uzupełnić obowiązujące regulacje o przepisy usprawniające ocenianie oraz doprecyzowujące rozwiązania, które obecnie budzą w praktyce różne interpretacje.

Projektowane przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 r. Oznacza to, że dyrektorzy szkół powinni już na etapie przygotowań do roku szkolnego 2026/2027 przeanalizować, czy konieczne będzie dostosowanie statutu, wewnątrzszkolnych zasad oceniania, procedur egzaminacyjnych oraz dokumentacji przebiegu nauczania.

Egzaminy klasyfikacyjne i poprawkowe tylko stacjonarnie w szkole

Jedną z najważniejszych zmian jest doprecyzowanie zasad przeprowadzania:

egzaminów klasyfikacyjnych,
egzaminów poprawkowych,
sprawdzianów wiadomości i umiejętności ucznia.

Projekt zakłada, że egzaminy i sprawdziany mają odbywać się wyłącznie stacjonarnie w szkole, do której uczeń został zapisany. Mają być przeprowadzane w bezpośredniej obecności członków komisji oraz w warunkach zapewniających samodzielną pracę ucznia.

Doprecyzowanie to ma znaczenie przede wszystkim dla szkół, w których pojawiały się wątpliwości dotyczące możliwości organizowania takich egzaminów w innej formule. Z uzasadnienia projektu wynika, że brak jednoznacznego wskazania miejsca, narzędzi oraz czasu trwania egzaminów skutkował różnymi interpretacjami, a w części przypadków prowadził do działań niezgodnych z prawem.

Zakaz korzystania z urządzeń telekomunikacyjnych podczas egzaminu

Projekt przewiduje również zakaz korzystania podczas egzaminów i sprawdzianu z urządzeń telekomunikacyjnych. Wyjątek ma dotyczyć wyłącznie urządzenia wyposażonego w aplikację mobilną służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia.

Ile ma trwać egzamin klasyfikacyjny lub poprawkowy

Projekt rozporządzenia określa także czas trwania egzaminu lub sprawdzianu z jednego przedmiotu. Ma on wynosić:

od 30 do 45 minut w szkole podstawowej,
od 40 do 60 minut w szkole ponadpodstawowej.

Dodatkowo w przypadku egzaminu klasyfikacyjnego doprecyzowano, że uczeń może zdawać w jednym dniu egzamin klasyfikacyjny maksymalnie z trzech zajęć edukacyjnych.

To ważna informacja organizacyjna dla dyrektorów planujących harmonogramy egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych. Po wejściu zmian w życie harmonogram powinien uwzględniać zarówno limit czasu trwania egzaminu, jak i maksymalną liczbę przedmiotów w jednym dniu.

Prace domowe w klasach IV–VIII – systematyczność będzie mogła mieć znaczenie

Projektowane zmiany dotyczą również prac domowych w szkole podstawowej. Obecnie w klasach IV–VIII nauczyciel może zadać uczniowi pisemną lub praktyczno-techniczną pracę domową do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych, ale praca ta nie jest obowiązkowa i nie ustala się z niej oceny. Projekt doprecyzowuje, że prace domowe mają służyć utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu treści nauczania realizowanych podczas zajęć edukacyjnych. Co istotne, każda wykonana przez ucznia praca domowa będzie musiała zostać sprawdzona, a uczeń powinien otrzymać informację zwrotną.

Nowością jest możliwość uwzględnienia przez nauczyciela systematyczności wykonywania prac domowych przy ustalaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej.

Nie oznacza to powrotu ocen za prace domowe, ale daje nauczycielowi możliwość docenienia regularnej pracy ucznia.

Ocena zachowania – nowy katalog obszarów

Projekt rozporządzenia przewiduje zmianę katalogu obszarów uwzględnianych przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania. Zmienione obszary mają obejmować m.in.:

wywiązywanie się z obowiązków ucznia,
okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły,
przejmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i realizację zamierzonych celów,
dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób,
przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią,
współpracę w działaniu oraz dbałość o dobre relacje z innymi,
wykazywanie się postawą patriotyczną, rozumianą jako szacunek dla własnego narodu i ojczyzny, społeczności lokalnej i regionalnej oraz poszanowanie historii, tradycji i kultury innych narodów.

Zmiana ta jest powiązana z założeniami reformy programowej „Reforma’26 – Kompas Jutra”, której podstawą mają być takie wartości jak m.in. wolność, odpowiedzialność, wspólnota, szacunek, godność, prawda, dobro, piękno, sprawiedliwość i solidarność.

Nowe zajęcia praktyczno-techniczne zamiast techniki

Projekt zawiera także przepisy porządkujące związane z wprowadzeniem do klas IV–VI szkoły podstawowej nowych zajęć pod nazwą zajęcia praktyczno-techniczne. Mają one zastąpić technikę w związku z nową podstawą programową kształcenia ogólnego. Zmiana będzie wdrażana stopniowo:

w roku szkolnym 2026/2027 zajęcia praktyczno-techniczne będą realizowane w klasie IV, a technika w klasach V i VI,
w roku szkolnym 2027/2028 zajęcia praktyczno-techniczne będą realizowane w klasach IV i V, a technika w klasie VI,
od roku szkolnego 2028/2029 zajęcia praktyczno-techniczne będą realizowane w klasach IV–VI.

Dla dyrektora oznacza to konieczność uwzględnienia okresu przejściowego w organizacji pracy szkoły, arkuszu organizacyjnym oraz dokumentacji dotyczącej oceniania i klasyfikowania uczniów.

Zwolnienie z nauki jazdy w technikum i szkole branżowej

Kolejna nowość dotyczy techników, branżowych szkół I stopnia, branżowych szkół II stopnia oraz szkół policealnych, które prowadzą kształcenie w zawodach obejmujących przygotowanie do kierowania pojazdem silnikowym. Obecnie dyrektor zwalnia ucznia z takich zajęć, jeżeli uczeń przedłoży prawo jazdy odpowiedniej kategorii. Projekt zakłada rozszerzenie tej możliwości także na ucznia, który przedłoży zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym.

W dokumentacji przebiegu nauczania trzeba będzie wówczas wpisać m.in. nazwę i numer podmiotu prowadzącego szkolenie, kategorię prawa jazdy oraz datę wydania zaświadczenia.

Podsumowanie

Projektowane zmiany nie ograniczają się do technicznych korekt w rozporządzeniu. Są one na tyle istotne, że w praktyce mogą wpłynąć na codzienną organizację pracy szkoły, sposób dokumentowania oceniania, zasady przeprowadzania egzaminów oraz komunikację nauczycieli z uczniami w sprawie prac domowych. Szczególnej uwagi wymagać będą nowe regulacje dotyczące prac domowych w klasach IV–VIII, ponieważ projekt dopuszcza uwzględnianie systematyczności ich wykonywania przy ustalaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej, ale nadal nie przewiduje wystawiania ocen za same prace domowe.

Źródło:

Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych