Kwalifikacje nauczycieli – projekt nowego rozporządzenia

Anna Trochimiuk

Anna Trochimiuk

Prawnik, redaktor i autor publikacji dotyczących spraw kadrowych w placówkach oświatowych
Data publikacji: 21 sierpnia 2015 r.
Poleć znajomemu
Kwalifikacje nauczycieli – projekt nowego rozporządzenia

Ministerstwo Edukacji Narodowej planowało zaostrzyć kwalifikacje wymagane od nauczycieli już od roku szkolnego 2015/2016. W trakcie konsultacji okazało się, że przygotowany projekt nie obejmował wszystkich oczekiwanych zmian. W konsekwencji resort edukacji przygotował nowe rozporządzenie ws. kwalifikacji nauczycieli, które ma wejść w życie 1 września 2016 r.

7 najważniejszych zmian w kwalifikacjach nauczycieli

Najważniejsze, planowane zmiany w wymaganiach kwalifikacyjnych nauczycieli to:

  1. określenie na poziomie studiów magisterskich kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach, zasadniczych szkołach zawodowych i placówkach;
  2. określenie wymagań kwalifikacyjnych do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego, innych niż obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów oraz zajęć szkolenia sportowego w szkołach sportowych, oddziałach sportowych w szkołach ogólnodostępnych i szkołach mistrzostwa sportowego;
  3. określenie wymagań kwalifikacyjnych do nauczania języków obcych w przedszkolach i klasach I-III szkół podstawowych, z uwzględnieniem możliwości kształcenia nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej w zakresie dwóch specjalności lub kształcenia na studiach magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie języka obcego;
  4. określenie wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska nauczyciela-psychologa, nauczyciela-pedagoga i nauczyciela-logopedy w przedszkolach;
  5. określenie wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska nauczyciela-bibliotekarza w szkolnych punktach konsultacyjnych;
  6. określenie wymagań kwalifikacyjnych do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych w przedszkolach, szkołach i placówkach ogólnodostępnych;
  7. wprowadzenie uzupełnienia do załącznika do rozporządzenia określającego wykaz świadectw potwierdzających wymaganą od nauczycieli znajomość języka obcego.

 

Niezbędny tytuł magistra na stanowisku nauczyciela

Od roku akademickiego 2012/2013 obowiązują przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. poz. 131), zgodnie z którym, kształcenie na studiach pierwszego stopnia obejmuje wyłącznie przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela w przedszkolach i szkołach podstawowych, a na studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich – do pracy we wszystkich typach szkół i placówek. W związku z tym, że w roku akademickim 2014/2015 pierwsi absolwenci ukończyli studia pierwszego stopnia realizowane na podstawie ww. standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, konieczne było dostosowanie wymagań kwalifikacyjnych wobec nauczycieli do zakresu kształcenia realizowanego w systemie szkolnictwa wyższego.

Od 1 września 2016 r. nauczyciele zatrudniani w:

  1. przedszkolach,
  2. szkołach podstawowych,
  3. gimnazjach,
  4. zasadniczych szkołach zawodowych (dotyczy nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących),
  5. placówkach wychowania pozaszkolnego,
  6. placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania,
  7. szkolnych schroniskach młodzieżowych, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych dla nieletnich z upośledzeniem umysłowym
    będą musieli legitymować się dyplomem ukończenia studiów magisterskich oraz posiadać przygotowanie pedagogiczne (§ 3-5 ust. 1, § 6, 10 i 17-19 projektu rozporządzenia).

 

Dotyczy to także nauczycieli języków obcych (§ 13 projektu rozporządzenia), nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach i szkołach specjalnych (§ 16 projektu rozporządzenia), nauczycieli-bibliotekarzy, nauczycieli-pedagogów, nauczycieli-logopedów i nauczycieli-wychowawców w świetlicach szkolnych i internatach (§ 8, 21, 22 i 26 projektu rozporządzenia).

Wymogu posiadania wykształcenia na poziomie studiów magisterskich nie wprowadzono w przypadku nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych, nauczycieli praktycznej nauki zawodu oraz nauczycieli-doradców zawodowych, z uwagi na specyfikę kształcenia w poszczególnych zawodach.

W projekcie rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne określono jako konieczność ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami lub ukończenia studiów wyższych na kierunku, którego zakres określony w standardzie kształcenia dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, lub efekty kształcenia w zakresie wiedzy i umiejętności odnoszą się do treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć. Proponowana zmiana podyktowana jest potrzebą dostosowania przepisów projektu rozporządzenia do terminologii wynikającej z rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 listopada 2011 r. w sprawie Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego (Dz. U. Nr 253, poz. 1520).

Trenerzy i instruktorzy sportu – nie zawsze będą zatrudniani na podstawie Karty Nauczyciela

Kwalifikacje do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego, innych niż obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów oraz zajęć szkolenia sportowego w szkołach sportowych, oddziałach sportowych w szkołach ogólnodostępnych oraz szkołach mistrzostwa sportowego będą posiadały osoby mające:

  1. kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowania fizycznego w danym typie szkoły
    albo
  2. świadectwo dojrzałości i tytułu zawodowego trenera lub instruktora w określonej dyscyplinie sportu, uzyskany na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz.U. z 2013 r., poz. 829).

 

W przypadku trenerów i instruktorów spełniających wymogi zmienionego przepisu art. 41 ust. 3 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie, tj. po deregulacji, będzie istniała możliwość ich zatrudnienia na podstawie art. 7 ust. 1a i ust. 1a ustawy o systemie oświaty.

Kwalifikacje do nauczania języków obcych w przedszkolach i klasach I-III SP

Od 1 września 2016 r., kwalifikacje do nauczania języków obcych w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej posiadać ma także osoba, która:

  • ukończyła studia magisterskie na kierunku pedagogika w zakresie dającym przygotowanie do nauczania w przedszkolach i klasach I-III szkoły podstawowej z dodatkową specjalnością nauczycielską z danego języka obcego;
  • ukończyła studia magisterskie na kierunku pedagogika w zakresie nauczania języka obcego w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych
    (§13 ust. 2 projektu rozporządzenia).

 

Definicja oligofrenopedagogiki

W projekcie rozporządzenia zdefiniowano określenie „oligofrenopedagogika” (§ 2 pkt 9 projektu rozporządzenia), przez które należy rozumieć „edukację i rehabilitację (rewalidację) osób z niepełnosprawnością intelektualną”; definicja ta jest spójna z uregulowaniami dotyczącymi kształcenia nauczycieli w szkołach wyższych. W związku z tym, że uczelnie kształciły i nadal kształcą na studiach i studiach podyplomowych również w zakresie oligofrenopedagogiki, nie jest możliwa całkowita rezygnacja ze stosowania tego terminu.

Nowe kwalifikacje specjalistów, także w przedszkolach

W projekcie rozporządzenia określono kwalifikacje do prowadzenia zajęć:

  • rewalidacyjnych, uwzględniających indywidualne potrzeby rozwojowe oraz możliwości psychofizyczne uczniów niepełnosprawnych, w przedszkolach, szkołach i placówkach (§ 24 ust. 1 projektu rozporządzenia), poprzez wskazanie, że osoby prowadzące zajęcia rewalidacyjne powinny posiadać kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół specjalnych lub placówek odpowiednich dla niepełnosprawności uczniów.
    oraz
  • resocjalizacyjnych i socjoterapeutycznych odpowiednio dla uczniów niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym w szkołach i placówkach (§ 24 ust. 2 projektu rozporządzenia), poprzez wprowadzenie obowiązku posiadania kwalifikacji określonych jak dla szkół wchodzących w skład odpowiednio młodzieżowych ośrodków wychowawczych lub młodzieżowych ośrodków socjoterapii.

 

Wymagania kwalifikacyjne wobec nauczyciela-psychologa, nauczyciela-pedagoga i nauczyciela-logopedy uzupełniono w zakresie dotyczącym zatrudnienia tych nauczycieli w przedszkolach (§ 20-22 projektu rozporządzenia).
Nowe świadectwa potwierdzające znajomość języków obcych

Załącznik do rozporządzenia, który zawiera wykaz świadectw znajomości języków obcych potwierdzających kwalifikacje do nauczania danego języka obcego został wzbogacony o świadectwa z egzaminów przeprowadzanych przez The European Language Certificates (telc GmbH):

  • z języka angielskiego i języka niemieckiego na poziomie podstawowym, zaawansowanym i biegłym;
  • z języka francuskiego, języka hiszpańskiego i języka włoskiego na poziomie podstawowym.

 

Zachowanie nabytych uprawnień na podstawie dotychczasowych regulacji

Zgodnie z przepisami przejściowymi

  • nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela (§ 29 pkt 1 projektu rozporządzenia),
  • nauczyciele zatrudnieni w zakładach kształcenia nauczycieli w dniu wejścia w życie rozporządzenia zachowają nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w tych zakładach, o ile spełniali wymagania kwalifikacyjne określone w § 2 ust. 1 lub § 11 ust. 1 dotychczas obowiązującego rozporządzenia;
  • osoby, które uzyskały kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela na podstawie dotychczasowych przepisów, posiadają kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela (§ 30 projektu rozporządzenia).

 

Źródło:

  • Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (wersja z dnia 12 sierpnia 2015 r., skierowana do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych).
Opracowanie:

 

Słowa kluczowe:
kwalifikacje nauczycieli

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel